SavedAdd your journal

Journals / International Journal of Kurdish Studies / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 1

The Influence of Khidr in Modern Zaza Literature

İlyas Akman(Mardin Artuklu Üniversitesi)0000-0003-2146-2100
Pages
114–130
Publication Date
2025-03-21
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this study, the influence of Khidr on modern Zaza literature was tried to be revealed.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Khidr is an important figure whose influence is seen in many countries.
📊
Key Findings & Data:There are many rituals about him and in some regions he is considered one of the most important religious figures.
💡
Conclusion & Impact:In this study, the influence of Khidr on modern Zaza literature was tried to be revealed.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Zaza Literature · Khidr · Modern Literature

Abstract

Khidr is an important figure whose influence is seen in many countries. There are many rituals about him and in some regions he is considered one of the most important religious figures. According to the Zazas, he is an important figure. Especially Alevi Zazas give a lot of place to Khidr in their everyday lives and perform some rituals about him. Zaza authors, especially Alevi authors, give importance to Khidr and Khidr is encountered in their works. Readers learn about Khidr through works. For example, readers learn through the works that names such as Old Khidr, White-Bearded Khidr, Khidr of Kelek and Ships, Khidr of Hard Times, and Grey Horseman are used for Khidr. Readers also learn that there are rituals such as Khidr fasting, Khidr 's kavut, Khidr 's niyaz, Khidr 's morsel. In this study, the influence of Khidr on modern Zaza literature was tried to be revealed.

Özet

Khidr is an important figure whose influence is seen in many countries. There are many rituals about him and in some regions he is considered one of the most important religious figures. According to the Zazas, he is an important figure. Especially Alevi Zazas give a lot of place to Khidr in their everyday lives and perform some rituals about him. Zaza authors, especially Alevi authors, give importance to Khidr and Khidr is encountered in their works. Readers learn about Khidr through works. For example, readers learn through the works that names such as Old Khidr, White-Bearded Khidr, Khidr of Kelek and Ships, Khidr of Hard Times, and Grey Horseman are used for Khidr. Readers also learn that there are rituals such as Khidr fasting, Khidr 's kavut, Khidr 's niyaz, Khidr 's morsel. In this study, the influence of Khidr on modern Zaza literature was tried to be revealed.

🔖

Cite This Article

Akman, İ. (2025). The Influence of Khidr in Modern Zaza Literature. International Journal of Kurdish Studies, Cilt: 11 Sayı: 1, 114–130. https://doi.org/10.21600/ijoks.1626461

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (39)

  1. Arpa, A. (2012). Zazaca’nın Kürtçe’yi Anlama Yeterliliği, II. Uluslararası Zaza Tarihi ve Kültürü Sempozyumu Bildiri Kitabı. edt. M. Varol, içinde (541-554). Bingöl: Bingöl Üniversitesi Yayınları.
  2. Aslan, C. (2011). Morıber. İstanbul: Kardelen Yayıncılık.
  3. Astare, K. (1994). Cer Hard Cor Asmen. Îstanbul: Weşanxaneyê Doz.
  4. Başî, X. (2012). Gula Xizirî. Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  5. Beytaş, A. (2014). Solê Sûrî. Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  6. Boratav, P. N. (2012). Türk Mitolojisi. Ankara: BilgeSu Yayınevi.
  7. Çem, M. (2011). Dêrsim Merkezli Kürt Aleviliği (Etnisite, Dini İnanç, Kültür ve Direniş). Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  8. Çem, M. (2019). Gula Çemê Pêrre. Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  9. Çınar, A. A. (2020). Alevilerde Hızır Kültü ve Ritüelleri, Millî Folklor, 126, 63-74.
  10. Çiçek, M. (2024). Pune. Bîngol: Weşanxaneyê Vir.
  11. Çîçek, A. A. (2010). Teberik. Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  12. Çiya, S. (2001). Her Çi Beno Sanıke. Îstanbul: Weşanxaneyê Tij.
  13. Çiya, S. (2020). Hirê Kıtabi. Bîngol: Weşanxaneyê Vir.
  14. Çiya, S. (2024). Trena Ğelete. Bîngol: Weşanxaneyê Vir.
  15. Demîrel, L. (2014). Vîndîbîyaye. Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  16. Dikme, N. (2018). Pülümür ve Çevresindeki Halk İnanışları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı.
  17. Döğüş, S. (2015). Anadolu’da Hızır-İlyas Kültü ve Hıdrellez Geleneği, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 74, 77-100.
  18. Eren, H. (2011). Dil ile İnsan Sferi Arasındaki İlişki, I. Uluslararası Zaza Dili Sempozyumu Bildiri Kitabı. edt. M. Varol, içinde (433-453). Bingöl: Bingöl Üniversitesi Yayınları.
  19. Ertuğrul, M. (2021). Mûsâ Peygamberin Yol Arkadaşı Hızır’ın Kimliği, Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7/2, 293-332.
  20. Gedik, A. (2012). Roj Ma De Şewle Dano. Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  21. Gûndûz, D. (2000). Kilama Pepûgî. Ankara: Weşanxaneyê Vartan.
  22. Guntaş Aldatmaz, N. (2016). Pîltane. Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  23. Gümüş, A. (2024). Bırrhêdar. Bîngol: Weşanxaneyê Vir.
  24. Hamarat, H. (2017). Bingöl Alevi Toplumunda Halk Kültürü Unsurları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı.
  25. Jêle, B. (2020). Vana. Bîngol: Weşanxaneyê Vir.
  26. Koêkorta, M. (2001). Reuka Doy. Îstanbul: Weşanxaneyê Tij.
  27. Kur’ân-ı Kerim’in Türkçe Meali. (2012). haz. İ. Atasoy, Ü. Şimşek, M. Paksu, C. Uşşak, İstanbul: Nesil Yayınları.
  28. Mergariji, H. (1996). Budelaê Gırşi. İstanbul: Pirevi Yayıncılık.
  29. Mirza, Y. (2004). Sılema-I. Frankfurt: Nameyê weşanxane çinî yo.
  30. Öztürk, M. (2003). Bilge Kul-Musa Kıssası ve İslam Kültüründe Hızır Mitosu, Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 14/14, 245-281.
  31. Rençber, F. (2010). 40 Soruda Adıyaman’da Geleneksel Alevilik, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 56, 395-406.
  32. Sertkaya, Î. (2013). Sosine û Gulîzare. Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  33. Tekîn, E. (2013). Sewdaya Belekine. Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  34. Topaç, B. (2013). Wextê Heskerdişî. Îstanbul: Weşanxaneyê Vate.
  35. Türk, H. (2013). Nusayrîlerde Hızır İnancı, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 54, 225-242.
  36. Türkdoğan, D. (2004). Alevî İslâm İnancı İçerisinde Hz. Hızır, Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, 29, 19-26.
  37. Tüzün, M. (2012). Désımu De Deyri-Lawuki-Şuari–Hewai, II. Uluslararası Zaza Tarihi ve Kültürü Sempozyumu Bildiri Kitabı. edt. M. Varol, içinde (161-194). Bingöl: Bingöl Üniversitesi Yayınları.
  38. Uğur, Ç. (2023). Alevi-Bektaşi İnancında Hızır Orucu ve Ritüelleri, İlahiyat Alanında Akademik Çalışmalar. edt. F. Rençber, M. S. Uzundağ, içinde (1-15). Ankara: Gece Kitaplığı.
  39. Uyanık, Z. ve Kala, A. (2012). Ardahan İli Alevilerinde Kendini Tanımlama, İbadet ve Öteki Algısı, Akademik Araştırmalar Dergisi, 52, 109-144.