AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe study reveals that place-centered literature teaching can contribute to students' in-depth understanding of texts.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to examine the relationship between literary education and space and geography within the context of Turkish Language and Literature teaching at the high school level. In literary texts, space has long been considered a passive setting where events take place, relegated to the background of character, time, and plot. Modern literary theories reveal that space is a fundamental element that constructs the meaning of the narrative and directs the theme. Based on this theoretical framework, the research examines the functions of space addressed in the preparatory, 9th, and 10th-grade Turkish Language and Literature textbooks prepared according to the 2024 Turkish Century Education Model. The research was conducted using a qualitative research approach with document analysis and interpretive text analysis methods. The findings show that the teaching of space changes its function according to the grade level. In the preparatory class, space is addressed in the context of cultural memory and civilization, while in the 9th grade it is presented as a concrete environment that determines the way of life; and in the 10th grade, it becomes an aesthetic structure that produces emotion and meaning. The study reveals that place-centered literature teaching can contribute to students' in-depth understanding of texts.
Özet
Bu çalışma, edebiyat eğitimi ile mekân ve coğrafya arasındaki ilişkiyi lise düzeyindeki Türk Dili ve Edebiyatı öğretimi bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Modern edebiyat kuramları, mekânın anlatının edilgen bir unsuru değil anlam kuran, temayı yönlendiren ve karakter inşasını belirleyen kurucu bir yapı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kuramsal çerçeveden hareketle araştırmada, 2024 yılında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne göre hazırlanan ve aşamalı olarak okutulmaya başlanan Hazırlık, 9. ve 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarında mekân unsurunun hangi işlevlerle ele alındığı incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında doküman incelemesi ve yorumlayıcı metin çözümlemesi yöntemiyle yürütülmüştür. Öğretim programı, ders kitaplarında yer alan edebî metinler ve bu metinlere eşlik eden etkinlikler mekânın anlam kurucu işlevi bağlamında analiz edilmiştir. Bulgular, mekân öğretiminin sınıf düzeylerine göre işlev değiştirerek yapılandırıldığını göstermektedir. Hazırlık sınıfında mekân kültürel bellek ve medeniyet bilinci ekseninde ele alınırken 9. sınıfta yaşam biçimini ve üretim ilişkilerini belirleyen somut bir çevre olarak sunulmakta; 10. sınıfta ise estetik, psikolojik ve değer üretici bir yapı hâline gelmektedir. Çalışma, lise düzeyinde mekân öğretiminin aşamalı bir model doğrultusunda yapılandırıldığını ortaya koymakta ve edebî coğrafya kuramı ile edebiyat eğitimi arasında sistematik bir köprü kurmaktadır.