AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn addition, it is aimed to compare the schematic structure of the ‘Ilm al-ma‘ānī subjects in the modern period rhetoric books.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
In the classical period, Abū Ya‘qūb al-Sakkākī (d. 626/1229) divided the ‘Ilm al-ma‘ānī into two parts with the concepts of al-qānūn al-awwal and al-qānūn al-thānī in his book Miftāḥ al-‘Ulūm. In the first part, al-khabar sentences, musnadun ilayh, musnad, al-faṣl, al-waṣl, al-ījāz and al-iṭnāb; In the second part, al-inshā sentences are included. In this book, the issues of the fi‘l-muta‘llaqāt al-fi‘l and al-qaṣr are mentioned as independent chapters. Khaṭīb al-Qazwīnī (d. 739/1338), who made significant contributions to the classification of the ‘Ilm al-balāgha, divided the ‘Ilm al-ma‘ānī into eight parts in his books named Talkhīṣ al-Miftāḥ and al-Îdāḥ fī ‘ulūm al-balāgha: isnād al-khabarī, musnadun ilayh, musnad, fi‘l-muta‘llaqāt al-fi‘l, al-qaṣr, al-inshā, al-faṣl-al-waṣl and al-ījāz-al-iṭnāb-al-musāwāt. In the ‘Ilm al-ma‘ānī, the issues of dhikr- ḥadhf, taqdīm-takhīr and taʿrīf-tankīr are mentioned as independent subjects or are scattered in the sections of musnadun ilayh, musnad and fiʿl-mutaʿllaqāt al-fiʿl, which played an important role in the ‘Ilm al-ma‘ānī classification of modern period rhetorical books. Because other subjects of ‘Ilm al-ma‘ānī; al-khabar, al-inshā, al-qaṣr, al-faṣl-al-waṣl and al-ījāz-al-iṭnāb-al-musāwāt existed as independent subjects in classical and modern rhetoric books. In this study, the ‘Ilm al-ma‘ānī classifications of ten rhetoric books written in the modern period were examined, focusing on the issues of dhikr- ḥadhf, taqdīm-takhīr and taʿrīf-tankīr. In six of the books subject to review, the authors evaluated all or some of the issues of dhikr- ḥadhf, taqdīm-takhīr and taʿrīf-tankīr as independent subjects, like Abdulqāhir al-Jurjānī (d. 471/1078-79); In three of them, following the methodology of Sakkākī and Qazwīnī, they included these issues in a complex way within the subjects of musnadun ilayh, musnad and fi‘l-muta‘llaqāt al-fi‘l. It was determined that these issues did not exist in one of the books. In our research, attention was drawn to the roles of the subjects of dhikr- ḥadhf, taqdīm-takhīr and taʿrīf-tankīr in the emergence of different main headings and classifications in the ‘Ilm al-ma‘ānī. In addition, it is aimed to compare the schematic structure of the ‘Ilm al-ma‘ānī subjects in the modern period rhetoric books.
Özet
Klasik dönemde Ebû Ya‘kûb es-Sekkâkî (ö. 626/1229) Miftâhu’l-‘Ulûm adlı eserinde me‘ânî ilmini el-kânûnü’l-evvel ve el-kânûnü’s-sânî kavramlarıyla iki bölüme ayırmıştır. Birinci bölümde haber cümleleri, müsnedün ileyh, müsned, fasıl, vasıl, îcâz ve itnâb; ikinci bölümde inşâ cümleleri yer almıştır. Bu eserde fiil-fiilin müteallakâtı ve kasr meseleleri bağımsız bölümler olarak zikredilmiştir. Belâgat ilminin tasnifine önemli katkılar sunan Hatîb el-Kazvînî (ö. 739/1338) Telhîsu’l-Miftâh ve el-Îzâh fî ‘ulûmi’l-belâga adlı eserlerinde ise me‘ânî ilmini; isnâd-ı haberî, müsnedün ileyh’in durumları, müsned’in durumları, fiil ve fiilin müteallakâtı, kasr, inşâ, fasıl-vasıl, îcâz-itnâb-müsâvât olarak sekiz kısımda değerlendirmiştir. Me‘ânî ilminde zikr-hazf, takdim-tehir ve ta‘rîf-tenkîr meselelerinin müstakil konular olarak zikredilmesi veya müsnedün ileyh, müsned ve fiil-fiilin müteallakâtı bölümlerinde dağınık bir halde gelmesi modern dönem belâgat eserlerinin me‘ânî ilmi tasniflerinde önemli rol oynamıştır. Zira me‘ânî ilminin diğer konuları; haber, inşâ, kasr, fasıl-vasıl ve îcâz-itnâb-müsâvât, klasik ve modern belâgat eserlerinde müstakil konular olarak var olmuştur. Bu çalışmada, zikr-hazf, takdim-tehir ve ta‘rîf-tenkîr meseleleri merkezinde modern dönemde telif edilen on belâgat kitabının me‘ânî ilmi tasnifleri incelenmiştir. İncelemeye konu olan kitapların altısında müellifler zikr-hazf, takdim-tehir ve ta‘rîf-tenkîr meselelerinin hepsini veya bazısını Abdülkâhir el-Cürcânî (ö. 471/1078-79) gibi müstakil konular olarak değerlendirmişler; üçünde Sekkâkî ve Kazvînî’nin metodolojisini takip ederek bu meselelere müsnedün ileyh, müsned ve fiil-fiilin müteallakâtı konuları içinde karmaşık bir şekilde yer vermişlerdir. Kitapların birinde ise bu meselelerin olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmamızda, zikr-hazf, takdim-tehir ve ta‘rîf-tenkîr konularının me‘ânî ilminde farklı ana başlıklarının ve tasniflerin ortaya çıkmasındaki rollerine dikkat çekilmiş, ayrıca modern dönem belâgat eserlerinde me‘ânî ilmi konularının şematik yapısının birbiriyle mukayese edilmesi hedeflenmiştir.