SavedAdd your journal

Journals / Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi / 2026 / Cilt: 29 Sayı: 2

RETHINKING GLOBAL PANDEMICS THROUGH IVAN ILLICH’S CRITICAL PERSPECTIVE

KÜRESEL PANDEMİLERİ İVAN ILLICH’İN ELEŞTİREL PERSPEKTİFİNDEN YENİDEN DÜŞÜNMEK

Emrah Tüncer(İstanbul Gelişim Üniversitesi)0000-0001-9120-2270
Abdullah Yüksel Barut(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7861-0736
Gizem Uzlu(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3049-2259
Pages
487–498
Publication Date
2026-06-22
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this context, the study explores how we can align Illich’s perspective with contemporary health policies and what actions we can take to move towards a more just health future.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Ivan Illich’s theoretical framework is based on the industrialization of modern healthcare and the argument that this process deepens health inequalities.
📊
Key Findings & Data:Global pandemics, such as COVID-19, have validated Illich's perspective by clearly exposing the inequalities in access to healthcare.
💡
Conclusion & Impact:In this context, the study explores how we can align Illich’s perspective with contemporary health policies and what actions we can take to move towards a more just health future.
🔬Design:Derleme
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Ivan Illich · Pandemi · Tıbbileştirme

Abstract

Ivan Illich’s theoretical framework is based on the industrialization of modern healthcare and the argument that this process deepens health inequalities. Global pandemics, such as COVID-19, have validated Illich's perspective by clearly exposing the inequalities in access to healthcare. This study aims to re-evaluate the injustices created by global pandemics in healthcare systems from Ivan Illich’s critical perspective. According to Illich, the commercialization of modern healthcare transforms health needs into a profit-driven industry, neglecting genuine health requirements and limiting access to healthcare services. Using Illich’s theoretical framework, this study analyzes the effects of global pandemics on health policies and discusses the necessary steps toward a more equitable healthcare system. In this context, the study explores how we can align Illich’s perspective with contemporary health policies and what actions we can take to move towards a more just health future.

Özet

Ivan Illich’in kuramsal çerçevesi, modern sağlık hizmetlerinin endüstrileşmesi ve bu sürecin sağlık eşitsizliklerini derinleştirdiği iddiasına dayanmaktadır. COVID-19 gibi küresel pandemiler, sağlık hizmetlerine erişimdeki eşitsizlikleri açıkça görünür kılarak Illich’in perspektifini doğrulamıştır. Bu çalışma, küresel pandemilerin sağlık sistemlerinde yarattığı adaletsizlikleri Ivan Illich’in eleştirel bakış açısıyla yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Illich’e göre, modern sağlık hizmetlerinin ticarileştirilmesi, sağlık gereksinimlerini kâr odaklı bir endüstriye dönüştürmekte; gerçek sağlık ihtiyaçlarını göz ardı ederek sağlık hizmetlerine erişimi sınırlamaktadır. Bu çalışmada, Illich’in kuramsal çerçevesinden hareketle küresel pandemilerin sağlık politikaları üzerindeki etkileri analiz edilmekte ve daha adil bir sağlık sistemi için atılması gereken adımlar tartışılmaktadır. Bu bağlamda, Illich’in yaklaşımının güncel sağlık politikalarıyla nasıl ilişkilendirilebileceği ve daha adil bir sağlık geleceğine doğru ilerlemek için hangi eylemlerin gerçekleştirilebileceği incelenmektedir.

🔖

Cite This Article

Tüncer, E., Barut, A. Y., Uzlu, G. (2026). RETHINKING GLOBAL PANDEMICS THROUGH IVAN ILLICH’S CRITICAL PERSPECTIVE. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt: 29 Sayı: 2, 487–498. https://doi.org/10.61859/hacettepesid.1785731

