SavedAdd your journal

Journals / Turcology Research / 2018 / Sayı: 63

Geleneksel Erzurum Evlerine Bir Örnek: Yaşar İkizler Evi

Zerrin Köşklü(Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi)0000-0002-6681-0589
Muhammet Lütfü Kındığılı0000-0003-3000-3635
Pages
685–704
Publication Date
2018-09-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

S ve C kıvrımlı yapraklar, çiçek, rozet motifleri ile oluşturulan bitkisel, yanı sıra basit geometrik şekiller geç barok uzantıların yerel özelliklerle kaynaştığı kompozisyonlarda izlenmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Erzurum kültür tarihini geçmişten günümüze taşıyan geleneksel evler kentin dokusunda önemli bir yere sahiptir.
📊
Key Findings & Data:Yakutiye İlçesi, Rabia Ana Mahallesi 1.
💡
Conclusion & Impact:S ve C kıvrımlı yapraklar, çiçek, rozet motifleri ile oluşturulan bitkisel, yanı sıra basit geometrik şekiller geç barok uzantıların yerel özelliklerle kaynaştığı kompozisyonlarda izlenmektedir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Erzurum evleri · geleneksel mimari · taş kurun

Özet

Erzurum kültür tarihini geçmişten günümüze taşıyan geleneksel evler kentin dokusunda önemli bir yere sahiptir. Anadolu ev mimarisini şekillendiren fiziki çevre, yapı malzemesi, iklim şartları, ekonomik yapı ve gelenekler Erzurum evlerinin özellikleri de belirleyen etmenler olmuştur. Yakutiye İlçesi, Rabia Ana Mahallesi 1. Çeşme Sokak ve 12435 Ada 2 Parselde bulunan Yaşar İkizler Evi geleneksel Erzurum evlerinin günümüze ulaşan ve kısmen korunabilen bir örneğini temsil etmektedir. İçeride tandırevinde bulunan kurun üzerindeki yazıta göre 1309 H. 1891 M. yılında yaptırılmıştır. Ev iç sofalı, avlulu, tandırevli ve iki katlı tasarımı ile Anadolu ev mimarisinin Erzurum evleri ile özelleşen bir şemasını yansıtmaktadır. Evin şemasında alt katında kapalı avlu, tandırevi, harem odası, üst katında iki oda ve sofa bulunmaktadır. Daha sonraki yıllarda bölünerek içyapısı değiştirilen evin bahçe, ahır ve merek bölümleri de bu değişimden etkilenmiştir. Erzurum evlerinin tipik yapısal özelliklerini yansıtan Yaşar İkizler Evi taş ve ahşap süsleme açısından zengindir. Nesneli ve bitkisel süslemeli taş kurunu, itinalı ve ince bir zevkin ürünü olan tavan, çiçeklik, dolap ve kapılarda görülen ahşap işçiliği yapıldığı dönemin üslup özelliklerini yansıtmaktadır. S ve C kıvrımlı yapraklar, çiçek, rozet motifleri ile oluşturulan bitkisel, yanı sıra basit geometrik şekiller geç barok uzantıların yerel özelliklerle kaynaştığı kompozisyonlarda izlenmektedir.

🔖

Cite This Article

Köşklü, Z., Kındığılı, M. L. (2018). Geleneksel Erzurum Evlerine Bir Örnek: Yaşar İkizler Evi. Turcology Research, Sayı: 63, 685–704. https://doi.org/10.14222/Turkiyat4012

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (50)

