AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThus, the -A ėr- marker was firstly witnessed as a focal present continuous tense marker in Azerbaijan Turkish.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
There is a generally accepted argument which states that the Turkish present continuous time suffix -(ı)yor has occured by the haplology of descriptive verb yorı- “to walk” from present tense form yorır and that this suffix which is actually a separate word has become a suffix later. Lars Johanson does not agree with this general argument and said that the present continuous time marker in Azerbaijan Turkish {-(y)Ir}, probably should be going through a descriptive verb in the form of an verbal adverb + erür (er- ‘to be’).In this study, samples of the present continuous time marker -A ėr-, which Lars Johanson presumed to be “of great possibility”, will be given. The related samples are taken from “Tezkire-i Sheikh Safî” that is translated by Nashatî into Azerbaijan Turkish in the 16th century from the Persian “Safvetu’s- Safâ” of Ibn Bezzâz. Thus, the -A ėr- marker was firstly witnessed as a focal present continuous tense marker in Azerbaijan Turkish.
Özet
Türkçedeki odaksıl şimdiki zaman -(ı)yor ekinin, yorı- “yürümek” tasvir fiilinin yorır geniş zaman çekiminden hece yutumu ile oluştuğu ve aslında ayrı bir kelime olan bu ekin sonradan ekleştiği genel olarak kabul görmüştür. Lars Johanson, bu genel görüşe katılmaz ve Azerbaycan Türkçesindeki şimdiki zaman işaretleyicisi {(y)Ir}’ın, büyük bir ihtimalle zarf-fiil + er-ür (er- ‘olmak’) biçiminde bir tasvirî fiilden geliyor olması gerektiğini söyler. Bu çalışmada Lars Johanson’un “büyük bir ihtimalle” diyerek belirttiği, fakat tanıklayamadığı -A ėr- şimdiki zaman ekinin örnekleri verilmiştir. Verilen örnekler İbn Bezzâz’ın Farsça Safvetu’s-Safâ adlı eserinden XVI. yüzyılda Neşâtî tarafından Azerbaycan sahasında Türkçeye çevrilen “Tezkire-i Şeyh Safî”den alınmıştır. Böylelikle, -A ėr- yapısı, Azerbaycan Türkçesinde odaksıl şimdiki zaman işaretleyicisi olarak ilk defa tanıklanmış olacaktır.