Journals / Erdem / 2024 / Sayı: 87

Observations on Narrative Forms Between Reality and Literaryness

Gerçeklikle Edebîlik Arasında “Öyküleşen Anlatılar” Üzerine Bazı Tespitler

Recai Özcan(DÜZCE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7834-7691
Journal
Erdem
Pages
153–176
Publication Date
2024-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In literary studies, narrative genres that are evaluated separately from literary text genres, under the heading of instructional texts, such as newspaper articles, interviews, literary criticisms, memoirs, and the narrative changes they have undergone with the spread of newspaper culture, both in Western and Turkish literature, are discussed with examples to support the theoretically advanced claims in the selected texts.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The concept of literaryness is generally used to express the aesthetic and linguistic characteristics of written or oral texts.
📊
Key Findings & Data:The notion encompasses the artistic value of a text, the use of language, the style of expression, the way emotions and thoughts are conveyed, the structure, and depth of expression, also signifying the aesthetic and emotional impact of literary works.
💡
Conclusion & Impact:In literary studies, narrative genres that are evaluated separately from literary text genres, under the heading of instructional texts, such as newspaper articles, interviews, literary criticisms, memoirs, and the narrative changes they have undergone with the spread of newspaper culture, both in Western and Turkish literature, are discussed with examples to support the theoretically advanced claims in the selected texts.
🔬Design:Sanat ve Edebiyat
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Anlatı türleri · melez anlatı türleri · hibrit anlatılar

Abstract

The concept of literaryness is generally used to express the aesthetic and linguistic characteristics of written or oral texts. The notion encompasses the artistic value of a text, the use of language, the style of expression, the way emotions and thoughts are conveyed, the structure, and depth of expression, also signifying the aesthetic and emotional impact of literary works. However, the meaning attributed to this concept can vary across cultures and time periods, and can be interpreted differently by different writers, critics, or readers. Due to the variability and uncertainty in drawing its boundaries, debates about the concept of literaryness continue. Narrative genre, on the other hand, is a concept used to determine how a text is organized, the language and style of narration, the themes it contains, and its narrative purpose. This article presents an approach that questions the boundaries of literature and the definition of genres. While examining the relationship between reality and fiction in every narrative, it emphasizes the approaches of different disciplines to this issue. However, especially when discussing various narrative genres from newspaper articles to literary texts, it points out that the boundaries of genres are not fixed and can change over time, highlighting the importance of language and style in determining genres. The main thesis of the article, which seeks answers to fundamental questions such as how literary works can be distinguished from other written texts, is that the boundaries between literature and reality are uncertain, and genres can vary in this regard, requiring attention to this issue in genre naming. The article also focuses on the role of language and style in determining genres. It argues that it is possible to understand genres by examining the elements and structures contained in texts, that literature is not limited to classical genres, and that modern/postmodern approaches are effective in determining genres, explaining claims such as some texts not strictly adhering to the specific characteristics of a genre but often combining elements of different genres, and texts with these characteristics can be called “hybrid narratives”. In literary studies, narrative genres that are evaluated separately from literary text genres, under the heading of instructional texts, such as newspaper articles, interviews, literary criticisms, memoirs, and the narrative changes they have undergone with the spread of newspaper culture, both in Western and Turkish literature, are discussed with examples to support the theoretically advanced claims in the selected texts.

Özet

Edebîlik kavramı genellikle yazılı veya sözlü metinlerin estetik ve dilbilimsel özelliklerini ifade etmek için kullanılır. Bir metnin sanat değerini, dilin kullanımını, anlatım tarzını, duygu ve düşünceleri ifade etme biçimini, yapılandırmasını ve derinliğini belirleyen unsurları içeren edebîlik kavramı aynı zamanda edebî eserlerin estetik ve duygusal etkisini de ifade eder. Ancak bu kavrama yüklenen anlam, kültürler arasında ve dönemden döneme değişebilir ve farklı yazarlar, eleştirmenler veya okuyucular tarafından farklı yorumlanabilir. Sınırlarının çizilmesindeki değişkenlik ve belirsizlik nedeniyle edebîlik kavramı üzerine tartışmalar devam etmektedir. Anlatı türü, bir metnin nasıl organize edildiğini, anlatıldığı dil ve anlatım tarzını, içerdiği temaları ve anlatım amacını belirlemek için kullanılan bir kavramdır. Bir anlatı türünün gerçekliği yansıtması veya gerçeklikten uzaklaşıp edebîlik sınırlarına dahil olmasının yazarın niyeti, üslubu gibi farklı unsurlarla ilişkisi vardır. Bu unsurlar üzerine yapılacak tartışmalar edebîlikle gerçeklik arasında kalan, sınırları net olmayan anlatı türlerinin varlığını işaret ederken bu belirsizliğin nedenleri üzerine daha kapsamlı çalışmalara yol açabilir. Bu makale edebiyatın sınırlarını ve türlerin tanımlanmasını sorgulayan bir yaklaşım sunuyor. Edebî veya öğretici her anlatının gerçeklik ve kurmaca ile ilişkisini incelemekle birlikte, farklı disiplinlerin bu konuya yaklaşımlarının altını çiziyor. Bununla birlikte özellikle, gazete haberlerinden edebî metinlere kadar çeşitli anlatı türlerini ele alırken, türlerin sınırlarının sabit olmadığına ve zamanla değişebileceklerine, dilin ve üslubun tür belirlemedeki önemine dikkat çekiyor. Edebî eserlerin diğer yazılı metinlerden hangi özellikleriyle ayrılabileceği gibi temel sorulara cevap arayan makalenin temel tezi, edebiyat ve gerçeklik arasındaki sınırların belirsiz olduğu ve türlerin bu açıdan değişkenlik gösterebileceği, tür adlandırmalarında bu hususa dikkat edilmesi gerektiği yönündedir. Makalede ayrıca, dilin ve üslubun tür belirlemedeki rolüne odaklanılır. Metinlerin içerdikleri öğelerin ve yapıların incelenmesiyle türlerin anlaşılmasının mümkün olabileceği; edebiyatın sadece klasik türlerle sınırlı olmadığı ve modern/postmodern yaklaşımların türlerin belirlenmesinde etkili olduğu, bazı metinlerin sadece belirli bir türün kesin özelliklerini taşımadıkları, çoğu zaman farklı türlerin öğelerini bir araya getirdikleri, bu özelliklere sahip metinlerin “melez/hibrit anlatılar” olarak adlandırılabileceği gibi iddialar, örnekler üzerinden açıklanır. Makale, dilin ve üslubun tür belirlemedeki önemi üzerine odaklanırken, metinlerin içerdikleri dil özelliklerinin türlerin belirlenmesinde kritik bir rol oynadığını; ayrıca, her dönemin dil ve ifade anlayışının kendine özgü normlarının olduğu ve bu normların zamanla değişebileceği üzerinde durur. Edebiyat incelemelerinde edebî metin türlerinden ayrı, öğretici metinler başlığı altında değerlendirilen gazete haberleri, röportajlar, edebî eleştiriler, anılar gibi anlatı türlerinin gazete kültürünün yaygınlaşmasıyla birlikte yaşadıkları türsel değişimlerin gerek Batı gerekse Türk edebiyatındaki örneklerine yer verilen makalede teorik olarak ileri sürülen iddialar seçili metinlerle desteklenmeye çalışılır.

