Journals / Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / 2018 / Sayı: 87

18TH CENTURY MALE GRAVESTONES IN THE BLACK SEA REGION

KARADENİZ BÖLGESİNDE 18. YÜZYIL ERKEK MEZAR TAŞLARI

Pages
103–151
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Taking in consideration that turbans were related to janissary, the Black Sea region in the 18th century has gained military significance because of the Russian wars.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In the present study, it is tried to evaluate the 18th century tombstones made for men in the Black Sea Region based on publications.
📊
Key Findings & Data:A total of 5849 head and footstones in 13 provinces in the region were identified. 621 of these belong to men.
💡
Conclusion & Impact:Taking in consideration that turbans were related to janissary, the Black Sea region in the 18th century has gained military significance because of the Russian wars.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

In the present study, it is tried to evaluate the 18th century tombstones made for men in the Black Sea Region based on publications. A total of 5849 head and footstones in 13 provinces in the region were identified. 621 of these belong to men. Only those with definite dates were included in the present study. The scope of this study covers on the evaluation of the body and head types. There is no common methodology and terminology in gravestone research. Therefore, comparisons cannot be done healthily. Therefore, we selected the research on eight cities among different regions of Turkey and entered them to our database, and we concluded the comparisons of the body types in this aspect. The ratio of the tombstones for men determined in the 13 provinces in the region to the total of the 18th century is 71%. This ratio is the lowest among the other regions. In our region, the body sections are 95% of rectangle, 3% of square close to square, and round and polygonal are scarce. Apart from the high rate of square sections in Istanbul in 18th century and round sections in Edirne, this result is compatible with other regions. Comparing the tombstones with rectangular cross-section both in body and in head, which we have coded as D-I-1a, with a total rate in the region is 91%. In comparison with the rate of 93% of Kocaeli Gebze and Istanbul Ayrılık Fountain Cemetery, our region is third place. In other comparison cities, this rate ranges from 23% to 88%. There are three types of headings consisting of quilted turban, turban and cult headings. Turbans are the dominant head type of century with 60% rate. Quilted turbans are in second place with 37%. Taking in consideration that turbans were related to janissary, the Black Sea region in the 18th century has gained military significance because of the Russian wars.

Özet

Makalemizde yayınlara dayalı olarak, Karadeniz Bölgesinde erkekler için yapılan 18. yüzyıl mezar taşlarını değerlendirdik. 13 ilde belirlediğimiz Osmanlı döneminden 5849 baş ve ayak taşının 878 tanesi 18. yüzyıldandır. Bunun da 621’i erkeklere aittir. Yalnız tarihi kesin olanlar seçilmiştir. Mezar taşı araştırmalarında yöntem ve terim birliği yoktur. Karşılaştırmalar sağlıklı yapılamadığından Türkiye’nin farklı bölgelerinden sekiz şehirle ilgili araştırmaları seçip bunları veri kütüğümüze girdik ve gövde tiplerindeki karşılaştırmaları aynı yönteme göre yaptık. Bölgede 13 ildeki erkek mezar taşlarının 18. yüzyıl toplamına oranı %71’dir. Bu, diğer bölgelere göre en düşük oranlardandır. Gövde kesitleri dikdörtgen olanların %95, kare-kareye yakınların %3 oranı yanında yuvarlak ve çokgen olanlar oranlama gerekmeyecek kadar azdır. 18. yüzyılda Edirne’de daire, İstanbul’da kare kesitlilerin yüksek oranı dışında bu sonuç diğer bölgelerle uyumludur. Dikdörtgen kesitli ve başlıklı erkek mezar taşlarından D-I-1 kodunu verdiklerimizin bölgemizdeki toplama oranı %91’dir. Kocaeli Gebze ile İstanbul Ayrılık Çeşmesi Mezarlığındaki % 93 orana göre bölgemiz üçüncü sıradadır. Diğer karşılaştırma şehirlerimizde bu oran %23 - %88 arasındadır. Başlıklar kavuk, sarık ve tarikat başlıkları olmak üzere üç tiptir. Sarıklar %60 oran ile yüzyılın baskın tipidir. Kavuklar % 37 ile ikinci sıradadır. Yeniçerilikle ilgili sarık çokluğu, 18. yüzyılda Karadeniz bölgesinin Rus savaşları dolayısıyla askeri önemini gösteriyor.

🔖

Cite This Article

ÇAL, H. (2018). 18TH CENTURY MALE GRAVESTONES IN THE BLACK SEA REGION. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı: 87, 103–151. https://ajindex.com/articles/134409

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (5)

  1. Yılmaz, Halil (2001). Osmanlı Dönemine Ait Kastamonu ve Taşköprü’deki Mezar Kitabeleri. Kastamonu. Yer, Kader (2004). “Trabzon Sülüklü Şehir Mezarlığındaki 18. yüzyıl Mezar Taşları”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı. Yeni, Özgür. (2017). “İnebolu Gemiciler Köyü (Evrenye) Merkez Camii Haziresi›nde Bulunan Mezar Taşları.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Nisan: 248-262.
  2. Yeni, Özgür. (2009). “Sinop Arkeoloji Müzesi’nde Sergilenen Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniverstesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı. Yeni, Özgür (2013). “Kastamonu - Çatalzeytin İlçesi Çağlar Köyü Merkez Camii Haziresi’nde Bulunan Yeniçeri Mezar Taşı”.XVII. Ortaçağ - Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu (02 - 05 Ekim 2013): İstanbul Medeniyet Üniversitesi.
  3. Yasa, Azize Aktaş vd.(2011). “Bolu Müzesinde Bulunan Osmanlı Dönemi Mezar Taşları”. 21. Yüzyılda Köroğlu ve Bolu Araştırmaları Uluslarası Köroğlu, Bolu Tarih ve Kültürü Sempozyumu Bildirileri (17-18 Ekim 2009 Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi.: 68-107.
  4. Uluçam, Abdüsselam (2000). Eski Erciş Çelebibağ Mezarlığı ve Mezar Taşları. Ankara:
  5. Türk Tarih Kurumu. Türker, Fatma (2011). “Sinop Seyyid Bilal Türbesi Haziresindeki Mezar Taşları”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı Tepekaya, Muzaffer (2008). Osmanlı Dönemi Turgutlu Kitabeleri. Turgutlu: Turgutlu Belediyesi. Şeyban, Lütfi (2008). Osmanlı Dönemi Taraklı Mezar Taşları ve Kitabeleri. Adapazarı: Sakarya Belediyesi. Sürün, Mustafa (2006). “İstanbul Şeyh Vefa Camii Haziresi”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.İstanbul: Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Sanatı Anabilim Dalı. Sevin, Nilüfer (2008). “Çorum Şehri Mezar Taşları”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Ensititüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı. Serdar, Murat (2009). “18. yüzyılın İlk Yarısında Kuzey Seferlerinde Trabzon Eyaleti’nde Güvenlik” Yüksek Lisans Tezi.Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı. Özkan, Serap (2007). “Geç Dönem Osmanlı Adana Mezar Taşları (18-20.yy)”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Biilimler Enstitüsü. Ölçay, Hülya (2004). “Trabzon Sülüklü Şehir Mezarlığı 19. Yüzyıl Kadın Mezar Taşları”.