Journals / Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / 2026 / Sayı: 81

XVIth CENTURY AZERBAIJANI CALLIGRAPHERS AND CLERKS IN THE OTTOMAN PALACES

16. YÜZYIL OSMANLI SARAYLARINDA AZERBAYCANLI HATTAT VE KATİPLER

Pages
89–113
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

They took part not only in official writting but also in multiplicating the plate writtings and valued works.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:After the formation of the Safavids state the former socio-cultural relations between Azerbaijan and the Ottoman continued in different dimensions.
📊
Key Findings & Data:The article will give information about 29 Azerbaijani clerks and calligraphers accepted to the Ottoman Palaces.
💡
Conclusion & Impact:They took part not only in official writting but also in multiplicating the plate writtings and valued works.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Abstract

After the formation of the Safavids state the former socio-cultural relations between Azerbaijan and the Ottoman continued in different dimensions. The calligraphers and clerks were needed seriously in the Ottoman because writting and book culture were highly paid attention in the XVIth century. It is known that Azerbaijani calligraphers and clerks who proved himself in this art were highly respected and demanded in the Ottoman and the Empire brought them into the country plannedly. Together with Sheykh Hamdullah school the calligraphers and clerks moved from Azerbaijan to the Ottoman in the XVIth century formed schools with other characteristics especially in talik and divani. Almost all Azerbaijani calligraphers accepted to the Ottoman palaces learned the secrects of calligraphic in their native country Azerbaijan. The article will give information about 29 Azerbaijani clerks and calligraphers accepted to the Ottoman Palaces. They took part not only in official writting but also in multiplicating the plate writtings and valued works.

Özet

Safevi Devleti'nin kurulmasından sonra Azerbaycan bölgesi ile Osmanlı Devleti arasında eskiden var olan sosyo-kültürel ilişkiler farklı boyutta devam etmiştir. 16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda yazı ve kitap kültürüne çok büyük önem verildiği için, bu işleri yapan katip ve hattatlara da ciddi ihtiyaç duyulmuştur. Bu devirde sanatta kendini ispat etmiş meşhur Azerbaycanlı hattat ve katiplere Osmanlı Devleti'nde büyük saygı ve rağbet gösterildiği, devlet tarafından onların planlı bir şekilde ülkeye getirildiği bilinmektedir. Azerbaycan'dan Osmanlı Devleti'ne gelen hattat ve katipler, 16. yüzyıl Osmanlısında Şeyh Hamdullah ekolünden başka özellikle talik ve divani yazıda ayrı bir ekol tesis etmişlerdir. Osmanlı saraylarında hizmete alınan Azerbaycanlı hattatların hemen hemen hepsi, hat sanatının sırlarını kendi vatanları olan Azerbaycan'da öğrenmişlerdir. Makalede, Osmanlı saraylarına alınmış 29 Azerbaycanlı hattat ve katip hakkında bilgi verilecektir. Bu Azerbaycanlı sanatkarlar, sarayın resmi yazı işleri ile uğraşmanın yanı sıra çok sayıda levha yazıları ve değerli eserlerin istinsahında (çoğaltınmasında) önemli rol oynamışlardır.

🔖

Cite This Article

DEDEYEV, B. (2026). XVIth CENTURY AZERBAIJANI CALLIGRAPHERS AND CLERKS IN THE OTTOMAN PALACES. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Sayı: 81, 89–113. https://ajindex.com/articles/125781

References (16)

  1. Adilov, Memmed. (2009). Az?rbaycan Poleografiyası. Bakü: Elm. Adigüzel Toprak, Filiz. (2007). Arıfi'nin Süleymanname'sindeki Minyetürlerde Saltanata İlişkin Simgeler. Dokuz Eylül Üniversitesi,
  2. Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk El sanatları Anasanat dalı, 226338 No'lu Sanatta Yeterlik Tezi. Ahdi Bağdadi. (2009).
  3. Gülşen-i Şuara. B Metin, Yayına hazırlayan: Süleyman Solmaz. Denizli: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10731,agmpdf.pdf?0 (Erişim tarihi: 23.05.2016).
  4. Ahıskalı, Recep. (2011). "Terakki". TDV İslam Ansiklopedisi. c. 40, Ankara: 479-481.
  5. Aliyev, Salih Muhammedoğlu. (1995). "Elkas Mirza". TDV İslam Ansiklopedisi. c.11, Ankara:55. Alparslan, Ali. (1999). Osmanlı Hat Sanatı Tarihi. İstanbul:
  6. Yapı Kredi Yayınları.
  7. Araslı, Hamid. (1958). Büyük Azerbaycan Şairi Füzuli. Bakü: Azerbaycan Uşaq ve Gencler Edebiyatı Neşriyatı. Arslan, Hüseyin. (2001).
  8. XVI.yy. Osmanlı Toplumunda Yönetim, Nüfus, İskan, Göç ve Sürgün. İstanbul:
  9. Kaknüs Yayınları.
  10. Aşık Çelebi. (1994). "Meşa'irü'ş-Şu'ara, İnceleme Tenkitli Metin". c. I, Hazırlayan: Filiz Kılıç, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eski Türk Edebiyatı Anabilim Dalı Doktora Tezi, Ankara.
  11. Bakihanov, Abbaskulu Ağa. (1951). Gülüstani İrem. Bakü: Azerbaycan SSR İlimler Akademisi Neşriyatı. Barkan, Ö. Lütfü. (1979). "İstanbul Saraylarına Ait Muhasebe Defterleri". Belgeler. c. IX, Sayı:13, Ankarwa: 3-380.
  12. Bayram, Ömer. (2005). "Anadolu Sahasında Azerbaycanlı Şairler". Journal of Qafqaz University. Volume 1, Number, 15, Bakü: 81-90.
  13. Bulut, İbrahim Halil. (2015). "Safevilerin Ehl-i Sünnet Karşıtı Politikaları", Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, Sayı 76: 15-30. Bursalı Mehmed Tahir. (1342). Osmanlı Müellifleri. c. III, İstanbul: Matbaa-ı Amire. Celalzade Mustafa Çelebi. (2011). Tabakatü'l Memalik ve Derecatü'l-Mesalik (Kanuninin Tarihçisinden Muhteşem Çağ Kanuni Sultan Süleyman). Notlandırarak hazırlayan: Ayhan Yılmaz, İstanbul:
  14. Kariyer Yayınları.
  15. Cunbur, Müjgan. (1968). "Kanuni Devrinde Kitap Sanatı, Kütüphaneleri ve Süleymaniye Kütüphanesi". Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni, c. XVII, Sayı 3: 134- 142. Çelik, Faruk Ahmet. (2009). "Fetullah Arifi Çelebinin "Şahnâme-i Al-i Osman"ından Süleymannâme". Basılmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı, Ankara.
  16. Çerçi, Faris. (2000). Gelibolulu Mustafa Ali ve Künhü'l-Ahbarında II. Selim, III. Murat ve III. Mehmet Devirleri. c. III, Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yayınları. Dayh