Journals / Türk Doğa ve Fen Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: Özel Sayı Özel Sayı

Tarihi Yapıların Temel Sistemlerinin Güçlendirilmesi

Seyhan Fırat(GAZI UNIVERSITY, FACULTY OF TECHNOLOGY, DEPARTMENT OF CIVIL ENGINEERING)0000-0003-3649-0999
Nihat Işık(GAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5104-9504
Emine Selçuk(GAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6358-3328
Pages
182–189
Publication Date
2020-10-23
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Sonuç olarak yapılan kazı çalışmasının yapıya zararlı etkisinin olmadığı ve zeminde taşıma gücü problemlerinden önce kabarmaya bağlı deplasmanlar oluştuğu gözlenmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Tarihi eserler tüm insanlığın kültürel mirasıdır.
📊
Key Findings & Data:Bu yapıların gerek aldığı hasarlar, gerekse yeniden ve farklı amaçlarla kullanıma açılmaları nedeniyle onarımlarının yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Sonuç olarak yapılan kazı çalışmasının yapıya zararlı etkisinin olmadığı ve zeminde taşıma gücü problemlerinden önce kabarmaya bağlı deplasmanlar oluştuğu gözlenmiştir.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Tarihi yapılar · güçlendirme · temel sistemi

Özet

Tarihi eserler tüm insanlığın kültürel mirasıdır. Zaman içinde pek çok sebeplerle meydana gelen oturma ve taşıma gücü problemleriyle karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu yapıların gerek aldığı hasarlar, gerekse yeniden ve farklı amaçlarla kullanıma açılmaları nedeniyle onarımlarının yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmalar planlanmadan önce varsa hasar boyutları ve nedenleri tespit edilmeli, yapısal etütler, malzeme ve zemin etütleri hassasiyetle yapılmalı ve tarihi dokuya en az müdahale gerektirecek çözümler seçilmelidir. Yapılan işlemler geri alınabilir ve dönüştürülebilir olmalıdır. Temeller de tarihi yapının anatomisinin bir parçası olarak mümkün olduğu kadar korunmalıdır. Bu çalışmada tarihi yapıların temelleri, onarım ve güçlendirme nedenleri ile temel sistemlerine yapılan iyileştirmeler örnekler ışığında incelenmiştir. Ayrıca Türk Mimarlık Tarihinin önemli bir yapısı olan Gazi Mustafa Kemal Paşa Muallim Mektebi’ne drenaj amaçlı yapılan kazı çalışması Plaxis 2D yazılımında modellenmiş, yapı temeli deplasmanları ve zemin davranışı yorumlanmıştır. Farklı derinlik, farklı genişlik ve farklı zemin özellikleriyle oluşturulan senaryolar da analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Sonuç olarak yapılan kazı çalışmasının yapıya zararlı etkisinin olmadığı ve zeminde taşıma gücü problemlerinden önce kabarmaya bağlı deplasmanlar oluştuğu gözlenmiştir.

🔖

Cite This Article

Fırat, S., Işık, N., Selçuk, E. (2020). Tarihi Yapıların Temel Sistemlerinin Güçlendirilmesi. Türk Doğa ve Fen Dergisi, Cilt: 9 Sayı: Özel Sayı Özel Sayı, 182–189. https://doi.org/10.46810/tdfd.755813

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (42)

