SavedAdd your journal

Journals / Alanya Akademik Bakış / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 3

Evaluation of the Financial Performance of Food Companies in the BIST Retail Trade Sector Using the WENSLO and ARAS Methods

BIST Perakende Ticaret Sektöründeki Gıda Şirketlerinin WENSLO ve ARAS Yöntemleri ile Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi

Mustafa Çanakçıoğlu(İstanbul Gelişim Üniversitesi, Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Elektronik Ticaret ve Yönetimi Bölümü)0000-0001-7462-9934
Hande Küçükönder(BARTIN ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, İŞLETME BÖLÜMÜ)0000-0002-0853-8185
Pages
766–784
Publication Date
2026-09-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Sensitivity and comparison analyses were also performed to investigate the robustness of the decision model, which consists of WENSLO and ARAS, two Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods proposed in the study, and the reliability of the results it provides.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The study aims to evaluate the financial performance of food companies in the retail trade sector whose stocks are traded on Borsa Istanbul (BIST) between 2022 and 2024.
📊
Key Findings & Data:ARAS (Additive Ratio ASsessment) method was used for the financial performance ranking of seven companies between the periods of the study.
💡
Conclusion & Impact:Sensitivity and comparison analyses were also performed to investigate the robustness of the decision model, which consists of WENSLO and ARAS, two Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods proposed in the study, and the reliability of the results it provides.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:2022 Verileri
⚙️Variables:Finansal Performans · BIST · Perakende Gıda Şirketleri

Abstract

The study aims to evaluate the financial performance of food companies in the retail trade sector whose stocks are traded on Borsa Istanbul (BIST) between 2022 and 2024. In this context, the WENSLO (Weights by Envelope and Slope) method was used to weight the nine accounting-based financial ratios determined in the study. ARAS (Additive Ratio ASsessment) method was used for the financial performance ranking of seven companies between the periods of the study. Among the financial ratios examined, it was determined that the most important criteria were the leverage ratio in 2022 and 2024, and the net profit margin in 2023. According to the performance ranking of companies, Gimat Mağazacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. was the most successful company in both 2022 and 2024, while Ersan Shopping Services and Food Industry Trade Inc. achieved the most success in 2023. Sensitivity and comparison analyses were also performed to investigate the robustness of the decision model, which consists of WENSLO and ARAS, two Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods proposed in the study, and the reliability of the results it provides.

Özet

Çalışmanın amacı, 2022-2024 yılları arasından Borsa İstanbul’da (BIST) hisse senetleri alınıp satılan perakende ticaret sektöründeki gıda şirketlerinin finansal performanslarının değerlendirilmesidir. Bu kapsamda, çalışmada belirlenen dokuz adet muhasebe temelli finansal oranların ağırlıklandırılması için WENSLO (Weights by Envelope and Slope) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın dönemleri arasında yer alan yedi adet şirketin finansal performans sıralaması için de ARAS (Additive Ratio ASsessment) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya konu olan finansal oranlar arasında en yüksek öneme sahip kriterin 2022 ve 2024 yıllarında kaldıraç oranının, 2023 yılında da net kâr marjı olduğu belirlenmiştir. Şirketlerin performans sıralamasında ise en başarılı şirketin 2022 ve 2024 yıllarında Gimat Mağazacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş., 2023 yılında ise Ersan Alışveriş Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada önerilen Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden WENSLO ve ARAS’tan oluşan karar modelinin sağlamlığının ve sağladığı sonuçların güvenilirliğinin araştırılması için de ayrıca duyarlılık ve karşılaştırma analizleri de yapılmıştır.

