Journals / SineFilozofi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 9

Doğa ve Medeniyet Karşıtlığındaki Sudaki Bıçak (Nóz W Wodzie) Filminde Yapısal Kişilik Modelinden Esintiler

Hasan Cem Çelik(AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4157-7223
Pelin Oduncu(AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4224-3097
Pages
567–583
Publication Date
2020-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu anlamda psikanalitik film okumasıyla, Polanski’nin Sudaki Bıçak filmindeki yapısal kişilik kuramından izler aramayı amaçlayan bu çalışma, yapılan çözümleme neticesinde filmin id, ego ve süperegonun mücadelesi üzerine kurulduğunu ortaya koymuştur.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Modern çağı ve modern insanı açıklamaya çalışan en önemli kuramlardan biri olan Psikanalitik Kuram, Sigmund Freud’un yapısal kişilik modeli ile insan davranışlarının altında yatan nedenlerin kökenlerine ulaşabilme imkânı tanır.
📊
Key Findings & Data:Bir organizma olarak insanın tutum ve davranışlarını aydınlatan yapısal kişilik kuramı, yalnızca psikoloji ya da sosyoloji alanında değil, aynı zamanda sinema gibi farklı alanları da kapsayan çalışmalara kaynaklık eder.
💡
Conclusion & Impact:Bu anlamda psikanalitik film okumasıyla, Polanski’nin Sudaki Bıçak filmindeki yapısal kişilik kuramından izler aramayı amaçlayan bu çalışma, yapılan çözümleme neticesinde filmin id, ego ve süperegonun mücadelesi üzerine kurulduğunu ortaya koymuştur.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Freud · Psikanaliz · Sinema

Özet

Modern çağı ve modern insanı açıklamaya çalışan en önemli kuramlardan biri olan Psikanalitik Kuram, Sigmund Freud’un yapısal kişilik modeli ile insan davranışlarının altında yatan nedenlerin kökenlerine ulaşabilme imkânı tanır. Bir organizma olarak insanın tutum ve davranışlarını aydınlatan yapısal kişilik kuramı, yalnızca psikoloji ya da sosyoloji alanında değil, aynı zamanda sinema gibi farklı alanları da kapsayan çalışmalara kaynaklık eder. Psikanalitik film kuramı ise, filmlerde yer alan psikanalitik unsurları saptayarak, hem bir araç olarak sinemanın insan zihniyle olan bağına, hem de filmlerin psiko-sosyal boyutunun incelenmesiyle sinema ve toplum ilişkisine yakından bakabilmeyi sağlamaktadır. Pek çok filminde psikanalitik unsurların yer aldığı yönetmen Roman Polanski’nin Knife in the Water (Sudaki Bıçak, 1962) filmi id, ego ve süperegodan oluşan yapısal kişilik kuramının bir alegorisi niteliğindedir. Bu anlamda psikanalitik film okumasıyla, Polanski’nin Sudaki Bıçak filmindeki yapısal kişilik kuramından izler aramayı amaçlayan bu çalışma, yapılan çözümleme neticesinde filmin id, ego ve süperegonun mücadelesi üzerine kurulduğunu ortaya koymuştur.

🔖

Cite This Article

Çelik, H. C., Oduncu, P. (2020). Doğa ve Medeniyet Karşıtlığındaki Sudaki Bıçak (Nóz W Wodzie) Filminde Yapısal Kişilik Modelinden Esintiler. SineFilozofi, Cilt: 5 Sayı: 9, 567–583. https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.697640

