AI Summary & Key Takeaways
AI InsightAccording to the results, drainage density, stream frequency and flood risk are low in basins with carbonate rocks in the west of the study area, while flood risk is higher in basins to the east.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study contributes to developing basin-based management strategies in the study area by conducting morphometric analyses of 17 river basins in Mersin province, located in the Eastern Mediterranean region, using Geographic Information Systems (GIS). For this purpose, morphometric parameters were divided into “basic parameters” and “characteristic parameters” derived from these parameters. Characteristic parameters used for the hydrological, geomorphological, and geological interpretation of the basins are: drainage density, stream frequency, drainage texture, bifurcation ratio, form factor, elongation ratio, overland flow length, relief ratio and hypsometric integral. According to the results, drainage density, stream frequency and flood risk are low in basins with carbonate rocks in the west of the study area, while flood risk is higher in basins to the east. There is a negative relationship between the area of the river basins and the relief. In some basins, tectonic and structural factors affect the bifurcation ratios. The basins have thin and elongated shapes in the north-south direction. The hypsometric integral values of the basins in the west of the study area are higher than those in the east, and these basins are more sensitive to erosion. In addition to the flood/overflow disaster risk assessments made with data obtained from the analyses in this study, a database was also created to evaluate hydrological modelling and disaster risk management processes to be carried out in the study area in the future.
Özet
Bu çalışmada, Doğu Akdeniz bölgesinde yer alan Mersin ilindeki 17 adet akarsu havzasının Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ile morfometrik analizlerinin yapılarak çalışma alanında havza tabanlı yönetim stratejilerinin geliştirilmesine yönelik katkıların oluşturulması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, morfometrik parametreler, “temel parametreler” ve bu parametrelerden türetilen “karakteristik parametreler” olmak üzere iki grupta incelenmiştir. Havzaların hidrolojik, jeomorfolojik ve jeolojik olarak yorumlanmasında kullanılan karakteristik parametreler; drenaj yoğunluğu, akarsu sıklığı, drenaj dokusu, çatallanma oranı, form faktör, uzama oranı, yüzeysel akış uzunluğu, rölyef oranı ve hipsometrik integraldir. Elde edilen sonuçlara göre; çalışma alanının batısında, karbonatlı kayaçların bulunduğu havzalarda drenaj yoğunluğu, akarsu sıklığı ve sel riski düşük olup doğudaki havzalarda ise sel riski daha yüksektir. Akarsu havzalarının alanı ile rölyef arasında negatif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bazı havzalarda, tektonik ve yapısal faktörlerin çatallanma oranlarını etkilediği tespit edilmiştir. Havzalar, kuzey–güney doğrultusunda ince ve uzamış şekillere sahiptir. Çalışma alanının batısındaki havzaların hipsometrik integral değerleri, doğuda yer alan havzalara göre daha yüksek olup bu havzalar aşınma açısından daha hassastırlar. Bu çalışma ile analizler sonucunda elde edilen veriler ile yapılan sel/taşkın afet riski değerlendirmelerinin dışında, çalışma alanında ilerleyen süreçte yapılacak hidrolojik modelleme ve afet risk yönetimi süreçlerinin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar için de veri tabanı oluşturulmuştur.