SavedAdd your journal

Journals / Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 2

Examination of Referees' Self-Efficacy Levels and Stress Coping Levels

Hakemlerin Özyeterlik Düzeyleri ve Stresle Başa Çıkma Düzeylerinin İncelenmesi

Elif Esma Reçel0000-0002-3644-6034
Veysel Küçük(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9260-591X
Pages
70–79
Publication Date
2025-12-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate a positive and weak statistically significant relationship between referees’ self-efficacy levels and their stress coping levels.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The aim of this study is to examine the relationship between the self-efficacy levels of referees working in different sports branches and their stress coping levels.
📊
Key Findings & Data:The sample of the study consists of 382 referees actively working in federations affiliated with the Ministry of Youth and Sports of the Republic of Türkiye, who were selected using the convenience sampling method.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate a positive and weak statistically significant relationship between referees’ self-efficacy levels and their stress coping levels.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:hakem özyeterliği · stresle başa çıkma · psikolojik dayanıklılık

Abstract

The aim of this study is to examine the relationship between the self-efficacy levels of referees working in different sports branches and their stress coping levels. The sample of the study consists of 382 referees actively working in federations affiliated with the Ministry of Youth and Sports of the Republic of Türkiye, who were selected using the convenience sampling method. Data were collected using a Personal Information Form prepared by the researchers, the Referee Self-Efficacy Scale (RSES), and the Stress Coping Scale (SCS). Within the scope of this study, the reliability coefficient of the RSES was calculated as α=0.914, while the reliability coefficient of the SCS was found to be α=0.793. The findings indicate a positive and weak statistically significant relationship between referees’ self-efficacy levels and their stress coping levels. In addition, female referees were found to have higher stress coping levels than male referees. It was also determined that referees’ self-efficacy levels differed significantly according to age, refereeing branch, years of active refereeing, and refereeing classification (p<0.05). Based on the findings, it is recommended that referee training programs include practices aimed at enhancing psychological competencies.

Özet

Bu araştırmada, farklı branşlarda görev yapan hakemlerin özyeterlik düzeyleri ile stresle başa çıkma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye Cumhuriyeti Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlı federasyonlarda aktif olarak görev yapan ve kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 382 hakem oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Hakem Öz Yeterlik Ölçeği (HÖYÖ) ve Stresle Başa Çıkma Ölçeği (SBÇÖ) kullanılmıştır. Bu çalışmada HÖYÖ’nün güvenirlik katsayısı α=0,914, SBÇÖ’nün güvenirlik katsayısı ise α=0,793 olarak bulunmuştur. Bulgular, hakemlerin özyeterlik düzeyleri ile stresle başa çıkma düzeyleri arasında pozitif yönlü ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ayrıca kadın hakemlerin stresle başa çıkma düzeylerinin erkek hakemlere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Hakemlerin özyeterlik düzeylerinin yaş, hakemlik branşı, aktif hakemlik süresi ve hakemlik klasmanına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir (p<0,05). Elde edilen bulgular doğrultusunda, hakem eğitim programlarında psikolojik yeterliklerin geliştirilmesine yönelik uygulamalara yer verilmesi önerilmektedir.

🔖

Cite This Article

Reçel, E. E., Küçük, V. (2025). Examination of Referees' Self-Efficacy Levels and Stress Coping Levels. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 70–79. https://doi.org/10.51538/intjourexerpsyc.1827038