🔖

Cite This Article

Çanakçıoğlu, M., Küçükönder, H. (2026). Evaluation of the Financial Performance of Food Companies in the BIST Retail Trade Sector Using the WENSLO and ARAS Methods. Alanya Akademik Bakış, Cilt: 10 Sayı: 3, 766–784. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1848154

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (56)

  1. Altıntaş, F. F. (2024). Çok kriterli karar verme kapsamında kriter ağırlıklarının ölçümüne yönelik yeni bir yaklaşım: Spearman sıra korelasyonuna dayalı genişletilmiş CRITIC yöntemi (SRCBECM). JSAS, 10, 10-34. https://doi.org/10.52693/jsas.1495843
  2. Aduba, J. J. (2022). Framework for firm-level performance evaluations using multivariate linear correlation with MCDM methods: Application to Japanese firms. Asia-Pacific Journal of Regional Science, 6, 1-44. https://doi.org/10.1007/s41685-021-00213-8
  3. Ayçin, E., & Güçlü, P. (2020). BIST ticaret endeksinde yer alan işletmelerin finansal performanslarının entropi ve MAIRCA yöntemleri ile değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 85, 287-312. https://doi.org/10.25095/mufad.673739
  4. Balcı, N. (2024). Covıd-19 pandemisi sonrası BIST toptan ve perakende ticaret sektöründe SECA yöntemiyle finansal performans değerlendirmesi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 669, 89-110.
  5. Batar, B., & Peker, İ. (2026). Determining the effect of blockchain technology on the medical waste management process in the circular economy framework using integrated FUCOM-ARAS methods. Biomedical Signal Processing and Control, 113(C), 1-17. https://doi.org/10.1016/j.bspc.2025.109171
  6. Bayazit Bedirhanoğlu, Ş. (2025). Performance evaluation of sustainable universities with WENSLO-based AROMAN multi-criteria decision making method: Application with green metric criteria. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(2), 369-390. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1683204
  7. Bolukbas, U., Celik, E., & Guneri, A. F. (2017). Research article fuzzy based approaches for multi period financial performance evaluation of Turkish retail sector. TAMAP Journal of Engineering, 1, 1-14.
  8. Ceyhan, İ. F., & Karapolat, Ö. (2022). COPRAS yöntemiyle finansal performans ölçümü perakende ticaret firmaları üzerine bir uygulama. Yönetim, Ekonomi, Edebiyat, İslami ve Politik Bilimler Dergisi, 5(2), 25-44.
  9. Coşansu, D. T., & Okursoy, A. (2022). Financial performance analysis of retail trade firms registered in BIST with FUCOM based VIKOR method. Alphanumeric Journal, 10(2), 223-235. https://doi.org/10.17093/alphanumeric.1205322
  10. Çulhaoğlu, B., & Yeşildağ, E. (2023). BİST’te bazı sektörlerin finansal performansı ile hisse senedi getirileri arasındaki ilişki. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (C-iasoS 2022 Özel Sayısı), 143-162. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1220713
  11. Demirkol, Ö. F., & İkvan, A. (2019). Finansal oran analizlerinin ARAS yöntemi kapsamında değerlendirilmesi: BİST toptan ve perakende ticaret, otel ve lokanta sektöründe uygulama. Journal of Institute of Economic Development and Social Researches, 5(17), 145-157.
  12. Deste, M., & Halifeoğlu, M. (2019). Perakende ticaret sektöründeki işletmelerin tedarik zinciri yönetimi açısından finansal performans kriterlerinin belirlenmesi: BIST’de bir uygulama. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 751-774. https://doi.org/10.29029/busbed.560448
  13. Deva Nithyanandham, F., & Augustin, F. (2023). A bipolar fuzzy p-competition graph based ARAS technique for prioritizing COVID-19 vaccines. Applied Soft Computing, 146, 110632. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2023.110632