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. Andrew, J. D. (2010). Büyük Sinema Kuramları, Zahit Atam, (Çev,) İstanbul: Doruk Yayınları
  2. Arslan, U. T. (2009). Aynanın sırları: Psikanalitik film kuramı. Kültür ve İletişim, 12(1), ss.9-38.
  3. Bakır, B. (2008). Sinema ve Psikanaliz, İstanbul: Hayalet Yayınları
  4. Berger, A. A. (1996). Kitle İletişiminde Çözümleme Yöntemleri, Nazmi Ulutak, Aslı Tunç (Ed.), Murat Barkan, Uğur Demiray, D. Güler, Nazlı Bayram, Aslı Tunç, Nazmi Ulutak, A. H. Yüksel (Çev.), Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, Eğitim Sağlık ve Bilimsel Araştırma Çalışmaları Yayınları
  5. Deutsch, M., Krauss, R. M. (1986). Psikoseksüel Gelişim Evreleri, Bekir Onur (Çev.), Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt: 19 Sayı: 1 (225237)
  6. Dimmock, M., & Fisher, A. (2017). Conscience. In Ethics for A-Level (pp. 157-167). Cambridge, UK: Open Book. Retrieved February 7, 2020, from www.jstor.org/stable/j.ctt1wc7r6j.13
  7. Eisenstein, S. (1975). Bir Sinemacının Düşünceleri, Azmi Arna(Çev.), İstanbul: Yol Yayınları
  8. Frank, W. (1934). Sigmund Freud. The Virginia Quarterly Review, 10(4), 529-539. Retrieved February 8, 2020, from www.jstor.org/stable/26445332 erş. trh. 06.02.2020
  9. Freud, S. (1923). Ego and Id, https://www.sigmundfreud.net/on-narcissism-pdf-ebook.jsp erş. trh. 06.02.2020
  10. Freud, S. (1993). Cinsiyet Üzerine, A. Avni. Öneş (Çev.), İstanbul: Say
  11. Freud, S. (1994). Psikanaliz Üzerine, A. Avni. Öneş (Çev.), İstanbul: Say
  12. Freud, S. (2000). Uygarlık ve Hoşnutsuzlukları, Aziz Yardımlı (Çev.), İstanbul: İdea
  13. Freud,(2011). Uygarlığın Huzursuzluğu kitabının içinde makale, Haluk Barışcan (Çev.)
  14. Geçtan, E. (1998). Psikanaliz ve Sonrası, İstanbul: Remzi Kitabevi
  15. Lapsley, D. K., Stey, P. C. (2011). Id, Ego, and Superego. Encyclopedia of human behavior, 1-9.
  16. Miller, J. A. (2013). Everyone Is Mad, Culture/Clinic, 1, 17-42. doi:10.5749/cultclin.1.2013.0017
  17. McLeod, S. (2014). Theories of Personality. Retrieved on January, 15, 2017.
  18. Smith P, Riley A, (2016) Kültürel Kurama Giriş, Selime Güzelsarı ve İbrahim. Gündoğdu (Çev.), Ankara: Dipnot
  19. Stam, R. (2014), Sinema Teorisine Giriş, Selda Salman, Çiğdem Asatekin (Çev.), İstanbul: Ayrıntı
  20. Tura, S. M. (1996). Freud’dan Lacan’a Psikanaliz, İstanbul: Ayrıntı
  21. Wollen P. (2004). Sinemada Göstergeler ve Anlam. Zafer Aracagök ve Bülent Doğan (Çev.), İstanbul: Metis
  22. İnternet kaynakları: Cowie, Peter, (2003). “Knife in the Water”. https://www.criterion.com/current/posts/298-knife-in-the-water erş. trh. 15.02.2020
  23. Görseller: Görsel 1: Andrej, Krystyna ve arkada otostopçu genç https://www.imdb.com/title/tt0056291/mediaviewer/rm2571789312 erş. trh. 15.02.2020
  24. Görsel 2: Christine adlı tekne https://www.imdb.com/title/tt0056291/mediaviewer/rm3960170752 erş. trh. 15.02.2020
  25. Görsel 3: Egoyu temsil eden Krystyna ve id’i temsil eden genç adam https://www.imdb.com/title/tt0056291/mediaviewer/rm3557517568 erş. trh. 15.02.2020
  26. Görsel 4: Andrzej ve genç adam karşı karşıya https://www.imdb.com/title/tt0056291/mediaviewer/rm1383336960 erş. trh. 15.02.2020