Journals / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 5

Expressing Predicativity in the Translation of English Past Tense Forms into Azerbaijani

İngilizce Geçmiş Zaman Biçimlerinin Azerbaycan Türkçesine Çevirisinde Yüklemliliğin İfadesi

Turana Mammadova(Azerbaijan Technological University,)0009-0003-8173-8225
Pages
—
Publication Date
2026-11-20
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The study concludes that English and Azerbaijani tense forms do not have strictly one-to-one correspondences in literary translation; contextual meaning and narrative function must be considered alongside grammatical structure.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines how English past-tense forms that contribute to predicativity are rendered in Azerbaijani literary translation.
📊
Key Findings & Data:The examples also illustrate occasional changes in sentence type and differences in how lexical information is expressed.
💡
Conclusion & Impact:The study concludes that English and Azerbaijani tense forms do not have strictly one-to-one correspondences in literary translation; contextual meaning and narrative function must be considered alongside grammatical structure.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:yüklemlilik · zaman biçimlerinin karşılıklılığı · edebi çeviri

Abstract

This study examines how English past-tense forms that contribute to predicativity are rendered in Azerbaijani literary translation. The material consists of selected sentences from Agatha Christie’s The Murder of Roger Ackroyd and their Azerbaijani counterparts in the translation by Nadir Qocabəyli. The study uses a qualitative, example-based contrastive analysis: predicates in the English source text are compared with their Azerbaijani renderings, with attention to tense form, sentence type, and contextual meaning. The examples concern the Past Simple, Past Continuous, and Past Perfect. The analysis indicates that the Past Simple often corresponds to the Azerbaijani definite past (şühudi keçmiş), although some examples use the reported past (nəqli keçmiş) or other constructions. The Past Continuous is commonly expressed through Azerbaijani forms that convey an ongoing or habitual past action, while the Past Perfect may be rendered by different past forms according to context. The examples also illustrate occasional changes in sentence type and differences in how lexical information is expressed. The study concludes that English and Azerbaijani tense forms do not have strictly one-to-one correspondences in literary translation; contextual meaning and narrative function must be considered alongside grammatical structure.

Özet

Bu çalışma, yüklemliliğe katkıda bulunan İngilizce geçmiş zaman biçimlerinin Azerbaycan Türkçesine yapılan edebî çeviride nasıl karşılık bulduğunu incelemektedir. Çalışma materyali, Agatha Christie’nin The Murder of Roger Ackroyd adlı eserinden seçilmiş cümleler ve Nadir Qocabəyli’nin çevirisindeki Azerbaycanca karşılıklarından oluşmaktadır. Çalışma, nitel, örnek tabanlı karşılaştırmalı bir analiz kullanmaktadır: İngilizce kaynak metindeki yüklemler, zaman biçimi, cümle türü ve bağlamsal anlam dikkate alınarak Azerbaycanca karşılıklarıyla karşılaştırılmaktadır. Örnekler, İngilizce Geçmiş Zaman, Sürekli Geçmiş Zaman ve Geçmiş Zamanın Hikâyesi ile ilgilidir. Analiz, İngilizce Geçmiş Zaman’ın sıklıkla Azerbaycanca belirli geçmiş zamana (şühudi keçmiş) karşılık geldiğini, ancak bazı örneklerde bildirilen geçmiş zaman (nəqli keçmiş) veya diğer yapıların kullanıldığını göstermektedir. Sürekli Geçmiş Zaman, genellikle devam eden veya alışılmış bir geçmiş eylemi ifade eden Azerbaycanca biçimlerle ifade edilirken, Geçmiş Zamanın Hikâyesi bağlama göre farklı geçmiş zaman biçimleriyle ifade edilebilir. Örnekler ayrıca, cümle türündeki ara sıra meydana gelen değişiklikleri ve sözcüksel bilginin ifade edilme biçimindeki farklılıkları da göstermektedir. Çalışma, İngilizce ve Azerbaycan Türkçesindeki fiil çekimlerinin edebi çeviride birebir karşılık gelmediği, dilbilgisel yapının yanı sıra bağlamsal anlam ve anlatı işlevinin de dikkate alınması gerektiği sonucuna varmıştır.

🔖

Cite This Article

Mammadova, T. (2026). Expressing Predicativity in the Translation of English Past Tense Forms into Azerbaijani. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 5. https://ajindex.com/articles/1670651

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (7)

  1. Barkhudarov, L. S. (1975). Yazyk i perevod: Voprosy obshchey i chastnoy teorii perevoda. Mezhdunarodnye Otnosheniya. (Russian).
  2. Bayramov, Q. H. (2008). Tərcümə sənəti. OKA Ofset.
  3. Christie, A. (1926). The murder of Roger Ackroyd. Grosset & Dunlap. https://dn720001.ca.archive.org/0/items/murderofrogerack0000agat_g7y3/murderofrogerack0000agat_g7y3.pdf
  4. Jakobson, R. (1959). On linguistic aspects of translation. In R. A. Brower (Ed.), On translation (pp. 232–239). Harvard University Press. https://doi.org/10.4159/harvard.9780674731615.c18
  5. Kazımov, Q. Ş. (2007). Müasir Azərbaycan dili. Sintaksis. Təhsil
  6. Kristi, A. (2018). Rocer Ekroydun qətli (N. Qocabəyli, Trans.). Qanun. (Original work published 1926)
  7. Pym, A. (2010). Exploring translation theories. Routledge.