  14. Emezirinwune, M. U., Adejumobi, I. A., Adebisi, O. I., & Akinboro, F. G. (2025). Application of energy balance and MCDM approach to the selection of hybrid renewable energy systems for agricultural application. Franklin Open, 12, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.fraope.2025.100317
  15. Ersoy, N. (2017). Performance measurement in retail ındustry by using a multi-criteria decision making methods. Ege Academic Review, 17(4), 539-551.
  16. Ersoy, N. (2023). BIST perakende ticaret sektöründe LOPCOW-RSMVC modeli ile performans ölçümü, Sosyoekonomi, 31(57), 419-436. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2023.03.20
  17. Eyceyurt Batır, T. (2022). Covid 19 sürecinde gıda perakende sektörünün performans değerlendirmesi: SWARA temelinde TOPSIS yöntemi ile bir inceleme. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 7(Özel Sayı), 194-210. https://doi.org/10.30784/epfad.1157494
  18. Genişel Çınar, E., & Deniz Başar, Ö. (2025). G20 ülkelerinin makroekonomik performanslarının çok kriterli karar verme yöntemlerinden TOPSIS ve SAW ile incelenmesi. Journal of Life Economics. 12(1), 1-14. https://doi.org/10.15637/jlecon.2686
  19. Geyikçi, U. B., & Bal. V. (2015). Veri zarflama analizi ile Borsa İstanbul A.Ş.’de faaliyet gösteren toptan ve perakende ticaret sektörü firmalarının etkinlik analizi. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1), 21-41.
  20. Görçün, Ö. F., Senthil, S., & Küçükönder, H. (2021). Evaluation of tanker vehicle selection using a novel hybrid fuzzy MCDM technique. Decision Making: Applications in Management and Engineering, 4(2), 140-162. https://doi.org/10.31181/dmame210402140g
  21. Görçün, Ö. F., Kundu, P., Küçükönder, H., & Senthil, S. (2024). Evaluation of the second-hand LNG tanker vessels using fuzzy MCGDM approach based on the Interval type-2 fuzzy ARAS (IT2F-ARAS) Technique. Ocean Engineering, 303, 1-21. https://doi.org/10.1016/j.oceaneng.2024.117788
  22. Gül, A., & Erdem, M. (2022). Gıda perakende firmalarının finansal performanslarının entropi-TOPSIS Yöntemiyle analizi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 35, 25-33. https://doi.org/10.31590/ejosat.1029907
  23. İç, Y. T., Çelik, B., Kavak, S., & Baki, B. (2022). An integrated AHP-modified VIKOR model for financial performance modeling in retail and wholesale trade companies. Decision Analytics Journal, 3, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.dajour.2022.100077
  24. Kaklauskas, A., Zavadskas, E. K., & Raslanas, S. (2005). Multivariant design and multiple criteria analysis of building refurbishments. Energy and Buildings, 37(4), 361-372. https://doi.org/10.1016/j.enbuild.2004.07.005
  25. Kannan, S., Varatharajulu, M., Hariharasakthisudhan, P., & Logesh, K. (2023). Identification of the effect of strontium and ytterbium addition over magnesium zinc alloy during the drilling process with ARAS and WASPAS techniques. Materials Chemistry and Physics, 309, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.matchemphys.2023.128320
  26. Kaya, A., Gürler, H. E., Güngör Karyağdı, N., & Özçalıcı, M. (2025b). BRICS-T ülkelerinde karbon ve enerji vergilendirme performansının değerlendirilmesi: Entegre bir WENSLO-MCRAT yaklaşımı. Ekonomi Politikası ve Finans Araştırmaları Dergisi, 10(Özel Sayı), 235-251. https://doi.org/10.30784/epfad.1813740
  27. Kaya, A., Gürler, H. E., Güngör Karyağdı, N., Özçalıcı, M., Akpınar, Y., Koca, N., & Pamucar, D. (2025a). Decision-analytics-based enhancing auditor performance evaluation: Application of multi-criteria methodology with Monte Carlo simulation. Expert Systems with Applications, 291, 1-23. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2025.128561