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. Adıgüzel, N. S. (2018). Basketbol hakemlerinin fiziksel öz saygıları ile öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ulusal Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 129-137. https://doi.org/10.30769/usbd.482410
  2. Aypay, A. (2010). Genel Öz Yeterlik Ölçeği'nin (GÖYÖ) Türkçe'ye uyarlama çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 113-132. https://dergipark.org.tr/en/pub/inuefd/article/108659
  3. Baldwin, C. F. (2013). The ref must be blind! Identifying pre-and post-game stresses of Australian sports referees and match officials. Sociology Study, 13, 13-22. http://www.davidpublisher.com/Public/uploads/Contribute/551b88b212a57.pdf
  4. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
  5. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W H Freeman/Times Books/ Henry Holt & Co. https://psycnet.apa.org/record/1997-08589-000
  6. Bayram, A., Çetinkaya, G., & Yildirim, Y. (2020). Hakemlerde özyeterlilik, örgütsel sessizlik ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 11(1), 24-34. https://doi.org/10.17155/omuspd.546430
  7. Demirtaş, E., & Yıldız, K. (2021). Futbol hakemlerinin özyeterlilik algıları ve stres faktörlerinin iş performanslarına etkisinin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(4), 157-169. https://doi.org/10.33689/spormetre.939240
  8. Erdem, T. (2015). Güreş hakemlerinin stres kaynakları ve başa çıkma yöntemleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
  9. Folkman, S., & Lazarus, R. S. (1985). If it changes it must be a process: study of emotion and coping during three stages of a college examination. Journal of Personality and Social Psychology, 48(1), 150. https://psycnet.apa.org/buy/1985-18642-001
  10. Hocaoğlu, S. G. (2019). Sporcuların algılanan sportif yeterlik ve hedef yönelimlerinin içsel konuşma ve imgeleme biçimlerini belirlemedeki rolü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  11. Kalkavan, A., Kadıoğlu, H. C., & Kayhan, R. F. (2021). Spor lisesindeki sporcuların stresle başa çıkma düzeylerinin araştırılması. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 9(24), 124-137. https://dergipark.org.tr/en/pub/genclikarastirmalari/article/901514
  12. Karaçam, A., & Pulur, A. (2017). Hakem Öz Yeterlik Ölçeği’nin HÖYÖ Türkçeye uyarlama çalışması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(1), 118-128. https://dergipark.org.tr/en/pub/bsd/article/711740
  13. Karaçam, A., & Pulur, A. (2019). Hakemlerin problem çözme becerileri ile öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 115-130. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/672163
  14. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
  15. Koçak, Ç. V. (2019). Voleybol hakemlerinin hakem öz yeterlik düzeylerinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(2), 33-40. https://doi.org/10.33689/spormetre.552892
  16. Koçak, Ç. V., & Çolak, S. (2024). Kadın hentbolcularda sporcu öz yeterliği ve stresle başa çıkma ilişkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(3), 231-247. https://dergipark.org.tr/en/pub/bsd/article/1358503
  17. Pepe, H., Filiz, K., Pepe, K., & Can, S. (1999). Futbol hakemlerinin hakemlik geçmişleri ve sporculuk geçmişlerinin tutari karar vermedeki etkisinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(1). https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/297354
  18. Sarıdede, Ç. (2018). Voleybol hakemlerinin öz yeterlik düzeyleri ve karar verme becerilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Gelişim Üniversitesi.
  19. Sayıner, B., Ekmekçı, R., Sözen, D., & Anshel, M. (2009). Basketbol Hakemlerinin Stres Kaynakları ve Başa Çıkma Yöntemleri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 8(15), 27-36. https://dergipark.org.tr/en/pub/ticaretfbd/article/229081
  20. Schwarzer, R., & Jerusalem, M. (1995). Generalized Self-Efficacy scale. In J. Weinman, S. Wright, & M. Johnston, Measures in health psychology: A user’s portfolio. Causal and control beliefs (pp. 35-37). Windsor, UK: NFER-NELSON
  21. SGM. (2024). Hakem sayıları 2024. https://shgm.gsb.gov.tr/Sayfalar/175/105/Istatistikler
  22. Şahin, N. H., & Durak, A. (1995). Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği: Üniversite öğrencileri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 56-73. https://psycnet.apa.org/record/1997-86940-001
  23. Taşdemir, M., Güden, S., Yetkin, B., & Öztop, Ö. (2023). Bireylerde eğitim ve stresle başa çıkma arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(4), 701-710. https://www.uleder.com/index.php/uleder/article/view/255
  24. Türküm, A. S. (2002). Stresle başa çıkma ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(18), 25-34. https://tr-scales.arabpsychology.com/wp-content/uploads/pdf/stresle-basa-cikma-olcegi-toad.pdf
  25. Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2011). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Detay Yayıncılık.
  26. Yılmaz, T. (2023). Basketbol hakemlerinin algıladıkları stres düzeyleri ve başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 192-200. https://dergipark.org.tr/tr/pub/besbid/article/1313501