AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings reveal that Türkiye’s PPP legislation exhibits a fragmented structure composed of sector-specific and model-based regulations, while institutional responsibilities and authorities are dispersed across multiple public entities.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The Public–Private Partnership (PPP) model has been increasingly implemented in Türkiye in recent years as a key instrument reflecting the transformation of the state’s role in the provision of public services. This model offers opportunities to alleviate short-term public financing constraints and to benefit from the technical and financial capacities of the private sector, particularly in capital-intensive public infrastructure investments such as transportation, healthcare, energy, ports, and border crossings. However, in the Turkish context, the absence of a centralized PPP unit has led to significant structural and institutional challenges in the planning, procurement, implementation, and oversight of PPP projects. The aim of this study is to analyze the institutional and governance structure of PPP practices in Türkiye and to develop an applicable centralized PPP unit model for Türkiye based on selected international examples. Employing a qualitative research methodology, the study conducts a comprehensive literature review, examines the PPP legal framework in Türkiye, and comparatively analyzes centralized PPP units in the United Kingdom, Portugal, and Northern Ireland. The findings reveal that Türkiye’s PPP legislation exhibits a fragmented structure composed of sector-specific and model-based regulations, while institutional responsibilities and authorities are dispersed across multiple public entities. In this context, the lack of institutionalized standards for pre-procurement feasibility studies, risk analysis, Public Sector Comparator (PSC), and Value for Money (VfM) assessments increases long-term uncertainties in public finance. The study concludes by proposing the establishment of a centralized and empowered Public–Private Partnership Authority in Türkiye, responsible for conducting comprehensive evaluations of PPP projects across financial, economic, social, environmental, and governance dimensions. In this respect, the study contributes to the literature by identifying an institutional gap in Türkiye’s PPP framework and by offering a model proposal to address this deficiency.
Özet
Kamu-Özel İş Birliği (KÖİ) modeli, kamu hizmetlerinin sunumunda devletin rolünde yaşanan dönüşümün önemli araçlarından biri olarak son yıllarda Türkiye’de yaygın biçimde uygulanmaktadır. Bu model, özellikle ulaştırma, sağlık, enerji, liman ve gümrük kapıları gibi yüksek sermaye gerektiren kamusal altyapı yatırımlarında kısa vadeli finansman gereksinimini azaltma ve özel sektörün teknik ve finansal kapasitesinden yararlanma imkânı sunmaktadır. Ancak Türkiye örneğinde merkezi bir KÖİ biriminin bulunmamasına bağlı olarak KÖİ projelerinin planlanması, ihale edilmesi, uygulanması ve denetlenmesi süreçlerinde önemli yapısal ve kurumsal sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de KÖİ uygulamalarının kurumsal ve yönetsel yapısını analiz etmek ve seçilmiş ülke örnekleri çerçevesinde Türkiye için uygulanabilir bir merkezi KÖİ birimi modeli geliştirmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak; kapsamlı bir literatür taraması yapılmış, Türkiye’de KÖİ mevzuatı incelenmiş ve Birleşik Krallık, Portekiz ve Kuzey İrlanda’daki merkezi KÖİ birimleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, Türkiye’de KÖİ mevzuatının sektörel ve modele özgü düzenlemelerden oluşan parçalı bir yapıya sahip olduğunu ve kurumsal görev ile yetkilerin farklı kamu idareleri arasında dağınık biçimde paylaşıldığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda ihale öncesi fizibilite, risk analizi, kamu kesimi karşılaştırması (PSC) ve paranın değeri (VfM) analizlerinin kurumsal bir standart hâline getirilmemesi, kamu maliyesi açısından uzun vadeli belirsizlikleri artırmaktadır. Çalışma sonucunda, Türkiye’de KÖİ projelerini mali, ekonomik, sosyal, çevresel ve yönetişim boyutlarıyla bütüncül biçimde değerlendirecek, merkezi ve yetkilendirilmiş bir Kamu-Özel İş Birliği Başkanlığı kurulması önerilmektedir. Bu yönüyle çalışma, Türkiye’de KÖİ uygulamalarına ilişkin kurumsal bir boşluğu ortaya koyup bu konuda bir model önerisinde bulunarak literatüre katkıda bulunmaktadır.