Journals / Dil Araştırmaları / 2018 / Cilt: 12 Sayı: 23

AZERBAYCAN VE TÜRKMEN TÜRKÇESİ GRAMER ÇALIŞMALARINDA EKLERİN TASNİFİ MESELESİ

Tuna Beşen Delice(BARTIN UNIVERSITY)
Pages
205–222
Publication Date
2018-11-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu farklar çalışmamızda değerlendirilmiş ve özellikle tasnifi tartışmalı olan eklerin lehçelerdeki durumu belirlenmeye çalışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Sözcüklerini eklerle türeten, onları eklerle cümle içinde işleten, tamlamalarını, sözcük öbeklerini eklerle oluşturan Türk dili için ekler ve ek tasnifi konusu, Türkoloji’nin en önemli meselelerinden biri olarak hâlen çözüm beklemektedir.
📊
Key Findings & Data:Tarih sıralamasına göre incelenen gramerlerde -özellikle- Sovyetler Birliği dönemi ve sonrasında bile farklı sınıflandırmalar olduğu görülmüştür.
💡
Conclusion & Impact:Bu farklar çalışmamızda değerlendirilmiş ve özellikle tasnifi tartışmalı olan eklerin lehçelerdeki durumu belirlenmeye çalışılmıştır.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:ek tasnifi · türkiye türkçesi · azerbaycan türkçesi

Özet

Sözcüklerini eklerle türeten, onları eklerle cümle içinde işleten, tamlamalarını, sözcük öbeklerini eklerle oluşturan Türk dili için ekler ve ek tasnifi konusu, Türkoloji’nin en önemli meselelerinden biri olarak hâlen çözüm beklemektedir. Son dönemde dilcilerin ekleri yeniden ele aldıkları ve yıllardır iki ana başlık (yapım ve çekim ekleri) altına sığdırılmaya çalışılan ekler için yeni başlıklar önerdikleri görülmektedir. Bu çalışmada lehçeler alanında eklerin nasıl ele alındığı belirlenerek tasnif çalışmalarına katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Çalışma Azerbaycan ve Türkmen Türkçesi gramerlerindeki ek tasnifleriyle sınırlandırılmıştır. Çalışmada ilk önce Türkiye’de Türkiye Türkçesi üzerine yapılan ek tasnifleri verilmektedir. Ardından Türkiye Türkçesi gibi Türk dili ailesinin Oğuz grubuna mensup Azerbaycan ve Türkmen Türkçesinin konuşulduğu yerlerde ve bu lehçelerin konuşurları tarafından hazırlanan gramer çalışmalarında eklerin hangi esaslara göre ve nasıl sınıflandırıldığı ortaya konmaktadır. Tarih sıralamasına göre incelenen gramerlerde -özellikle- Sovyetler Birliği dönemi ve sonrasında bile farklı sınıflandırmalar olduğu görülmüştür. Bu farklar çalışmamızda değerlendirilmiş ve özellikle tasnifi tartışmalı olan eklerin lehçelerdeki durumu belirlenmeye çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

Delice, T. B. (2018). AZERBAYCAN VE TÜRKMEN TÜRKÇESİ GRAMER ÇALIŞMALARINDA EKLERİN TASNİFİ MESELESİ. Dil Araştırmaları, Cilt: 12 Sayı: 23, 205–222. https://ajindex.com/articles/1383737

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (4)

  1. ÇOTUKSÖKEN, Yusuf (2011). Yapı ve İşlevlerine Göre Türkiye Türkçesinin Ekleri, İstanbul, Papatya Yay.
  2. DELİCE, Halil İbrahim (2000). “Türk Dilinde İşlevsel Ek Tasnifi Meselesi”, Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 24, s. 221-232.
  3. ERGİN, Muharrem (2009). Türk Dil Bilgisi, İstanbul, Bayrak Yay.
  4. ESENMEDOVA, A. (2010). Häzirki Zaman Türkmen Dili (Morfologiya), Aşgabat, Türkmenistan Bilim Ministirligi Magtımgulı Adındakı Dövlet Universiteti.