SavedAdd your journal

Journals / Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi / 2025 / Cilt: 28 Sayı: 4

HEALTHY LIVING MOTIVATION: A SCALE DEVELOPMENT STUDY

SAĞLIKLI YAŞAM MOTİVASYONU: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Elif Özer Kenan(ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3745-2399
Necla Yılmaz(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9847-6888
Pages
651–670
Publication Date
2025-12-24
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

These analyses revealed a four-factor structure: "Psychological Well-being," "Environmental Compatibility," "Social Interaction," and "Health Concern." CFA results indicated that this four-factor model showed an acceptable level of model fit (χ²/df = 2,007, RMSEA = 0,061, CFI = 0,937).

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to develop a valid and reliable measurement tool to assess individuals' motivation to adopt and maintain healthy lifestyle behaviors.
📊
Key Findings & Data:In the first phase of the study, qualitative interviews were conducted, resulting in an initial item pool of 50 statements.
💡
Conclusion & Impact:These analyses revealed a four-factor structure: "Psychological Well-being," "Environmental Compatibility," "Social Interaction," and "Health Concern." CFA results indicated that this four-factor model showed an acceptable level of model fit (χ²/df = 2,007, RMSEA = 0,061, CFI = 0,937).
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:sağlıklı yaşam · motivasyon · sağlıklı yaşam motivasyonu

Abstract

This study aims to develop a valid and reliable measurement tool to assess individuals' motivation to adopt and maintain healthy lifestyle behaviors. Considering the negative health impacts associated with modern living conditions, understanding individuals’ motivation toward healthy living practices is of critical importance. In the first phase of the study, qualitative interviews were conducted, resulting in an initial item pool of 50 statements. Expert evaluations were obtained to ensure content validity, and based on content validity ratios, the item pool was reduced to 43 items. The construct validity of the scale was examined using both Exploratory Factor Analysis EFA and CFA. These analyses revealed a four-factor structure: "Psychological Well-being," "Environmental Compatibility," "Social Interaction," and "Health Concern." CFA results indicated that this four-factor model showed an acceptable level of model fit (χ²/df = 2,007, RMSEA = 0,061, CFI = 0,937). The internal consistency of the scale was found to be high (Cronbach’s α = 0,871), and its stability over time was confirmed through test-retest reliability (r = 0,830). Positive and significant correlations were found between the HLMS and both the HLAS and the LSS. However, no significant relationship was observed with the PHS. In conclusion, the HLMS is a valid and reliable instrument that can be utilized in the fields of health psychology and public health to promote healthy lifestyle behaviors. It is expected to serve as a functional tool in assessing individual motivation levels and in developing effective health intervention programs.

Özet

Bu çalışma, bireylerin sağlıklı yaşam davranışlarını benimseme ve sürdürme konusundaki motivasyonlarını ölçmek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Modern yaşamın getirdiği olumsuz koşulların sağlık üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulduğunda, bireylerin sağlıklı yaşam davranışlarına yönelik motivasyonlarının anlaşılması kritik önem taşımaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında gerçekleştirilen nitel görüşmeler sonucu elde edilen veriler ışığında 50 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. Kapsam geçerliği için uzman görüşleri alınmış ve madde havuzu kapsam geçerlilik oranları doğrultusunda 43 maddeye indirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleriyle değerlendirilmiş, sonuç olarak "Psikolojik İyi Oluş", "Çevresel Uygunluk", "Sosyal Etkileşim" ve "Sağlık Kaygısı" olmak üzere dört faktörlü yapı ortaya çıkarılmıştır. DFA sonuçları, bu dört faktörlü yapının kabul edilebilir düzeyde bir uyum sağladığını göstermiştir (χ²/sd=2,007, RMSEA=0,061, CFI=0,937). Ölçeğin iç tutarlılığı yüksek bulunmuş (Cronbach α=0,871), ayrıca test-tekrar test yöntemi ile zaman içerisindeki kararlılığı da doğrulanmıştır (r=0,830). Sağlıklı Yaşam Motivasyonu Ölçeği (SYMÖ) ile Sağlıklı Yaşam Farkındalığı Ölçeği (SYFÖ) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunurken, Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) ile anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Sonuç olarak geliştirilen SYMÖ, sağlık psikolojisi ve halk sağlığı alanında, sağlıklı yaşam davranışlarını teşvik etmek amacıyla kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin, bireylerin motivasyon düzeylerinin belirlenmesinde ve sağlık müdahale programlarının geliştirilmesinde işlevsel bir araç olacağı düşünülmektedir.