  1. Uluslararası anıtlar ve sitler konseyi web site (2019). http://www.icomos.org.tr/, Son Erişim Tarihi: 17.03.2019
  2. Sarı, M.S. (2008). Temellerin takviyesi ve uygulamadan örnekler, Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 1-140
  3. Erköseoğlu, G. (2012). Kültürel mirasın depremden korunması ve turizme kazandırılması amacı ile uygulanabilecek güçlendirme teknikleri, Uzmanlık Tezi, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü, Ankara, 12-140
  4. Mahrebel, H. A. (2006). Tarihi yapılarda taşıyıcı sistem özellikleri, hasarlar, onarım ve güçlendirme teknikleri, Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 1-108
  5. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Web Sitesi. (2019). http://www.kulturvarliklari.gov.tr/TR-44798/turkiye-geneli-korunmasi-gerekli-tasinmaz-kultur-varlig-.html, Son Erişim Tarihi: 17.03.2019
  6. Güler, K., Sağlamer, A., Celep, Z., and Pakdamar, F. (2004). Structural and earthquake response analysis of The Little Hagia Sofhia Mosque. World Conference on Earthquake Engineering, Vancouver, Canada, 2652
  7. Hrasnica, M., Zlatar, M., Kulukcija, S., Humo, M., and Madzarevic, M. (2010). Seismic strengthening and repair of typical stone masonry historical buildings in Bosnia and Herzegovina. 8 th International Masonry Conference, Dresden, Almanya, 1-10
  8. Hrasnica, M. and Medic, C. (2012). Seismic strengthening of historical stone masonry structures in Bosnia Herzegovina. 15th World Conference on Earthquake Engineering, Lisbon, Portugal, 12621-8
  9. Bosnian Institute Resmî Web Sitesi. (2019). http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2373, Son Erişim Tarihi: 22.06.2019
  10. Romera, L. E., Hernandez, S., and Reinosa, J. M. (2008). Numerical characterization of the structural behaviour of the Basilica of Pilar in Zaragoza (Spain). Part 1: Global and local models. Advances in Engineering Software, 39(1), 301–314
  11. Burland, J. B., Jamiolkowski, M., and Viggiani, C. (2003). The stabiliation of the leaning Tower of Pisa. Soils and Foundations, Japenese Geotecnical Society, 43(5), 63-80
  12. Rampello, S., Callisto, L. (2011). A study on the subsoil of the Tower of Pisa based on results from standard and high-quality samples. Canadian Geotecnical Journal, 35(6), 1074-1092
  13. Karadayılar, T. ve Durgunoğlu, T. (1990). Konya Alaeddin Camii temel zemini davranış modellemesi. 3rd National Conference on Soil Mechanics and Foundation Engineering. Boğaziçi University, İstanbul, 401-418
  14. Abicel, M. R. (1987). Konya Alaeddin Camii'nde Yapılan Onarımlar ve Zemin Güçlendirme Çalışmaları İle Alaeddin Tepesinin Sorunları, Restorasyon ve Vakıfların Sosyal Etkileri Semineri, Ankara, 27-51
  15. Kaltakçı, M.Y. ve Temizci, S. (1991). Konya Alaeddin Camii'nde Yapılan Zemin İyileştirme ve Temel Güçlendirme Çalışmaları ile Alaeddin Tepesinin Sorunları. İnşaat Mühendisleri Odası İnşaat Mühendisliğinde Zemin Sempozyumu, İzmir, 13-25
  16. Plaxis web site (2019). https://www.plaxis.com/product/plaxis-2d/, Son Erişim Tarihi: 30.09.2019
  17. Yıldız, L. (2005). Donatıyla güçlendirilmiş şevli zemine oturan yüzeysel temel analizi, Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, 48-113
  18. Selçuk, E. (2019). Tarihi yapıların temel sistemlerinin güçlendirilmesi, Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara
  19. Yılmaz, U. (2006). Ankara kilinin (Çankaya-Ankara) sıkışma-kabarma özelliklerinin incelenmesi, Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta, 26-50
  20. Görmen, G. (2013). Ankara İli Yenimahalle İlçesi Gazi Üniversitesi Zemin Etüd Raporu. Ankara: Yeni Bayındır Mühendislik Jeoteknik, 1-41
  21. Erol, A. O. ve Çekinmez, Z. (2014). Geoteknik mühendisliğinde saha deneyleri. Ankara: Yüksel Proje Yayınları, 10-40
