SavedAdd your journal

Journals / Current Perspectives in Social Sciences / 2026 / Volume: 23 Issue: 4 Special Issue

Kemah Mezar Anıtları

Muhammet Lütfü Kındığılı(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3000-3635
Pages
—
Publication Date
2019-12-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ayrıca eserlerin Anadolu Türk-İslam mimarisindeki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Öz: MÖ IV-II. yüzyıllardan itibaren izlenebilen Orta Asya Türk kültüründeki mezar anıtı geleneğinin Anadolu Türk-İslam dönemindeki en erken örneklerini Kemah’ında içerisinde olduğu Kuzeydoğu Anadolu’da görmek mümkündür.
📊
Key Findings & Data:Bu çalışmada Kemah ilçe merkezindeki 9 adet mezar anıtı (Ali Baba Türbesi, Anonim Kümbet, Behramşah Türbesi (Zaviyesi), Gözcü Baba Kümbeti, İskender Baba Türbesi, Melik Gazi Kümbeti, Midilli Baba Türbesi, Sancaktar Kümbeti ve Togay Hatun Kümbeti (İmaret) ) incelenmiş ve plan, mimari ve süsleme açısından değerlendirilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Ayrıca eserlerin Anadolu Türk-İslam mimarisindeki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur.
🔬Design:Research Article
📍Scope:9 adet
⚙️Variables:Erzincan · Kemah · Türbe

Özet

Öz: MÖ IV-II. yüzyıllardan itibaren izlenebilen Orta Asya Türk kültüründeki mezar anıtı geleneğinin Anadolu Türk-İslam dönemindeki en erken örneklerini Kemah’ında içerisinde olduğu Kuzeydoğu Anadolu’da görmek mümkündür. Türklerin İslâmiyet öncesine ait bu geleneklerinin İslâmiyet’in kabulüyle yeni inanç ve düşünce sistemi içinde yeniden biçimlenerek türbe mimarisine dönüştüğü bilinmektedir. Geleneğin din ile harmanlandığı ve kaynağının çadır sanatından geldiği belirtilen bu mimari Samarra’daki bilinen ilk örneğinden itibaren Orta Asya’da ve Anadolu’daki Müslüman Türk devletlerinin hemen hepsinde bulunmaktadır. Bu çalışmada Kemah ilçe merkezindeki 9 adet mezar anıtı (Ali Baba Türbesi, Anonim Kümbet, Behramşah Türbesi (Zaviyesi), Gözcü Baba Kümbeti, İskender Baba Türbesi, Melik Gazi Kümbeti, Midilli Baba Türbesi, Sancaktar Kümbeti ve Togay Hatun Kümbeti (İmaret) ) incelenmiş ve plan, mimari ve süsleme açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca eserlerin Anadolu Türk-İslam mimarisindeki yeri ve önemi üzerinde durulmuştur.

🔖

Cite This Article

Kındığılı, M. L. (2019). Kemah Mezar Anıtları. Current Perspectives in Social Sciences, Volume: 23 Issue: 4 Special Issue. https://ajindex.com/articles/1342320

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (27)

  1. Acun, H. (1988). “Sivas ve Çevresindeki Tarihi Eserlerin Listesi ve Turistik Değerleri”, Vakıflar Dergisi, S. XX, Ankara, 183-220
  2. Aksüt, Ali Kemali. (2013). Erzincan Tarihi, Coğrafi, Toplumsal, Etnografik, İdari, İstatistiki İnceleme, 3. Baskı, İstanbul
  3. Arseven, C. E. Türk Sanatı Tarihi, İstanbul, C.I
  4. Aslanapa, O. (1991). İlk Türk Mimarisi, Ankara
  5. Aslanapa, O.- Diez, A.-E. (1955). Türk Sanatı, İstanbul
  6. Aydındoğan, D. (1985). Kemah’taki Selçuklu Dönemi Türbeleri, Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı (Yayımlanmamış) Lisans Tezi, Erzurum
  7. Berchem, Max van- Edhem, H. (1978). “Corpus Inscriptionum Arabicarum”, Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası Kuruluşunun 750. Yılı Hatıra Kitabı, Ankara, 243–273
  8. Diyarbekirli, N. (1972). Hun Sanatı, İstanbul
  9. Diyarbekirli, N. (1992). "Türklerde Mezar Yapısı ve Defin Merasimleri", Türk Kültürü Araştırmaları (Prof.Dr. Muharrem Ergin'e Armağan), Ankara 57
  10. Gündoğdu H. -A. A. Bayhan-A. M. Aktemur vd., Kültür Varlıkları ile Kemah, Kariyer Matbaacılık, Ankara
  11. İnan, A. (1962). Makaleler ve İncelemeler, Ankara, 497-509
  12. Karamağaralı, B. (1972). Ahlat Mezar Taşları, Ankara
  13. Kındığılı, M. L. (2009). Divriği ve Çevresindeki Kültür Varlıkları, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı (Yayımlanmamış) Yüksek Lisans Tezi, Erzurum
  14. Kındığılı, M. L. (2015). Ortaçağdan Günümüze Kemah ve Köylerindeki Kültür Varlıkları, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı (Yayımlanmamış) Doktora Tezi, Erzurum
  15. Otto-Dorn, K. (1964). Kunst Des İslâm Zverst Veroffentlicht, Germany
  16. Ögel, B. (1962). İslâmîyetten Önce Türk Kültür Tarihi, Ankara, 1962
  17. Önkal, H. (1996). Anadolu Selçuklu Türbeleri, Ankara
  18. Özgüç, T. (1962). “Mengüceklere Ait Bir Türbe ”, Milletlerarası I. Türk Sanatları Kongresi, Ankara 321-348
  19. Özkan, H. (2006). “Ahlat Kümbetleri ile Erzurum Kümbetlerinin Bir Mukayesesi", l. Van Gölü Havzası Sempozyumu, İstanbul, 149–157
  20. Özkan, H. (2016). Saltuklu Mimarisi, Erzurum
  21. Sakaoğlu, N. (2005). Türk Anadolu’da Mengücekoğulları, İstanbul
  22. Şengül, A. (1990). Divriği’de Anadolu Selçuklu Mezar Anıtları ve Hamamları, Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü (Yayımlanmamış) Lisans Tezi, Erzurum
  23. Tuncer, O.C. (1986). Anadolu Kümbetleri, I, Ankara
  24. Ünal, R. H. (1968). Monüments Salguqides de Kemah (Anatolie Orientale), Libraririe Orientaliste Paul Geuthner 12, Rue, Vavin, VI, Paris
  25. Yetkin, S. K. (1965). İslâm Mimarisi, Ankara
  26. Yurttaş, H.- Kındığılı, Muhammed Lütfü. (2011). “Kesinleşen Tarih ve Yeni Bir Ad”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 46, 75-96
  27. Yurttaş, H.–vD. (2008). Yolların Suların ve Sanatın Buluştuğu Şehir Erzurum, Ankara