🔖

Cite This Article

Kenan, E. Ö., Yılmaz, N. (2025). HEALTHY LIVING MOTIVATION: A SCALE DEVELOPMENT STUDY. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 4, 651–670. https://doi.org/10.61859/hacettepesid.1686261

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (54)

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211.
  2. Akkucuk, U. (2012). Consumer preferences and behavior in green product consumption: The role of psychological variables. Journal of Business & Management, 6(3), 37–45.
  3. Anastasi, A., & Urbina, S. (1997). Psychological Testing (7th ed.). Prentice Hall.
  4. Antonovsky, A., & Kats, R. (1967). Health behavior, stress and illness: A model. Social Science & Medicine, 6(2), 75–80.
  5. Armitage, C. J., & Conner, M. (2001). Efficacy of the theory of planned behaviour: A meta-analytic review. British Journal of Social Psychology, 40(4), 471–499.
  6. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall.
  7. Bandura, A. (2002). Social cognitive theory in cultural context. Applied Psychology, 51(2), 269–290.
  8. Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6, 149.
  9. Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd ed.). The Guilford Press.
  10. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: istatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (12. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
  11. Cox, C. L. (1982). An interaction model of client health behavior: Theoretical prescription for nursing. Advances in Nursing Science, 5(1), 41–56.
  12. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem Akademi Yayıncılık.
  13. Dağlı, S. C., & Baysal, N. (2016). Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59), 1250–1262.
  14. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Springer Science & Business Media.
  15. DeVellis, R. F. (2017). Scale Development: Theory and Applications (4th ed.). Sage Publications.
  16. Diamond, J. J., Hausmann, L. R. M., Liddle, R. A., Goyzueta, J., Cotter, J. D., & Brawer, R. (2007). The development of a scale for measuring health beliefs about illness and prevention. Health Education & Behavior, 34(6), 678–692.
  17. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71–75.
  18. Ercan, İ., & Kan, I. (2004). Ölçeklerde güvenilirlik ve geçerlilik. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30(3), 211–216.
  19. Erkuş, A. (2012). Psikometrik Terimler Sözlüğü. Pegem Akademi Yayıncılık.
  20. Field, A. P. (2000). Discovering statistics using spss for windows (5th ed.). Sage Publications.
  21. Fishbein, M. (2008). A reasoned action approach to health promotion. Medical Decision Making, 28(6), 834–844.
  22. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: felsefe, yöntem, analiz. Seçkin Yayıncılık.
  23. Hallal, P. C., Andersen, L. B., Bull, F. C., Guthold, R., Haskell, W., & Ekelund, U. (2012). Global physical activity levels: Surveillance progress, pitfalls, and prospects. The Lancet, 380(9838), 247–257.
  24. Invernizzi, M., Cardone, A., & Sirtori, V. (2005). Validation of a new test for the assessment of fitness in healthy children aged 6–12. European Journal of Sport Science, 5(4), 201–211.
  25. Janz, N. K., & Becker, M. H. (1984). The health belief model: A decade later. Health Education Quarterly, 11(1), 1–47.
  26. Kadıoğlu, H., & Yıldız, A. (2012). Sağlık algısı ölçeği’nin türkçe çevriminin geçerlilik ve güvenilirliği. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 32(1), 47–53.
  27. Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (5. baskı). Asil Yayın Dağıtım.
  28. Kline, R. B. (2015). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). The Guilford Press.
  29. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575.
  30. Little, R. J. A., & Rubin, D. B. (2002). Statistical analysis with missing data. Wiley.
  31. Ljubicic, M. L., Nola, I. A., & Banozic, A. (2022). Health motivation: A key construct in understanding health behavior in adolescents. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(14), 8750.
  32. Meydan, C. H., & Şeşen, H. (2011). Yapısal eşitlik modellemesi: AMOS uygulamaları. Detay Yayıncılık.
  33. Monteiro, C. A., Levy, R. B., Claro, R. M., de Castro, I. R. R., & Cannon, G. (2013). Increasing consumption of ultra-processed foods and likely impact on human health: Evidence from Brazil. Public Health Nutrition, 14(1), 5–13.
  34. Myers, J. E., Sweeney, T. J., & Witmer, J. M. (2000). The wheel of wellness counseling for wellness: A holistic model for treatment planning. Journal of Counseling & Development, 78(3), 251–266.
  35. Ntoumanis, N. (2005). A prospective study of participation in optional school physical education using a self-determination theory framework. Journal of Educational Psychology, 97(3), 444–453.
  36. Nunnally, J. C. (1978). Psychometric Theory (2nd ed.). McGraw-Hill. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). The assessment of reliability. In Psychometric Theory (3rd ed., pp. 248–292). McGraw-Hill.
  37. Özdamar, K. (2017). Ölçek ve test geliştirme: yapısal eşitlik modellemesi. Nisan Kitabevi.
  38. Özer, E., & Yılmaz, N. (2020). Sağlıklı yaşam farkındalığı: bir ölçek geliştirme çalışması. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Dergisi, 3(1), 47–60.
  39. Rosen, L. D., Whaling, K., Rab, S., Carrier, L. M., & Cheever, N. A. (2013). Is Facebook creating “iDisorders”? The link between clinical symptoms of psychiatric disorders and technology use, attitudes and anxiety. Computers in Human Behavior, 29(3), 1243–1254.
  40. Rosenstock, I. M. (1974). Historical origins of the health belief model. Health Education Monographs, 2(4), 328–335.
  41. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78.
  42. Schunk, D. H., & Pajares, F. (2002). The Development of Academic Self-Efficacy. In A. Wigfield & J. Eccles (Eds.), Development of achievement motivation (pp. 15–31). Academic Press.
  43. Smith, B. J., Tang, K. C., & Nutbeam, D. (2006). WHO health promotion glossary: New terms. Health Promotion International Advance, 7, 1–6.
  44. Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenirlik ve geçerlilik. Seçkin Yayıncılık.
  45. Tabachnick, B. G. and Fidell, L. S. (2012). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson Education, Boston.
  46. Tabachnick, B. G., ve Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (6. basım, M. Baloğlu, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık. (Orijinal çalışma basım tarihi 2013).
  47. Williams, D. M. (2023). A meta-theoretical framework for organizing and integrating theory and research on motivation for health-related behavior. Frontiers in Psychology, 23(14).
  48. World Health Organization (WHO). (1948). Constitution of the World Health Organization. Retrieved from https://www.who.int/about/governance/constitution
  49. World Health Organization (WHO). (2017). Depression and other common mental disorders: Global health estimates. World Health Organization.
  50. World Health Organization (WHO). (2020). Guidelines on physical activity and sedentary behaviour. World Health Organization.
  51. Xu, X., (2009). Health motivation in health behavior: Its theory and application. Doctoral dissertation, University of Nevada, Las Vegas.
  52. Xu, X., Mellor, D., Xu, Y., & Duan, L. (2014). An update of Murrayan needs: A pilot study among American college students. Journal of Humanistic Psychology, 54(1), 45–65.
  53. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Yapısal eşitlik modellemesi ve geçerlilik: AMOS, LISREL, SmartPLS uygulama örnekleri. Akademisyen Kitabevi.
  54. Yıldız, A., & Uzunsakal, E. (2018). Geliştirilen bir ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması: Akademik öz-yeterlik ölçeği örneği. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(15), 101–114.