  22. Uluslararası anıtlar ve sitler konseyi web site (2019). http://www.icomos.org.tr/, Son Erişim Tarihi: 17.03.2019
  23. Sarı, M.S. (2008). Temellerin takviyesi ve uygulamadan örnekler, Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 1-140
  24. Erköseoğlu, G. (2012). Kültürel mirasın depremden korunması ve turizme kazandırılması amacı ile uygulanabilecek güçlendirme teknikleri, Uzmanlık Tezi, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü, Ankara, 12-140
  25. Mahrebel, H. A. (2006). Tarihi yapılarda taşıyıcı sistem özellikleri, hasarlar, onarım ve güçlendirme teknikleri, Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 1-108
  26. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Web Sitesi. (2019). http://www.kulturvarliklari.gov.tr/TR-44798/turkiye-geneli-korunmasi-gerekli-tasinmaz-kultur-varlig-.html, Son Erişim Tarihi: 17.03.2019
  27. Güler, K., Sağlamer, A., Celep, Z., and Pakdamar, F. (2004). Structural and earthquake response analysis of The Little Hagia Sofhia Mosque. World Conference on Earthquake Engineering, Vancouver, Canada, 2652
  28. Hrasnica, M., Zlatar, M., Kulukcija, S., Humo, M., and Madzarevic, M. (2010). Seismic strengthening and repair of typical stone masonry historical buildings in Bosnia and Herzegovina. 8 th International Masonry Conference, Dresden, Almanya, 1-10
  29. Hrasnica, M. and Medic, C. (2012). Seismic strengthening of historical stone masonry structures in Bosnia Herzegovina. 15th World Conference on Earthquake Engineering, Lisbon, Portugal, 12621-8
  30. Bosnian Institute Resmî Web Sitesi. (2019). http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2373, Son Erişim Tarihi: 22.06.2019
  31. Romera, L. E., Hernandez, S., and Reinosa, J. M. (2008). Numerical characterization of the structural behaviour of the Basilica of Pilar in Zaragoza (Spain). Part 1: Global and local models. Advances in Engineering Software, 39(1), 301–314
  32. Burland, J. B., Jamiolkowski, M., and Viggiani, C. (2003). The stabiliation of the leaning Tower of Pisa. Soils and Foundations, Japenese Geotecnical Society, 43(5), 63-80
  33. Rampello, S., Callisto, L. (2011). A study on the subsoil of the Tower of Pisa based on results from standard and high-quality samples. Canadian Geotecnical Journal, 35(6), 1074-1092
  34. Karadayılar, T. ve Durgunoğlu, T. (1990). Konya Alaeddin Camii temel zemini davranış modellemesi. 3rd National Conference on Soil Mechanics and Foundation Engineering. Boğaziçi University, İstanbul, 401-418
  35. Abicel, M. R. (1987). Konya Alaeddin Camii'nde Yapılan Onarımlar ve Zemin Güçlendirme Çalışmaları İle Alaeddin Tepesinin Sorunları, Restorasyon ve Vakıfların Sosyal Etkileri Semineri, Ankara, 27-51
  36. Kaltakçı, M.Y. ve Temizci, S. (1991). Konya Alaeddin Camii'nde Yapılan Zemin İyileştirme ve Temel Güçlendirme Çalışmaları ile Alaeddin Tepesinin Sorunları. İnşaat Mühendisleri Odası İnşaat Mühendisliğinde Zemin Sempozyumu, İzmir, 13-25
  37. Plaxis web site (2019). https://www.plaxis.com/product/plaxis-2d/, Son Erişim Tarihi: 30.09.2019
  38. Yıldız, L. (2005). Donatıyla güçlendirilmiş şevli zemine oturan yüzeysel temel analizi, Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, 48-113
  39. Selçuk, E. (2019). Tarihi yapıların temel sistemlerinin güçlendirilmesi, Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara
  40. Yılmaz, U. (2006). Ankara kilinin (Çankaya-Ankara) sıkışma-kabarma özelliklerinin incelenmesi, Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta, 26-50
  41. Görmen, G. (2013). Ankara İli Yenimahalle İlçesi Gazi Üniversitesi Zemin Etüd Raporu. Ankara: Yeni Bayındır Mühendislik Jeoteknik, 1-41
  42. Erol, A. O. ve Çekinmez, Z. (2014). Geoteknik mühendisliğinde saha deneyleri. Ankara: Yüksel Proje Yayınları, 10-40.