AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe article aims both to apply Lakatos’s theory to a practical scientific field and to analyze scientific practice from a philosophy of science perspective.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines the methodological development of mRNA and inactivated vaccines during the COVID-19 pandemic as a form of "competition" from the perspective of Imre Lakatos’s theory of "Competing Research Programmes." Lakatos argues that, when faced with rival programs, the one that is progressive should be preferred. In this context, the article aims to demonstrate that the mRNA vaccine approach emerged as the "progressive programme" compared to the inactivated vaccine approach. Vaccines based on new technologies like mRNA were widely used on the global population for the first time during the pandemic. Even though nearly five years have passed since the outbreak, the research conducted in this field continues to provide rich material for the contemporary history of science. This study seeks to be interdisciplinary by bringing together the philosophy of science and vaccine science. The article will first review Imre Lakatos’s theory of scientific research programmes, followed by a factual account of vaccine development efforts during the COVID-19 pandemic. It will then present information about mRNA and inactivated vaccines, and finally, analyze these two vaccine approaches through the lens of the "Competing Research Programmes" framework. These two types of vaccines were selected because they were actively used in Turkey during the pandemic. The article aims both to apply Lakatos’s theory to a practical scientific field and to analyze scientific practice from a philosophy of science perspective.
Özet
Bu çalışma, Covid-19 aşı türleri arasından mRNA aşısının ve İnaktif aşının yöntemsel gelişimini bir “rekabet” olarak Imre Lakatos’un “Rakip Araştırma Programları” perspektifinden ele almaktadır. Lakatos rakip programlar arasında hangisinin tercih edileceği konusunda ilerici olanın tercih edildiğini fikrini öne sürer. Bu bakımdan makalede mRNA aşı yönteminin inaktif aşı yöntemi karşısında “ilerici program” olarak öne çıktığı gösterilecektir. mRNA gibi yeni teknoloji aşılar insanlık nüfusu üzerinde geniş kullanımının bu pandemi döneminde gerçekleşmiştir Pandemi üzerinden yaklaşık beş yıl geçmesine rağmen bu alandaki çalışmalar güncel bilim tarihi için zengin bir malzeme sunmaktadır. Çalışmamız, bu yönüyle bilim felsefesi ile aşı bilimini bir araya getirerek disiplinler arası bir çalışma olmayı hedeflemektedir. Makalede önce Imre Lakatos’un bilimsel araştırma programları teorisi gözden geçirilecek, sonrasında Covid-19 pandemisi sürecinde aşı üretme çalışmaları olgusal olarak aktartılacaktır. Devamında mRNA aşıları ile inaktif aşılar hakkında bilgi verilecek ve son olarak “Rakip Araştırma Programları” perspektifiyle bu iki aşı programı çözümlemeye tabii tutulacaktır. Bu iki aşı türünün seçilmesi Türkiye’de aktif olarak kullanılmış iki tip Covid-19 aşısı olmasından kaynaklıdır. Makale hem Imre Lakatos’un teorisinin pratik alandaki bir bilim dalı üzerinden gerçekleştirilmesi hem de bilimsel işleyişi bilim felsefesi perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır.