AI Summary & Key Takeaways
AI InsightUltimately, the findings are expected to contribute to defining a theoretical framework for intralingual translation, reinforcing the field, and establishing its place within Translation Studies.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Intralingual translation was first conceptualised in the field of Translation Studies by Roman Jakobson in 1959. As translation in the 1950s and 1960s was predominantly approached from a linguistics-based perspective, the social and cultural dimensions of intralingual translation were overlooked. At that time, it was treated merely as synonym substitution within the same language and, both the source and target texts were considered as works belonging to the same culture. However, recent research has revealed that intralingual translation represents a richer and productive area of study. After reviewing the current approaches to its classification, the present study proposes its own perspective. Our proposal is positioned within the framework of the map of Translation Studies delineated by James Holmes in his seminal 1972 work The Name and Nature of Translation Studies. Accordingly, the study seeks to situate intralingual translation within this map, aligning its subfields with the relevant categories, thereby outlining a possible trajectory for the discipline. Within this framework, particular emphasis is placed on how intralingual translation can be addressed and studied in relation to product-oriented, function-oriented, and process-oriented research under the heading of Descriptive Translation Studies, and suggestions have been offered in this regard. Ultimately, the findings are expected to contribute to defining a theoretical framework for intralingual translation, reinforcing the field, and establishing its place within Translation Studies.
Özet
Diliçi çeviri, çeviribilim alanında ilk kez Roman Jakobson tarafından 1959'da kavramsallaştırılmıştır. 1950'ler ve 1960'larda çeviriye dilbilim temelli yaklaşımlar hâkim olduğundan dolayı dilbilimsel bakış açısıyla incelenen diliçi çevirinin sosyal ve kültürel boyutları ilk etapta göz ardı edilmiştir. Bu çeviri türü yalnızca aynı dil içerisinde eş anlam kullanımı olarak ele alınmıştır. Dilbilimsel bağlamda diliçi çevirideki kaynak metin de erek metin de aynı kültüre ait eserler olarak düşünülebilir. Ancak güncel araştırmalar diliçi çevirinin çok daha zengin ve verimli bir alan olduğunu ortaya koymuştur. Mevcut çalışma, diliçi çevirinin araştırılması ve alt alanlara ayrılması konusunda geliştirilen güncel ve farklı yaklaşımları inceledikten sonra kendi önerisini sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmamız önerisini 1972 yılında James Holmes’ün ortaya koyduğu Çeviribilimin Adı ve Doğası çalışması sonrasında çizilen çeviribilim haritası üzerinde konumlandırmıştır. Bu doğrultuda diliçi çeviri, çeviribilim haritası içinde konumlandırılmaya çalışılıp, alt alanları haritanın ilgili başlıkları altına eşleştirilmiş ve böylece alanın muhtemel gelişim yönü çizilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda Betimleyici Çeviribilim başlığı altında araştırılan ürün odaklı, işlev odaklı ve süreç odaklı çalışmalar bağlamında diliçi çevirinin nasıl ele alınabileceğinin ve çalışılabileceğinin üzerinde durulmuş ve buna dair öneriler sunulmuştur. Bu araştırmadan elde edilecek sonuçlar ışığında diliçi çevirinin kuramsal alanının geniş bir çerçevesinin çizilmesi, alanın desteklenmesi ve çeviribilim araştırmalarında kendine özgü bir yer bulması amaçlanmaktadır.