Journals / Dil Araştırmaları / 2016 / Cilt: 10 Sayı: 19

ATEBETÜ’L-HAKAYIK’TAKİ SATIR ALTI FARSÇA ÇEVİRİLER

Rıdvan Öztürk(Necmettin Erbakan Üniversitesi)
Pages
25–35
Publication Date
2016-11-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çalışmada Atebetü’l-Hakayık’ın zikredilen nüshasındaki, metnin anlaşılması için yazılan ondan fazla satır altı kısa Farsça çeviriler üzerinde durulacaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Yazı dillerinde tarihi derinlik arttıkça söz varlığındaki değişmelere paralel olarak anlaşılırlık derecesinde de zorluklar ortaya çıkmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Asıl metinde satır altı açıklamalar yapmak, bu müdahale yöntemlerinden birisidir. 12. yüzyılda telif edildiği tahmin edilen Atebetü’l-Hakayık adlı öğüt ve ahlak kitabında da, böyle bir müdahale görülmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışmada Atebetü’l-Hakayık’ın zikredilen nüshasındaki, metnin anlaşılması için yazılan ondan fazla satır altı kısa Farsça çeviriler üzerinde durulacaktır.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Atebetü’l-Hakayık · art zamanlılık · dil içi aktarım

Özet

Yazı dillerinde tarihi derinlik arttıkça söz varlığındaki değişmelere paralel olarak anlaşılırlık derecesinde de zorluklar ortaya çıkmaktadır. Bu zorlukları gidermek için eserlere bazı müdahaleler yapılmıştır. Bu müdahalelerle eserler, o döneme göre anlaşılır hâle getirilmek istenmiştir. Asıl metinde satır altı açıklamalar yapmak, bu müdahale yöntemlerinden birisidir. 12. yüzyılda telif edildiği tahmin edilen Atebetü’l-Hakayık adlı öğüt ve ahlak kitabında da, böyle bir müdahale görülmektedir. Eserin 15. yüzyılda istinsah edilmiş nüshalarından Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi nüshasında sıkça satır altı açılamalara yer verilmiştir. Bu satır altı açılamalarda geçen bazı Farsça kelime ve ibareler dikkat çekicidir. Satır altı açıklamalar içerisinde Farsça gramer kurallarına göre çekimlenmiş kısa çeviriler bulunmaktadır: anga- “yad kün”, anun- “hazır baş”, kemşür “mi endazed”, tıyur “men mikuned”, busuglı “pinhan şude” vb. Bu çalışmada Atebetü’l-Hakayık’ın zikredilen nüshasındaki, metnin anlaşılması için yazılan ondan fazla satır altı kısa Farsça çeviriler üzerinde durulacaktır.

🔖

Cite This Article

Öztürk, R. (2016). ATEBETÜ’L-HAKAYIK’TAKİ SATIR ALTI FARSÇA ÇEVİRİLER. Dil Araştırmaları, Cilt: 10 Sayı: 19, 25–35. https://ajindex.com/articles/1383825

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (8)

  1. ANDİCAN Ahat A. (2009). Osmanlı’dan Günümüze Türkiye ve Orta Asya, İstanbul: Doğan Kitap.
  2. ARAT Reşit Rahmeti (1992). Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki, Atebetü’l-Hakayık, 2.baskı, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  3. ATAY Ayten (2014), Çağatay Türkçesinde Edatlar, Konya: Çizgi Kitabevi.
  4. ATEŞ Ahmet, TARZİ Abdülvehhab (1970). Farsça Grameri, (Gözden geçirip yeniden yayınlayan: Ahmet ATEŞ), İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  5. DEVELLİOĞLU Ferit (1997). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, 14. baskı, Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
  6. ECKMANN János (1988). Çağatayca El Kitabı, (Çev. Günay Karaağaç), İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi.
  7. ERCİLASUN Ahmet Bican (2004). Başlangıcından Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi, 1. baskı, Ankara: Akçağ Yayınları.
  8. ATAY Ayten (2014), Çağatay Türkçesinde Edatlar, Konya: Çizgi Kitabevi.