  1. Akpınarlı, H. Feriha-Özdemir, H. Ayşegül, (2016). “Konya-Ladik Halılarındaki Motiflerin İncelenmesi”. İdil Dergisi, S. 23, C.5, 955-986
  2. Alp, K. Özlem. (2009). Orta Asya’dan Anadolu’ya Kültürel Sembollere Giriş, Ankara Çal, Halit. (2011). “Erzincan Çayırlı İlçesi Mezarlarında Kuş Motifi”. Milli Folklor, S. 89, 220-239
  3. Çetin, Yusuf. (2015). “Ağrı Mezar Taşlarında Form ve Bezeme Unsurları”. The Journal of Academic Social Science Studies, 87-105
  4. Çokay, M. Önder. (2007). “Seccade Ve Saf Seccadelerdeki Bazı Motiflerin İkonoğrafik Değerlendirmesi”. İstem, S. 9, 189-210
  5. Dağlı, Ş. Ziya. (2015). “Türk Hat Sanatında Yazı Resimler Üzerine Yapılan Araştırmalar ve Yazı Resimler”. Kalemişi,, S. 5, C. 3, Ankara, 29-46
  6. Deniz, Bekir. (1984). “Kırşehir Halıları”. Arkeoloji-Sanat Tarihi Dergisi, S.III, İzmir, 23-83
  7. Diler, Harun-Erbil, Yasin. (2017). “Geleneksel Burdur Evlerinin Ve Süslemelerinin İç Mekân Kurgusunda İncelenmesi”. Mestek 4. Ulusal Melek Yüksekokulları Sosyal ve Teknik Bilimler Kongresi, Burdur, 803-812
  8. Eldem, S. Hakkı. (1954). Türk Evi Plan Tipleri. İstanbul Ergüder, Aslıhan. (2007).
  9. Çoruh Vadisinde Düz Dokumalar, Ankara Etikan, Sema. (2007). “Seccade Halılarda Kullanılan Bazı Motifler ve Bu Motiflerin İslam Sanatında Yeri”. Icanas 38, Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, 545-563
  10. Eyice, Semavi. (1995). “Elvan Çelebi Zaviyesi”. TDV. İslam Ansiklopedisi, C. 11, İstanbul, 65-67
  11. İşler, Erhan-Aras, Rahmi. (2013). “Kastamonu Merkez Daday Ve Safranbolu Geleneksel Türk Evi Tavanları”. Akdeniz Sanat Dergisi, C. 6, S.11, 166-180
  12. Karpuz, Haşim. (1979). Erzurum Evlerinin Türk-İslam Mesken Mimarisindeki Yeri. Atatürk Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Türk İslam Sanatları Kürsüsü (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Erzurum Karpuz, Haşim. (1993). Türk İslam Mesken Mimarisinde Erzurum Evleri. Ankara Köşklü, Zerrin. (2005). “Eski Erzurum Mutfağında Tandır: Yapılışı, Kullanımı Ve Doğu Anadolu’daki Yeri Üzerine”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C.5, S.2, Eskişehir, 155-177
  13. Köşklü, Zerrin. (2006). “Eski Erzurum Evlerinde Kapı Tokmakları”. IX. Ortaçağ Ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları (21-23Nisan 2005)
  14. Sempozyum Bildirileri, Erzurum, 337-345
  15. Köşklü, Zerrin. (2016). “Geleneksel Erzurum Evlerinde Kurunlu Çeşmeler” Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi. S. 36, Erzurum, 111-136.
  16. Köşklü, Zerrin-Tali, Şerife. (2007). “Geleneksel Erzurum Evlerinde Tandırevi (Mutfak) ve Mimarisi”. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, S. 11, Erzurum, 97-112
  17. Önge, Yılmaz. (1968). “Konya- Beyşehir’de Eşrefoğlu Süleyman Bey Hamamı”. Vakıflar Dergisi, S. VII, İstanbul, 139-144
  18. Örnek, S. Veyis. (1970).
  19. Anadolu Folklorunda Ölüm, Ankara Özkan, Haldun. (2000). “Erzincan ve Çevresinde Orta Asya Türk Geleneğini Sürdüren Bezemeli Mezar Taşları”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S.15, Erzurum, 31-48
  20. Özkan, Haldun. (2012). “Geleneksel Erzurum Evlerinde Kırlangıç Örtünün Kuruluşu ve Son Kırlangıç Örtü Ustası Sırrı Alacakanat”. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, S. 28, Erzurum, 19-37
  21. Özkan, Haldun. (2014). “ Bayburt/ Aydıntepe/ Gümüşdamla Köyü Camii Vaaz Kürsüsü”. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, S. 32, Erzurum, 25-38
  22. Sağıroğlu Arslan, Aslı. (2005). Kayseri Zamantı Irmağı Çevresindeki Bezemeli Mezar Taşları. Kayseri Yıldırım, Kemal-Hidayetoğlu, M. Lütfi. (2015). “Geleneksel Türk Evi Tavan Süsleme Özelliklerinin Ve Yapım Tekniklerinin Çeşitliliği Üzerine Bir İnceleme”. Uluslararası Sanatlar Sempozyumu, Ankara, 332-341
  23. Yıldırım, Mustafa-Dumluca, Menşure. (2017). “Tokat Mevlevihanesi’nde Bulunan Sivas Yöresi Halı Seccadeleri”. Iğdır Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 9, Iğdır, 145-170
  24. Yurttaş, Hüseyin- Özkan, Haldun- Köşklü, Zerrin-vd., (2008).
  25. Yolların, Suların ve Sanatın Buluştuğu Şehir Erzurum. Erzurum Yüksel, Nefise - Yaz, Ülkem. (2016). “Geç Dönem Tarihi Yozgat Evlerinde Görülen Ahşap Tavan Örnekleri”. 21 Yüzyılda Eğitim Ve Toplum Eğitim Bilimleri Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, S.15, C.5, 237-263
