Journals / TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi / 2025 / Sayı: 45

Critiques of Westernization and Cultural Reckoning: The Intellectual Position of Mehmet Doğan in Post-1960 Turkish Thought

Batılılaşma Eleştirileri ve Kültürel Muhasebe: 1960 Sonrası Türk Düşüncesinde Mehmet Doğan

Yunus Şahbaz(KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ BÖLÜMÜ)0000-0003-0911-7654
Pages
79–94
Publication Date
2025-09-28
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The article situates Doğan’s thought within its broader historical and ideological context.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This article examines Mehmet Doğan’s distinctive intellectual position within the broader framework of post-1960 critiques of modernisation and Westernisation in Turkish thought.While left-wing intellectuals predominantly questioned modernisation in terms of structural dependency and the pursuit of systemic order, nationalist-conservative thinkers framed their critiques around issues of cultural dislocation and the erosion of social legitimacy.
📊
Key Findings & Data:Within this context, Mehmet Doğan interpreted Westernisation not merely as a cultural misstep, but as a historical and political “betrayal,” assigning a central role to the bureaucratic elite as the primary agents of this trajectory.
💡
Conclusion & Impact:The article situates Doğan’s thought within its broader historical and ideological context.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Mehmet Doğan · Batılılaşma · Kültür Milliyetçiliği

Abstract

This article examines Mehmet Doğan’s distinctive intellectual position within the broader framework of post-1960 critiques of modernisation and Westernisation in Turkish thought.While left-wing intellectuals predominantly questioned modernisation in terms of structural dependency and the pursuit of systemic order, nationalist-conservative thinkers framed their critiques around issues of cultural dislocation and the erosion of social legitimacy. Within this context, Mehmet Doğan interpreted Westernisation not merely as a cultural misstep, but as a historical and political “betrayal,” assigning a central role to the bureaucratic elite as the primary agents of this trajectory. His work The Betrayal of Westernisation encapsulates these arguments through a distinctive intellectual synthesis informed by both the metaphysical depth of the Hareket journal tradition and the politically charged rhetoric of Necip Fazıl. The article situates Doğan’s thought within its broader historical and ideological context.

Özet

Bu makale, 1960 sonrası Türk düşünce hayatında modernleşme ve batılılaşma eleştirileri bağlamında Mehmet Doğan’ın bu çerçevedeki özgün konumunu analiz etmektedir. Modernleşmenin sol entelektüellerce iktisadi bağımlılık ve düzen arayışı üzerinden sorgulandığı bir bağlamda, sağ entelektüeller bu süreci kültürel kimlik ve toplumsal meşruiyet açısından eleştirmiştir. Mehmet Doğan, batılılaşmayı yalnızca kültürel bir sapma değil, aynı zamanda tarihsel ve siyasal bir “ihanet” olarak değerlendirmiş; bürokrasiyi bu sürecin asli taşıyıcısı olarak konumlandırmıştır. Batılılaşma İhaneti adlı eseriyle bu eleştirileri somutlaştıran Doğan, hem Hareket dergisi geleneğinden hem de Necip Fazıl çizgisinden beslenen özgün bir entelektüel profil çizmektedir. Makale, bu düşünsel çerçeveyi tarihsel bağlamı içinde tartışmayı amaçlamaktadır.

🔖

Cite This Article

Şahbaz, Y. (2025). Critiques of Westernization and Cultural Reckoning: The Intellectual Position of Mehmet Doğan in Post-1960 Turkish Thought. TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 45, 79–94. https://doi.org/10.64985/tybakademi.1721971

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (27)

  1. Aksakal, H. (2019). Türk politik kültüründe romantizm. İletişim Yayınları.
  2. Atalay, O. (2019). Türk’e Tapmak. İletişim Yayınları.
  3. Aydınlar Ocağının Görüşü (1973). Türkiye’nin bugünkü meseleleri.
  4. Bıyıklı, M. (2018). Kültüre adanmış bir ömür: D. Mehmet Doğan. Okur Kitaplığı.
  5. Bilici, İ. (2024). Türk siyasal hayatında Serdengeçti dergisi ve muhafazakâr milliyetçiliğin inşası. Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 20(66), 242-264.
  6. Bora, T. (2021). Türk Sağının Üç Hali. İletişim Yayınları.
  7. Bora, T. (2017). Cereyanlar. İletişim Yayınları.
  8. Doğan, D. M. (1992). Kültürel savaş ve savaş kültürü. Nehir Yayınları.
  9. Doğan, D. M. (2015). Batılılaşma ihaneti. Yazar Yayınları.
  10. Doğan, D. M. (2017). Darbeler, müdahaleler ve siyasal sistem. Yazar Yayınları.
  11. Doğan, D. M. (2018). Mağlubiyet ideolojisinin sonu. Yazar Yayınları.
  12. Doğan, D. M. (2021a). Dil, kültür, yabancılaşma. Yazar Yayınları.
  13. Doğan, D. M. (2021b). Camideki şair Mehmed Âkif. Yazar Yayınları.
  14. Gürpınar, D. (2013). Türkiye’de aydının kısa tarihi. Etkileşim Yayınları.
  15. Güngör, E. (2019). Kültür değişmesi ve milliyetçilik. Yer-Su Yayıncılık.
  16. Güngör, E. (1983). Âkif’in yeri neresidir?. Türk Edebiyatı Dergisi, 113, 24
  17. İlhan, A. (2002). Hangi batı. Kültür Yayınları.
  18. Kayalı, K. (2018a). Atak, dirençli ve kontrol edilemez bir aydın: D. Mehmet Doğan. O. Özbahçe (Ed.). D. Mehmet Doğan’a armağan içinde (30-33. Ss.), Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları.
  19. Kayalı, K. (2018b). Türk düşünce dünyasında yol izleri. İletişim Yayınları.
  20. Köker, L. (2020). Modernleşme, Kemalizm ve demokrasi. İletişim Yayınları.
  21. Küçükömer, İ. (2021). Düzenin yabancılaşması. Kapı Yayınları.
  22. Meriç, C. (1986). Kültürden irfana. İnsan Yayınları.
  23. Metin, A. K. (2018). Mehmet Doğan’ın batılılaşma eleştirisi. O. Özbahçe (Ed.). D. Mehmet Doğan’a armağan içinde (50-62. ss.), Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları.
  24. Özel, İ. (2020). Waldo sen neden burada değilsin. Tiyo Yayınları.
  25. Tunçay, (2018). Batılılaşma ihaneti. O. Özbahçe (Ed.). D. Mehmet Doğan’a armağan içinde (59. s.), Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları.
  26. Turhan, M. (2018). Garplılaşmanın neresindeyiz? (3. Baskı). Altınordu Yayınları.
  27. Yıldırım, E. (2018). Türk düşüncesinde Mehmet Doğan. O. Özbahçe (Ed.). D. Mehmet Doğan’a armağan içinde (34-49. ss.), Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları.