Journals / Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / 2012 / Sayı: 63

“Ocak” (Cooker) in ottoman poetry

Divan şiirinde ocak

Pages
321–336
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

After touching upon the general meaning of this word briefly, it focuses on its equivalent in Alawi-Bektashi literature and its related military meaning.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Literature is mirror of life.
📊
Key Findings & Data:Apart from its meaning as a fireplace at home, it stands for other meanings such as military center, dad’s home and shrine as well.
💡
Conclusion & Impact:After touching upon the general meaning of this word briefly, it focuses on its equivalent in Alawi-Bektashi literature and its related military meaning.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

Literature is mirror of life. Poets and writers are carrying (directly or indirectly) the elements of the culture in which they live poetry. Traces of this culture are the elements of poetry. The fireplace, one of the items of the Turkish culture is reflected in poetry. The fireplace -as a concept- has a special place in Turkish culture. Apart from its meaning as a fireplace at home, it stands for other meanings such as military center, dad’s home and shrine as well. As the time passes, it has also started to be used for shrine, dergah, place of sacrifice. Besides, fireplace has various meanings especially in Alawi-Bektashi belief. Here in this belief, it stands for grandfather, mentor, patron saint who fulfill their religious services. In this article, the use of ‘’fireplace’’ in Classical Turkish Literature -also known as Divan poetry- is investigated. After touching upon the general meaning of this word briefly, it focuses on its equivalent in Alawi-Bektashi literature and its related military meaning.

Özet

Edebiyat hayatın bir çeşit aynasıdır. Şair ve yazarlar doğrudan veya dolaylı olarak içinde yaşadıkları kültürün öğelerini şiire taşırlar. Şiirde bu kültür unsurlarının izleri görülür. Türk kültürünün şiire yansıyan öğelerinden birisi de ocak kavramıdır. Türk kültüründe ocak kavramının özel bir yeri vardır. Ocak, ateş yakılan yer manası dışında aile ocağı, asker ocağı, baba ocağı gibi ifadeler içerisinde de kullanılır. Ocak kelimesine zaman içerisinde türbe, adak adanan yer, tekke gibi manalar da yüklenmiştir. Özellikle Alevi-Bektaşi geleneğinde ocak kelimesi daha farklı manalara gelir. Ocağın dinî hizmetleri yerine getiren ve dede, mürşit, pir gibi isimlerle de anılan görevliler manası da vardır. Bu yazıda, ocak kelimesinin Klasik Türk Edebiyatındaki veya diğer adıyla Divan şiirindeki kullanımı araştırılmıştır. Kelimenin genel manasına kısaca değinildikten sonra, Alevi-Bektaşi literatüründeki karşılığı ve onunla bağlantılı olan askerî terim anlamına ilişkin şiir örnekleri üzerinde durulmuştur.

🔖

Cite This Article

ÇELTİK, H. (2012). “Ocak” (Cooker) in ottoman poetry. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı: 63, 321–336. https://ajindex.com/articles/129085

References (16)

  1. Akdağ, Mustafa (1995): Türkiye’nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi 1, (1243-1453),
  2. Cem Yayınevi,
  3. İstanbul Akdağ, Mustafa (1995a): Türkiye’nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi 2, (1453-1559),
  4. Cem Yayınevi, İstanbul Âlî (2006): Gelibolulu Mustafa Âlî Divan, Haz. İsmail Hakkı Aksoyak, Harvard Üniversitesi, Yakındoğu Dilleri ve Medeniyetleri Bölümü. Âşık (1988): Âşık Çelebi Divanı, Haz. Filiz Kılıç (Hançerlioğlu), Gazi Ü., SBE, Yüksek Lisans Tezi, Ankara (Kültür ve Turizm Bakanlığı e-kitap Yayını). Birdoğan, Nejat (1992): Anadolu ve Balkanlarda Alevi Yerleşmesi: Ocaklar-Dedeler-Soyağaçları, Alev Yayınları,
  5. İstanbul.
  6. Birdoğan, Nejat (1992a): “Anadolu Alevi Ocaklarının Kuruluşu, İşlevleri, Yayılmaları”, IV. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildirileri, Cilt 1, Kültür Bakanlığı HAGEM Yayınları,
  7. Ankara.
  8. Cafer Çelebi (1983): The Life and works of Taci-zade Ca’fer Çelebi: with Critical Edition of his Divan, Haz. İsmail Erünsal, İstanbul Üniversitesi Yayını, İstanbul. Emrî (2002): Emrî Divanı, Haz. M. Ali Yekta Saraç, Eren Yayınları, İstanbul. Enverî (2001): Ümmî Divan Şairleri ve Enverî Divanı, Haz. Cemal Kurnaz-Mustafa Tatcı, MEB Yayınları, Ankara. Fâzıl (2005): Fâzıl Hacı Tahir Efendi Hayatı ve Divanının Transkripsiyonlu Metni, Haz. Metin Arpacı, Gazi Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara. Fuzûlî (1990):
  9. Fuzuli Divanı, Haz. Kenan Akyüz ve diğerleri Akçağ Yayınları,
  10. Ankara.
  11. Gölpınarlı, Abdülbâkî (1977): Tasavvuftan Dilimize Geçen Deyimler ve Atasözleri, İnkılap ve Aka Kitapevleri, İstanbul. Hayâlî (1945): Hayâlî Divanı, Haz. Ali Nihat Tarlan, İstanbul Ü. Edebiyat Fakültesi, İstanbul. Hayâlî (1992), Hayâlî Divanı, Haz. Ali Nihat Tarlan, Akçağ Yayınevi, Ankara. Hayretî (1981):
  12. Divan Tenkitli Basım, Haz. Mehmed Çavuşoğlu-M. Ali Tanyeri, İstanbul Ü. Edebiyat Fakültesi, İstanbul. Hâzık (1992): Hâzık Mehmed Efendi’nin Hayatı, Edebî Şahsiyeti, Eserleri ve Divanı’nın Tenkitli Metni, Hüseyin Güfta, Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi. http://tdkterim.gov.tr/bts/(20.07.2012)
  13. İshak (1990):
  14. Üsküplü İshak Çelebi, Divan Tenkitli Basım, Haz: Mehmed Çavuşoğlu - M. Ali Tanyeri, Mimar Sinan Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Yay., İstanbul. Kâmî (1998?): Edirneli Kâmî ve Divanı, Haz. Gülgün Erişen Yazıcı, Kültür ve Turizm Bakanlığı E-Kitap Yayını. Karahan, Abdülkadir (1966): Figânî ve Divançesi, İstanbul.
  15. Köprülü, M. Fuat (1935): “Abdâl”, Türk Halk Edebiyatı Ansiklopedisi, Sayı: 1, İstanbul.
  16. Kurnaz, Cemal (1996): Hayalî Bey Divanının Tahlili, Millî Eğitim Bakanlığı Yayı