  28. Kazak, H. (2023). Türkiye perakende sektörü ve sektörün önde gelen bazı firma finansal performanslarının DEMATEL ve MOORA bütünleşik yaklaşımı ile değerlendirilmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1), 48-74. https://doi.org/10.29106/fesa.1186716
  29. Keleş, N., & Kahveci, A. (2025). Evaluating the logistics performance of the EU candidate and member countries using the WENSLO and ARTASI methods. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, 68, 43-66. https://doi.org/10.30794/pausbed.1594714
  30. Keskin Benli, Y., & Özdemir, D. (2023). Covid-19 pandemisinin Borsa İstanbul (BIST) perakende ticaret sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin finansal performanslarına etkisi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Akademi İktisadi ve İdari Bilimler Kongresi Özel Sayısı (2023), 1-20. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.1364531
  31. Keskin, O. (2024). Borsa İstanbul’da işlem gören perakende ticaret sektörü şirketlerinin finansal performanslarının entropi ağırlıklandırma ve MULTİMOORA yaklaşımıyla ölçülmesi. Sermaye Piyasaları Üzerine Güncel Yaklaşımlar, İçinde. (Ed. Derviş BOZTOSUN), (ss.97-122) Özgür Yayınları, Gaziantep. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub540
  32. Kondak G. N., & Ergül N. (2022). Perakende şirketlerinin mali performansının değerlendirilmesi. Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 6(2), 153-166. https://doi.org/10.55243/ihssr.1216029
  33. Kumar, M. S., Yang, C. H., Ishfaq, K., Rehman, M., Varatharajulu, M., & Salah, B. (2025). Analysis on the consequence of defect formation during the melt pool creation in the DMLS AlSi10Mg parts: Additive ratio ASsessment (ARAS) and experimental study. Engineering Failure Analysis, 170, 1-19. https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2025.109285
  34. Mazman İtik, Ü., & Sel, A. (2021). Borsa İstanbul’da işlem gören perakende ticaret sektörü şirketlerinin finansal performansının CILOS Ağırlıklandırma ve TOPSIS yöntemiyle incelenmesi:2013-2019. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(3), 2769-2795. https://doi.org/10.15869/itobiad.904767
  35. Oğuz, A., & Satır, H. (2024). Analyzing profitability performance with the integrated MEREC-COBRA method: The case of BIST retail companies. Business and Economics Research Journal, 15(1), 33-50.
  36. Özbek, A. (2016). BİM mağazalar zincirinin 2008-2015 dönemi finansal performansının ELECTRE III yöntemi ile ölçümü. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 273-290.
  37. Özgüven, N. (2011). Kriz döneminde küresel perakendeci aktörlerin performanslarının TOPSIS yöntemi ile değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), 151-162.
  38. Öztel, A., & Şenkal, E. (2020). Perakende sektöründe entropi temelli COPRAS yöntemi ile finansal başarı ölçümü: Carrefoursa örneği. Yönetim Ekonomi Edebiyat İslami ve Politik Bilimler Dergisi, 5(1), 8-24. https://doi.org/10.24013/jomelips.702821
  39. Pala, O. (2022). BIST perakende ticaret sektöründe MSY ve WSM tabanlı finansal başarı ölçümü ve duyarlılık analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 18(2). 172-184
  40. Pamucar, D., & Ćirović, G. (2015). The selection of transport and handling resources in logistics centers using multi-attributive border approximation area comparison (MABAC). Expert Systems with Applications, 42(6), 3016-3028. http://dx.doi.org/10.1016/j.eswa.2014.11.057
  41. Pamucar, D., Ecer, F., Gligorić, Z., Gligorić, M., & Deveci, M. (2024). A novel WENSLO and ALWAS multicriteria methodology and its application to green growth performance evaluation. IEEE Transactions on Engineering Management, 71, 9510-9525. https://doi.org/10.1109/TEM.2023.3321697
