Journals / Art-e Sanat Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 35

Isparta Carpet Production from Past to Present, General Characteristics and Tourism Contribution

Isparta Halıcılığının Geçmişten Günümüze Üretimi, Genel Özellikleri Ve Turizme Katkısı

Yasin Tekin(Isparta belediyesi)0000-0002-2454-4905
Pages
90–116
Publication Date
2025-07-04
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The importance of the research is to explain that such projects can be a source of income for housewives, that these projects are of great importance in terms of promotion and tourism in the provinces where they are carried out, and to explain the importance of support.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:He history of traditionally produced Isparta carpet weaving dates back to ancient times.
📊
Key Findings & Data:It is known that carpets were woven and traded by Turkmens who settled in this region after the 12th century.
💡
Conclusion & Impact:The importance of the research is to explain that such projects can be a source of income for housewives, that these projects are of great importance in terms of promotion and tourism in the provinces where they are carried out, and to explain the importance of support.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Dokuma Sanatı · Geleneksel · Desen

Abstract

He history of traditionally produced Isparta carpet weaving dates back to ancient times. It is known that carpets were woven and traded by Turkmens who settled in this region after the 12th century. This weaving culture, which continued until the end of the late 19th century, has survived to the present day with a great cultural change with the Şark Halı Company. This organization continued to the most remote villages until the 1930s. Today, carpet production in Isparta is not as widespread as it once was. Current Isparta carpet weaving efforts are mostly carried out through projects organized by local governments. The aim of this study is to introduce the project titled “Women and Youth Participate in Employment through Weaving and Natural Dyeing Traditions in Isparta,” which is financed by BAKA and implemented by the Isparta Municipality. It also seeks to examine the operational systems of the workshops providing employment and to evaluate the project in terms of its contributions to production and tourism across the province. The importance of the research is to explain that such projects can be a source of income for housewives, that these projects are of great importance in terms of promotion and tourism in the provinces where they are carried out, and to explain the importance of support.

Özet

Geleneksel olarak üretimi yapılan Isparta halıcılığının tarihi eskilere dayanmaktadır. XII. yüzyıldan sonra bu bölgeye yerleşen Türkmenler tarafından halılar dokunarak ticaretinin yapıldığı bilinmektedir. XIX. yüzyıl sonlarına kadar devam eden bu dokuma kültürü Şark Halı kumpanyası ile büyük kültür değişimine uğrayarak günümüze kadar gelişerek gelmiştir. 1930 yıllarına değin bu üretim organizasyonu en ücra bölgelerde bulunan köylerde bile sürmüştür. Günümüz de Isparta da eskisi kadar çok fazla halı üretimi yapılmamakta olup, yapılan Isparta halısı dokumaları ise yerel yönetimler tarafından organize edilen projeler ile yürütülmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı; BAKA tarafından finanse edilen Isparta Belediye Başkanlığı tarafından yürütülen “Isparta’da Dokumacılık ve Kök Boya Geleneği ile Kadın ve Gençler İstihdama Katılıyor” projesini tanıtmak, istihdam sağlanan atölyelerin çalışma sistemlerini araştırmak ve il genelinde üretim ve turizm açısından değerlendirmeler yapmaktır. Araştırmanın önemi ise; bu tarz projelerin ev kadınlarına gelir kapısı olabileceğini, bu projelerin yapılmakta olan iller içinde tanıtımda gerekse turizm yönünde büyük önem taşıdığını ve desteklemenin önemini anlatabilmektir.

