AI Summary & Key Takeaways
AI InsightAfterwards, the poet’s ghazel that had “ocağı” rhyme has been analyzed.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
As it is known, being one part of our culture, sufism is one of the sources of diwan poetry. Diwan poets included the conceptions of the sects of which they are members in their poems. This thought system showed its effects in the poems of both the members of this strand and in the diwan poetry. Hayâlî Bey, who is a poet brought up in Vardar Yenicesi that is known as the stop forthe enlightened and who is among the leading diwan poets of the sixteenth century, is also the primary figures of the diwan poets who joined Kalenderîlik. As well as the information given in the collection of biographies, Hayâlî Bey explicitly expressed this situa- tion in his diwan poems. In this article, after firstly giving general information about the life of Hayâlî Bey who is one of the important representatives of diwan and who qualifies himself as a bareheaded Kalenderî by saying Ma’nide nazm kişverinin tâcdâriyem/Sûretde gerçi başı açık bir kalenderem in the end grain verse of a ghazel, the traces of the strands of Kalenderî in his diwan have been tried to be determined with the help of the chosen sample verses. Afterwards, the poet’s ghazel that had “ocağı” rhyme has been analyzed.
Özet
Bilindiği üzere kültürümüzün bir parçası olan tasavvuf, divan şiirinin beslendiği kaynaklardan biridir. Divan şairleri mensup oldukları tarikatlarla ilgili mefhumlara şiirlerinde yer vermişlerdir. Divan şairlerini etkileyen zümrelerden biri de Kalenderîliktir. Bu düşünce sistemi divan şiirinde de etkisini göstermiştir. On altıncı yüzyılın önde gelen divan şairleri arasında yer alan ve “arifler durağı” olarak anılan Vardar Yenicesi’nde yetişen bir şair olan Hayâlî Bey de Kalenderîliğe intisap etmiş divan şairlerinin başında gelmektedir. Tezkirelerde verilen bilgilerin yanı sıra Hayâlî Bey, bu durumu divanında yer alan şiirlerinde açıkça dile getirmiştir. Bu makalede öncelikle bir gazelinin makta beytinde Ma’nide nazm kişverinin tâcdâriyem/Sûretde gerçi başı açık bir kalenderem diyerek kendini başı açık bir Kalenderî olarak vasıflandıran divan şiirinin önemli temsilcilerinden olan Hayâlî Bey’in hayatı hakkında genel bilgi verildikten sonra divanında yer alan şiirlerinde Kalenderîlik akımının izleri seçilen örnek beyitler aracılığıyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Daha sonra ise şairin “ocağı” redifli gazeli incelenmiştir.