Hadis Usûlünün Gelişim Safhaları Açısından el-İlmâ‘ın Konumu

Özet

Bu makale hadis ilmi sahasında önemli eserler te’lîf etmiş Mağrib’li âlim Kâdî İyâz’ınhadîs usûlü ile ilgili görüşlerini topladığı el-İlmâ isimli eseri üzerine odaklanır. Mağrib’dete’lîf edilen ilk usûl eseri olma unvanını taşıyan el-İlmâ, hadîs usûlü tarihini dönemlendirmefaaliyetleri kapsamında ismi öne çıkmış bir eserdir. Söz konusu faaliyetler kapsamında hadisusûl tarihi mütekaddimûn ve müteahhirûn şeklinde bir tasnife tâbi tutulmuştur. Bu tasnifiçerisinde el-İlma eserine başat bir rol verilmekte ve âdeta ayrım noktasının orijinine yerleştirilmektedir.Bu makale kapsamında el-İlmâ’nın hadîs usûl eserleri içerisindeki yeri belirlenmeyeçalışılmıştır. Bu meyanda mütekaddimûn ve müteahhirûn dönemi usûl eserleri elİlmâile mukâyese edilmiştir. Buradan hareketle mütekaddimûn-müteahhirûn şeklindeki dönemlendirmeameliyesi tartışılmıştır.