  42. Pamucar, D., Özçalıcı, M., & Gurler, H. E. (2025). Evaluation of the efficiency of world airports using WENSLO-ARTASI and Monte-Carlo simulation. Journal of Air Transport Management, 124, 102749. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2025.102749
  43. Rezaie, K., Ramiyani, S. S., Nazari-Shirkouhi, S., & Badizadeh, A. (2014). Evaluating performance of Iranian cement firms using an ıntegrated fuzzy AHP–VIKOR method. Applied Mathematical Modelling, 38(21-22), 5033-5046.
  44. Sakarya, Ş., & Budak, M.Y. (2022). Covid-19 pandemisi sürecinde BİST perakende ticaret sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin finansal performanslarının geliştirilmiş Entropi temelli TOPSIS yöntemi ile belirlenmesi. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi, 4(1), 17-39.
  45. Sarsour, N., Dağlı, H., & Perçin, S. (2020). Bulanık GİA ve bulanık entropi yöntemleri kullanılarak finansal performans değerlendirmesi: toptan ve perakende sektörü. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 28, 47-64. https://doi.org/10.18092/ulikidince.653144
  46. Satır, H., Kısakürek, M., & Yaşar, F. (2020). Likidite ve finansal performans arasındaki ilişkinin TOPSİS analiz yöntemi ile değerlendirilmesi: BİST perakende ticaret sektöründe bir uygulama. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1), 1-15.
  47. Soy Temür A., & Tulum S. (2025). Evaluation of financial performance of businesses in Istanbul stock market retail trade sector according to traditional and cash flow ratios with CoCoSo method. Trends in Business and Economics, 39(3), 359-377. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1532523
  48. Soy Temür, A., İşler, İ. İ., & Temür, G. (2017). Finansal performansın TOPSİS yöntemi ile değerlendirilmesi: BİST perakende ticaret işletmeleri üzerine bir uygulama. Kesit Akademi Dergisi, 3(11), 712-729.
  49. Taşcı, M. Z., & Akbalık, M. (2024). Şirket birleşmelerinin firma performansına etkisi: Türkiye sigorta şirketi örneği. İzmir İktisat Dergisi, 39(1), 80-99. https://doi.org/10.24988/ije.1268013
  50. Taşcı, M. Z., & Yurttadur, M. (2025). BIST enerji sektöründe finansal performans ve hisse senedi getirisi ilişkisine yönelik hibrit ÇKKV (Wenslo ve Aras) yaklaşımıyla bir vaka uygulaması. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(3), 2354-2371. https://doi.org/10.63556/tisej.2025.1550
  51. Uygurtürk, H., & T. Korkmaz (2016). Borsa İstanbul’da işlem gören perakende ticaret sektörü firmalarının etkinliklerinin veri zarflama analizi ile belirlenmesi. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 2016 Özel Sayı, 411-427.
  52. Ülker, Y., & Arslan, Ö. (2020). Türkiye’de gıda perakendeciliği sektöründe finansal analiz ve bir uygulama. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(4), 2531-2546. https://doi.org/10.33206/mjss.704398
  53. Yalcin, N., Bayrakdaroglu, A., & Kahraman, C. (2012). Application of fuzzy multi-criteria decision making methods for financial performance evaluation of Turkish manufacturing industries. Expert Systems with Applications, 39(1), 350-364. https://doi:10.1016/j.eswa.2011.07.024
  54. Yıldırım, B. F., & Meydan, C. (2021). Sezgisel bulanık EDAS (SB-EDAS) yöntemi ile finansal performans değerlendirme: BİST perakende ticaret sektöründe bir uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 12(29), 235-251. https://doi.org/10.21076/vizyoner.734092
  55. Zavadskas, E. K., & Turskis, Z. (2010). A new additive ratio assessment (ARAS) method in multicriteria decision‐making. Ukio Technologinis Ir Ekonominis Vystymas, 16(2), 159-172. https://doi.org/10.3846/tede.2010.10
  56. Zhang, X., Wang, C., Li, E., & Xu, C. (2014). Assessment model of ecoenvironmental vulnerability based on improved entropy weight method. Scientific World Journal, 2014, 1-7. https://doi.org/10.1155/2014/797814