🔖

Cite This Article

Özcan, R. (2024). Observations on Narrative Forms Between Reality and Literaryness. Erdem, Sayı: 87, 153–176. https://doi.org/10.32704/erdem.2024.87.153

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (22)

  1. Aktaş, Şerif (1998). Edebiyatta Üslup ve Problemleri, Ankara: Akçağ Yayınları.
  2. Aktaş, Şerif (2013). Anlatma Esasına Bağlı Edebî Metinlerin Tahlili, Ankara: Kurgan Edebiyat Yayınları.
  3. Aktaş, Şerif ve Gündüz, Osman (2002). Yazılı ve Sözlü Anlatım, Ankara: Akçağ Yayınevi.
  4. Ataç, Nurullah (1932, Ağustos 24). “Yine Tenkit”, Milliyet Gazetesi, s. 2.
  5. Ataç, Nurullah (1964). Söyleşiler, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  6. Ataç, Nurullah (2020). Keziban’a Mektuplar, İstanbul: YKY.
  7. Chatman, Seymour (2009). Öykü ve Söylem Filmde ve Kurmacada Anlatı Yapısı, Ankara: Der Ki Basım Yayım.
  8. Coşkun, Recai (2024, 24 Şubat). “Bilgelik Olarak Dijital İşletmecilik’ Comte’un ‘Religion of Humanity’sinden Sonra Sosyal Bilimler İçin Yeni Bir Felsefi Açılım Sunabilir mi?” (Erişim Tarihi: 22 Nisan 2024), https:// www.researchgate.net/publication/375237911
  9. Çakır, Hasan (2002). Öykü Sanatı, Konya: Çizgi Kitabevi.
  10. Çıraklı, Mehmet Zeki (2015). Anlatıbilim, Ankara: Hece Yayınları. Dervişcemaloğlu, Bahar (2014). Anlatıbilime Giriş, İstanbul: Dergâh Yayınları. Emre, İsmet (2006). Postmodernizm ve Edebiyat, Ankara: Anı Yayıncılık. Fulford, Robert (2014). Anlatının Gücü, İstanbul: Kolektif Kitap.
  11. Genette, Gerard (2020). Anlatının Söylemi, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  12. Gerard, Rene (1988). Fiction&Diction, London: Cornell University Press.
  13. Gülsoy, Murat (2018). 602. Gece Kendini Fark Eden Hikaye, İstanbul: Can Yayınları.
  14. İhsan Arif (1931, Mayıs 20). “Ölüme Yol Açan Aşk”, Yeni Gün Gazetesi, s. 16.
  15. İmzasız. (1930, Şubat 20). “Üç Kişi İntihar Etti”, Vakit Gazetesi, s. 6. Löwenthal, Leo (2020). Edebiyat, Popüler Kültür ve Toplum, İstanbul: Metis Yayınları.
  16. Özdemir, Emin (1999). Yazınsal Türler. Ankara: Bilgi Yayınevi.
  17. Randall, William L. (2014). Bizi “Biz” Yapan Hikâyeler, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  18. Storr, Will (2020). Hikâye Anlatıcılığının Bilimi, İstanbul: Timaş Yayınları.
  19. Uygur, Nermi (1969). İnsan Açısından Edebiyat, İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi.
  20. Ünaydın, Ruşen Eşref (1985). Diyorlar ki, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  21. Wellek, Rene&Warren, Austın (2001). Edebiyat Teorisi, İzmir: Akademi Kitabevi.
  22. Yesari, Mahmut (1932, Şubat 2). “Hanife Hanım Roman Okuyor”, Yeni Gün Gazetesi, s. 6.