  26. Akpınarlı, H. Feriha-Özdemir, H. Ayşegül, (2016). “Konya-Ladik Halılarındaki Motiflerin İncelenmesi”. İdil Dergisi, S. 23, C.5, 955-986
  27. Alp, K. Özlem. (2009). Orta Asya’dan Anadolu’ya Kültürel Sembollere Giriş, Ankara Çal, Halit. (2011). “Erzincan Çayırlı İlçesi Mezarlarında Kuş Motifi”. Milli Folklor, S. 89, 220-239
  28. Çetin, Yusuf. (2015). “Ağrı Mezar Taşlarında Form ve Bezeme Unsurları”. The Journal of Academic Social Science Studies, 87-105
  29. Çokay, M. Önder. (2007). “Seccade Ve Saf Seccadelerdeki Bazı Motiflerin İkonoğrafik Değerlendirmesi”. İstem, S. 9, 189-210
  30. Dağlı, Ş. Ziya. (2015). “Türk Hat Sanatında Yazı Resimler Üzerine Yapılan Araştırmalar ve Yazı Resimler”. Kalemişi,, S. 5, C. 3, Ankara, 29-46
  31. Deniz, Bekir. (1984). “Kırşehir Halıları”. Arkeoloji-Sanat Tarihi Dergisi, S.III, İzmir, 23-83
  32. Diler, Harun-Erbil, Yasin. (2017). “Geleneksel Burdur Evlerinin Ve Süslemelerinin İç Mekân Kurgusunda İncelenmesi”. Mestek 4. Ulusal Melek Yüksekokulları Sosyal ve Teknik Bilimler Kongresi, Burdur, 803-812
  33. Eldem, S. Hakkı. (1954). Türk Evi Plan Tipleri. İstanbul Ergüder, Aslıhan. (2007).
  34. Çoruh Vadisinde Düz Dokumalar, Ankara Etikan, Sema. (2007). “Seccade Halılarda Kullanılan Bazı Motifler ve Bu Motiflerin İslam Sanatında Yeri”. Icanas 38, Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, 545-563
  35. Eyice, Semavi. (1995). “Elvan Çelebi Zaviyesi”. TDV. İslam Ansiklopedisi, C. 11, İstanbul, 65-67
  36. İşler, Erhan-Aras, Rahmi. (2013). “Kastamonu Merkez Daday Ve Safranbolu Geleneksel Türk Evi Tavanları”. Akdeniz Sanat Dergisi, C. 6, S.11, 166-180
  37. Karpuz, Haşim. (1979). Erzurum Evlerinin Türk-İslam Mesken Mimarisindeki Yeri. Atatürk Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Türk İslam Sanatları Kürsüsü (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Erzurum Karpuz, Haşim. (1993). Türk İslam Mesken Mimarisinde Erzurum Evleri. Ankara Köşklü, Zerrin. (2005). “Eski Erzurum Mutfağında Tandır: Yapılışı, Kullanımı Ve Doğu Anadolu’daki Yeri Üzerine”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C.5, S.2, Eskişehir, 155-177
  38. Köşklü, Zerrin. (2006). “Eski Erzurum Evlerinde Kapı Tokmakları”. IX. Ortaçağ Ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları (21-23Nisan 2005)
  39. Sempozyum Bildirileri, Erzurum, 337-345
  40. Köşklü, Zerrin. (2016). “Geleneksel Erzurum Evlerinde Kurunlu Çeşmeler” Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi. S. 36, Erzurum, 111-136.
  41. Köşklü, Zerrin-Tali, Şerife. (2007). “Geleneksel Erzurum Evlerinde Tandırevi (Mutfak) ve Mimarisi”. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, S. 11, Erzurum, 97-112
  42. Önge, Yılmaz. (1968). “Konya- Beyşehir’de Eşrefoğlu Süleyman Bey Hamamı”. Vakıflar Dergisi, S. VII, İstanbul, 139-144
  43. Örnek, S. Veyis. (1970).
  44. Anadolu Folklorunda Ölüm, Ankara Özkan, Haldun. (2000). “Erzincan ve Çevresinde Orta Asya Türk Geleneğini Sürdüren Bezemeli Mezar Taşları”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S.15, Erzurum, 31-48
  45. Özkan, Haldun. (2012). “Geleneksel Erzurum Evlerinde Kırlangıç Örtünün Kuruluşu ve Son Kırlangıç Örtü Ustası Sırrı Alacakanat”. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, S. 28, Erzurum, 19-37
  46. Özkan, Haldun. (2014). “ Bayburt/ Aydıntepe/ Gümüşdamla Köyü Camii Vaaz Kürsüsü”. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, S. 32, Erzurum, 25-38
  47. Sağıroğlu Arslan, Aslı. (2005). Kayseri Zamantı Irmağı Çevresindeki Bezemeli Mezar Taşları. Kayseri Yıldırım, Kemal-Hidayetoğlu, M. Lütfi. (2015). “Geleneksel Türk Evi Tavan Süsleme Özelliklerinin Ve Yapım Tekniklerinin Çeşitliliği Üzerine Bir İnceleme”. Uluslararası Sanatlar Sempozyumu, Ankara, 332-341
  48. Yıldırım, Mustafa-Dumluca, Menşure. (2017). “Tokat Mevlevihanesi’nde Bulunan Sivas Yöresi Halı Seccadeleri”. Iğdır Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 9, Iğdır, 145-170
  49. Yurttaş, Hüseyin- Özkan, Haldun- Köşklü, Zerrin-vd., (2008).
  50. Yolların, Suların ve Sanatın Buluştuğu Şehir Erzurum. Erzurum Yüksel, Nefise - Yaz, Ülkem. (2016). “Geç Dönem Tarihi Yozgat Evlerinde Görülen Ahşap Tavan Örnekleri”. 21 Yüzyılda Eğitim Ve Toplum Eğitim Bilimleri Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, S.15, C.5, 237-263