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Airhihenbuwa, C. O., Iwelunmor, J., Munodawafa, D., Ford, C. L., Oni, T., Agyemang, C., Mota, C. S., Ikuomola, O. B., Simbayi, L. C., Fallah, M., Qian, Z., Makinwa, B., Niang, C. I., & Okosun, I. S. (2020). Culture matters in communicating the global response to COVID-19. Preventing Chronic Disease, 17, E60. https://doi.org/10.5888/pcd17.200245
  2. Alang, S., & Blackstock, O. (2023). Health Justice: A framework for mitigating the impacts of HIV and COVID-19 on disproportionately affected communities. American Journal of Public Health, 113(2), 194–201. https://doi.org/10.2105/AJPH.2022.307139
  3. Alfani, G. (2022). Epidemics, inequality, and poverty in preindustrial and early industrial times. Journal of Economic Literature, 60(1), 3–40. https://doi.org/10.1257/jel.20201640
  4. Alsan, M., Westerhaus, M., Herce, M. E., Nakashima, K., & Farmer, P. (2011). Poverty, global health, and infectious disease: Lessons from Haiti and Rwanda. Infectious Disease Clinics of North America, 25(3), 611–622. https://doi.org/10.1016/j.idc.2011.05.004
  5. Bonds, M. H., Keenan, D. C., Rohani, P., & Sachs, J. D. (2009). Poverty trap formed by the ecology of infectious diseases. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 277(1685), 1185–1192. https://doi.org/10.1098/rspb.2009.1778
  6. British Medical Association. (2021). The impact of the pandemic on population health and health inequalities. https://www.bma.org.uk/advice-and-support/covid-19/what-the-bma-is-doing/the-impact-of-the-pandemic-on-population-health-and-health-inequalities
  7. Doğan, E. (2023). Türkiye’de sağlık teşvik politikalarına Ivan Illich bağlamında bir değerlendirme: Türkiye’de iller itibariyle sosyal iatrojenez. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 8(2), 255–282. https://doi.org/10.25229/beta.1315945
  8. Genç, Ö. (2010). Kara Ölüm: 1348 Veba Salgını ve Ortaçağ Avrupa’sına etkileri. Tarih Okulu Dergisi, 2011(10). https://izlik.org/JA24SE35CN
  9. Illich, I. (2017). Sağlığın gaspı (S. Sertabiboğlu, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  10. Kurt, M. E., & Sarı, H. (2021). A glance at COVID-19 in Turkey with the concepts of health and poverty since Edwin Chadwick until today: Diyarbakir example. Annals of Clinical and Analytical Medicine, 12(5), 522-526. https://doi.org/10.4328/ACAM.20555
  11. Kurtdaş, M. Ç. (2017). Medikalizasyon süreci, sağlığın ticarileşmesi ve bedenin denetlenmesine sosyolojik bir bakış. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(27), 983-1012. https://doi.org/10.14520/adyusbd.336644
  12. Madhav, N., Oppenheim, B., Gallivan, M., Mulembakani, P., Rubin, E. M., & Wolfe, N. (2017). Pandemics: Risks, impacts, and mitigation. In D. T. Jamison, H. Gelband, S. Horton, P. Jha, R. Laxminarayan, C. N. Mock, and R. Nugent (Eds.), Disease Control Priorities: Improving Health And Reducing Poverty (pp. 315–345). The World Bank. https://doi.org/10.1596/978-1-4648-0527-1_ch17
  13. Maturo, A. F. (2012). Medicalization: current concept and future directions in a bionic society. Mens Sana Monographs, 10(1), 122–133. https://doi.org/10.4103/0973-1229.91587
  14. Metin, A., & Erdem, R., (2019). Sosyal kontrol aracı olarak tıp: kavramsal bir çerçeve. Sağlık ve Toplum, 29 (1), 3-12.
  15. Pala, K. (2019). “Yoksulluk ve Sağlık.” Toraks Bülteni (Aralık):52–54.
  16. Sahasranaman, A., & Jensen, H. J. (2020). Poverty in the time of epidemic: A modelling perspective. PLoS ONE, 15(11), e0242042. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0242042
  17. Sampath, S., Khedr, A., Qamar, S., Tekin, A., Singh, R., Green, R., & Kashyap, R. (2021). Pandemics throughout history. Cureus, 13(12), e18136. https://doi.org/10.7759/cureus.18136
  18. Schoenbaum, S. C. (2001). The impact of pandemic influenza, with special reference to 1918. Annals of the New York Academy of Sciences, 1219(1), 43–51. https://doi.org/10.1016/S0531-5131(01)00324-7
  19. Slavicek, L. C. (2008). The Black Death. Infobase Publishing.
  20. Stok, F. M., Bal, M., Yerkes, M. A., & de Wit, J. (2021). Social inequality and solidarity in times of COVID-19. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(12), 6339. https://doi.org/10.3390/ijerph18126339
  21. Toraman, A., & Erdem, R. (2016). Kavramsal açıdan tıbbileştirme. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19(4), 423–442. https://izlik.org/JA62DU24ZM
  22. World Health Organization. (n.d.). WHO COVID-19 dashboard. Retrieved January 31, 2026, from https://covid19.who.int/
  23. Yamin, B. M. (2020). Counting the cost of COVID-19. SN Comprehensive Clinical Medicine, 12(2), 311–317. https://doi.org/10.1007/s41870-020-00466-0
  24. Metin, A., & Erdem, R., (2019). Sosyal kontrol aracı olarak tıp: kavramsal bir çerçeve. Sağlık ve Toplum, 29 (1), 3-12.