AI Summary & Key Takeaways
AI InsightBy introducing these overlooked sections, the article addresses a notable gap in the existing literature.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This article examines the two glossary sections found exclusively in the Latin translation of Johannes Leunclavius’s 16 th -century work Historiae Musulmanae Turcorum , which are absent from both the original German text and the Turkish translation. Originally composed in German in 1590 and translated into Latin in 1591, the work specifically addresses Ottoman history. Besides, the two distinct glossary sections in question are particularly significant for Turkish language studies, as they document place names, historical figures, cultural concepts, and a wide range of Turkish, Arabic, Persian, Greek, and Italian terms from the Ottoman world, all rendered in the Latin alphabet. In doing so, the study provides valuable data on the pronunciation features, historical context and cultural aspects of Turkish during the period in question. Further, it outlines Leunclavius’s biography and scholarly contributions, with particular emphasis on his place in the field of Turkology. In this context, the study contends that the glossaries represent an important yet previously neglected source for research on the history of the Turkish language. By introducing these overlooked sections, the article addresses a notable gap in the existing literature.
Özet
Bu çalışmada, XVI. yüzyıl tarihçisi Johannes Leunclavius’un Historiae Musulmanae Turcorum adlı eserinde, eserin Latince tercümesinde bulunup Almanca aslında ve Türkçe tercümesinde bulunmayan iki lûgatçe bölümüne dikkat çekilmektedir. 1590’da ilk olarak Almanca yazılmış 1591’de ise Latinceye tercüme edilmiş olan eser, Osmanlı tarihini konu edinmekle beraber eserin söz konusu iki farklı sözlük bölümü, Türk dili araştırmaları açısından özgün bir nitelik taşımaktadır. Bu bölümlerde Osmanlı coğrafyasına ait yer adları, tarihî şahsiyetler, kültürel kavramlar ve çeşitli Türkçe, Arapça, Farsça, Yunanca ve İtalyanca kelimeler Latin harfleriyle kaydedilmiştir. Böylece, dönemin Türkçe telaffuz özelliklerine, tarihine ve kültürel özelliklerine dair önemli veriler sunulmuştur. Makalede, Leunclavius’un hayatı, ilmî çalışmaları ve Türkoloji tarihindeki konumu anlatılmış, söz konusu bölümlerdeki lûgatçelerin Türk dil tarihi araştırmalarında ihmal edilmemesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, Historiae Musulmanae Turcorum ’un yalnızca tarihî değil, aynı zamanda dil bilgisel bir değer taşıdığına dikkat çekilmiş, eserdeki daha önce gözlerden kaçan bölümler tanıtılarak literatürdeki bu boşluk doldurulmuştur.