AI Summary & Key Takeaways
AI InsightOverall, this systematic review reveals that the existing literature is limited in terms of scope and methodological diversity; it emphasizes the need for more experimental, longitudinal, and classroom-based research.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Artificial intelligence (AI) is increasingly shaping science education research worldwide; however, its representation in the Turkish literature is not yet clear. This study systematically examines Turkish peer-reviewed articles published between 2022 and 2025 on AI in the field of science education (science, physics, chemistry, and biology education), in accordance with the PRISMA framework. The literature search was conducted in the TR Index and Google Scholar databases. Following the identification, screening, eligibility, and inclusion stages, a total of 17 studies were analyzed in terms of publication trends, research themes, methodological characteristics, participant groups, and future research directions. The findings show that no publications meeting the criteria were found in 2022, but there was a steady increase in the number of publications between 2023 and 2025, with a particularly significant increase (n = 12) in 2025. This increase coincides with the widespread adoption of AI tools such as ChatGPT. The review identified four main themes: AI Literacy, AI-Assisted Instruction and Learning, AI in Teacher Training and Professional Development, and AI-Based Assessment and Evaluation. AI literacy was the most dominant theme in the studies. While most research was conducted in the field of science education, studies in physics, chemistry, and biology education were limited. Qualitative research methods were predominantly preferred; participants mainly consisted of teachers, pre-service teachers, and students. Overall, this systematic review reveals that the existing literature is limited in terms of scope and methodological diversity; it emphasizes the need for more experimental, longitudinal, and classroom-based research.
Özet
Yapay zekâ (YZ), dünya genelinde fen eğitimi araştırmalarını giderek daha fazla şekillendirmektedir ancak Türkçe alan yazındaki temsili henüz net değildir. Bu çalışma, PRISMA çerçevesi doğrultusunda 2022–2025 yılları arasında yayımlanan ve fen eğitimi (fen bilimleri, fizik, kimya ve biyoloji eğitimi) alanında yapay zekâyı konu alan Türkçe hakemli makaleleri sistematik olarak incelemektedir. Literatür taraması TR Dizin ve Google Akademik veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Tanımlama, tarama, uygunluk ve dâhil etme aşamalarının ardından toplam 17 çalışma, yayın eğilimleri, araştırma temaları, yöntemsel özellikleri, katılımcı grupları ve gelecekteki araştırma yönelimleri açısından analiz edilmiştir. Bulgular, 2022 yılında ölçütleri karşılayan herhangi bir yayının bulunmadığını, buna karşın 2023–2025 yılları arasında yayın sayısında düzenli bir artış olduğunu ve özellikle 2025 yılında belirgin bir yükseliş (n = 12) yaşandığını göstermektedir. Bu artış, ChatGPT gibi üretken yapay zekâ araçlarının yaygınlaşmasıyla aynı döneme denk gelmektedir. İnceleme sonucunda dört temel tema belirlenmiştir: YZ Okuryazarlığı, YZ Destekli Öğretim ve Öğrenme, Öğretmen Eğitimi ve Mesleki Gelişimde YZ ve YZ Tabanlı Ölçme ve Değerlendirme. Çalışmalarda en baskın tema yapay zekâ okuryazarlığı olmuştur. Araştırmaların büyük çoğunluğu fen eğitimi alanında yürütülürken, fizik, kimya ve biyoloji eğitimi alanlarındaki çalışmaların sınırlı olduğu görülmüştür. Nitel araştırma yöntemleri ağırlıklı olarak tercih edilmiş; katılımcılar ise çoğunlukla öğretmenler, öğretmen adayları ve öğrencilerden oluşmuştur. Genel olarak bu sistematik derleme, mevcut alan yazının kapsam ve yöntemsel çeşitlilik bakımından sınırlı olduğunu ortaya koymakta; deneysel, boylamsal ve sınıf ortamında yürütülen araştırmalara daha fazla ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır.