Journals / Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / 2010 / Sayı: 53

Didymoteicho, Kızıl Deli and Balabans before 16. century

16. Yüzyıl öncesinde Dimetoka, Kızıl Deli ve Balabanlılar

Pages
191–314
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In the same aspect, whole Didymoteicho villages are studied and presented as a list at the end of the article.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Didymoteicho is one of the significant places for Byzantium, Ottoman and Alevi-Bektaschi history.
📊
Key Findings & Data:This is the land highligthed in Balabans oral history tradition as the place of Balabans before they have migrated to Anatolia.
💡
Conclusion & Impact:In the same aspect, whole Didymoteicho villages are studied and presented as a list at the end of the article.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Didymoteicho is one of the significant places for Byzantium, Ottoman and Alevi-Bektaschi history. It is also a dedicated toponimical word for Kizil Deli. Besides it has also importance regarding Balaban tribe, living at Erzincan, Tunceli, Erzurum and Malatya provinces nowadays. This is the land highligthed in Balabans oral history tradition as the place of Balabans before they have migrated to Anatolia. There is no other community than Balabans saying that they are Didymoteicho origined. That makes Balabans unique and interesting. The oral history information those I have collected, urged me to go into deep for Balaban-Didymoteicho concept. Kahraman Özgül born in 1917 at Hınzoru (Pınarlıkaya) village in Erzincan-the central village of Balaban tribe-was my source of oral histroy information, He told me that Balabans were disciples of Kizil Deli before Kureyş Ocağı (Lodge) times. Regarding the information of oral history collected at Malatya and Didymoteicho about the two differing cults and dervish lodges; valuable and remarkable informations gathered about Kizil Deli itself. The acquired evidences can also enlighten the Balaban history as well. Contrary to generic opinion, we have deduced that Seyyid Ali and Kizil Deli are indeed different persons. In the same aspect, whole Didymoteicho villages are studied and presented as a list at the end of the article.

Özet

Dimetoka; Bizans, Osmanlı ve Alevi-Bektaşi tarihi açısından önemli mekânlardan biridir. Bunun yanı sıra Kızıl Deli ile özdeşleşmiş bir yer adıdır. Günümüzde Erzincan-Tunceli-Erzurum-Malatya sınırları içinde yaşayan Balaban Aşireti açısından da önem arz eden bir yerdir. Balabanlıların sözlü tarih geleneği içinde en başta vurgulanan bu yer, Balabanlıların Anadolu’ya göçmeden önce yaşadıkları mekân adı olarak zikredilmektedir. Balabanlılardan başka Dimetoka’dan geldiğini söyleyen bir başka topluluk bulunmamaktadır. Bu saptama Balabanlıları ilginç ve farklı kılmaktadır. Yaklaşık 4 yıl önce derlediğimiz bir sözlü tarih bilgisi bize, Balaban-Dimetoka bağlamını daha derinlemesine irdelemeye sürükleyen bir yapı sunmaktaydı. Balaban Aşireti’nin merkez köyü olan Pınarlıkaya’da (Hınzoru) büyüyen 1917 doğumlu Kahraman Özgül, günümüzde Kureyş Ocağı talibi olan Balabanlıların, geçmişte Kızıl Deli talibi olduğu bilgisini aktarmaktadır. Malatya’daki ve Dimetoka’daki Kızıl Deli kültlerinde mevcudiyetinden bahsedilen iki farklı ocak ve iki farklı tekke olgularından hareketle Kızıl Deli’nin tarihsel şahsiyet olarak saptanması noktasında önemli ve dikkat çekici sonuçlar elde edilmiştir. Yine bu bağlamda Balabanlıların tarihine ışık tutabilecek bazı bulgular elde edilmiştir. Genel görüşün aksine Seyyid Ali ile Kızıl Deli’nin farklı şahsiyetler olabileceğine yönelik değerlendirmelere ulaşılmıştır. Son olarak 16. yüzyıl öncesi tüm Dimetoka köyleri irdelenmiş ve liste hâlinde sunulmuştur.

🔖

Cite This Article

ÖZGÜL, V. (2010). Didymoteicho, Kızıl Deli and Balabans before 16. century. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı: 53, 191–314. https://ajindex.com/articles/131272

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. 75 NUMARALI GELİBOLU LİVASI MUFASSAL TAHRİR DEFTERİ (925/1519) (2009): yay. Ahmet Özkılınç - Ali Coşkun - Abdullah Sivridağ - Murat Yüzbaşıoğlu, Ankara, Başbakanlık Osmanlı Arşivi Yayını. 166 NUMARALI MUHASEBE-İ VİLAYET-İ ANADOLU DEFTERİ (937/1530) (1995): yay. Ahmet Özkılınç - Ali Coşkun - Mustafa Karazeybek - Abdullah Sivridağ - Murat Yüzbaşıoğlu, Ankara, Başbakanlık Osmanlı Arşivi Yayını. 167 NUMARALI MUHASEBE-İ VİLAYET-İ RUM-İLİ DEFTERİ I (937/1530) (2003): yay. Ahmet Özkılınç - Ali Coşkun - Abdullah Sivridağ - Murat Yüzbaşıoğlu, Ankara, Başbakanlık Osmanlı Arşivi Yayını. 370 NUMARALI MUHASEBE-İ VİLAYET-İ RUM-İLİ DEFTERİ (937/1530) I (2001): yay. Ahmet Özkılınç - Ali Coşkun - Abdullah Sivridağ - Murat Yüzbaşıoğlu, Ankara, Başbakanlık Osmanlı Arşivi Yayını. 370 NUMARALI MUHASEBE-İ VİLAYET-İ RUM-İLİ DEFTERİ (937/1530) II (2002): yay. Ahmet Özkılınç - Ali Coşkun - Abdullah Sivridağ - Murat Yüzbaşıoğlu, Ankara, Başbakanlık Osmanlı Arşivi Yayını. ACAROĞLU, M. Türker (2006): Bulgaristan’da Türkçe Yer Adları Kılavuzu, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayını. ADIM ADIM TÜRKİYE YOL ATLASI/REHBER (2008): ed. Murat Önay, İstanbul,
  2. Mepmedya Yayını. AFYONCU, Erhan (2007): Tanzimat Öncesi Osmanlı Tarihi Araştırma Rehberi, İstanbul,
  3. Yeditepe Yayını. AKIN, Himmet (1968): Aydın Oğulları Tarihi Hakkında Bir Araştırma, Ankara, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayını. AKSÜT, Hamza (2004): “Ali Seydi ve Seyit Ali Ocakları”, Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Yayını, 34, 89-101.
  4. AKTEPE, M. Münir (1949): Osmanlı Türkleri’nin Rumeli’ye Yerleşmeleri, yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü. ALİ Kemali, (1932):
  5. Erzincan Tarihi, Resimli Ay Matbaası. ANONİM OSMANLI KRONİĞİ (2000): Anonim Osmanlı Kroniği (1299-1512), haz. Necdet Öztürk, İstanbul, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayını. ANZERLİOĞLU, Yonca (2003),
  6. Karamanlı Ortodoks Türkler, Ankara,
  7. Phonix Yayınevi.
  8. ARMAĞAN, A. Munis (2006): Asya’dan Anadolu’ya Türklerin Anı Defteri, Tire-İzmir.
  9. ARNAKIS, G. Georgiades (1951): “Gregory Palamas among the Turks and Documents of His Captivity as Historical. Sources”, Speculum, 26/1, 104-118.
  10. AŞIKPAŞAZADE (2003): Osmanoğulları’nın Tarihi, çev. Kemal Yavuz - M. A. Yekta Saraç, haz. Hayati Develi - Samih Rifat, İstanbul,
  11. K Kitaplığı Yayını. AVCI, Ali Haydar (2008): “Pir Sultan Abdal Ocağı”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Gazi Üniversite