🔖

Cite This Article

Tekin, Y. (2025). Isparta Carpet Production from Past to Present, General Characteristics and Tourism Contribution. Art-e Sanat Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 35, 90–116. https://doi.org/10.21602/sduarte.1658437

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (34)

  1. Akpınarlı, F. ve Arslan, P. (2016). “El Halıcılığının Bölgelere Göre Coğrafi Dağılımı”, Akademik Sanat, Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Cilt 1, Sayı 1, s.21-29.
  2. Avcıoğlu, Kayabek N., Vuruşkan D. ve Çoruh E. (2014). “Türk Halıcılığının Tarihçesi”, Tekstil Teknolojileri Elektronik Dergisi, Cilt 8, Sayı 1, s.52-61.
  3. Aytaç, Ç. (1982). El Dokumacılığı, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  4. Aytekin, A. C. ve Altındağ, G. (2020). “Sanatta Ölçülebilen Güzellik ve Sonsuz Olan Çirkinlik: Aksiyolojik Açıdan Güzel ve Çirkin Estetiği”, Mecmua Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl 5, Sayı 9, s.111-125.
  5. Bozkurt, H. (2022). “Manisa İli Kula İlçesi’nde Yaşayan Bozkurt Ailesine Ait Keçe Yaygının Etnografik Olarak Değerlendirilmesi”, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi International Journal of Troy Art and Design, e-ISSN: 2757-587X, Cilt 2, Sayı 5, s.65-82.
  6. Böcüzade, S. S. (1983). Kuruluşundan Bugüne Kadar Isparta Tarihi, İstanbul, Serenler Yayını.
  7. Ceylan, S., Aydın E. F. ve Bulut, İ. (2022). “Kültürel Bir Miras Olan Taşpınar (Aksaray) El Dokuma Halılarının Korunması ve Turistik Ürün Olarak Sürdürülebilirliği”, Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 24, Sayı 44, s.229-247.
  8. Erdek, İ. (2023). “Halı Tasarımı Eğitiminde Bilgisayar Destekli Tasarım: Ders Planı Önerisi”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl 11, Sayı 144, s.249-256.
  9. Genç, M. (2012). “Günümüz Halı Tasarımlarında Gelenekten Faydalanma Kriterleri”, Halıcılık ve Kilimcilik Programının Sorunları ve Çözüm Önerileri Çalıştayı Bildirileri, T.C. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ayvacık Meslek Yüksekokulu.
  10. Gülcemal, A. (1997). Temel Kavramlarıyla Halı ve Desen Teknolojisi, Isparta: Tuğra Ofset.
  11. Isparta Kültür ve Turizm Envanteri (2011). Koord. Abdullah Kılıç, Isparta, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
  12. Gülin, Ş. B. ve Gürkan, Ç. Ü. (2015). “Kültürel Mirasın Korunmasına Yönelik Bir Tespit Çalışması: Isparta Halı İpliği Fabrikaları ve Boyahaneleri”, Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks Dergisi, Cilt 7, Sayı 3, s.79-101.
  13. Gümüş, Ç. ve Çetin, A. A. (2024). “Afiş Tasarımında Ejderha Miti: Kültürlerarası Bir Yaklaşım”, Sanat Araştırmaları Dergisi, Cilt 1, Sayı 2, s.1-18.
  14. Isparta Yıllığı, (1983). Cumhuriyetimizin 60. Yılında Isparta.
  15. Temurçin, K. (2004). “Isparta İlinde Sanayinin Gelişimi ve Yapısı”, Coğrafi Bilimler Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, s.79-95.
  16. Dirik, K. (1938). Türk Halıcılığı ve Cihan Halı Tipleri Panoraması, İstanbul: Alaattin Kıral Basımevi.
  17. Konuk, D. (2022). “Karaman’daki Tartan Konağında Bulunan Geleneksel Halılar”, SDÜ Art-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, Cilt 15, Sayı 30, s.1377-1402.
  18. Kutucu, A., Akkoyunlu, C. M. ve Konuk, M. (2024). “Coğrafi İşaret Almış Halı ve Kilim Motiflerinin Nft ile Dijital Kalıcılığının Sağlanması Üzerine Yapılan Bir Araştırma”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı 155, s.402-420.
  19. Küçükerman, Ö. (1990). Batı Anadolu’daki Türk Halıcılık Geleneği İçinde İzmir Limanı ve Isparta Halı Fabrikası, İstanbul: Sümerbank Yayınları.
  20. Küçükerman, Ö. (1990). “Isparta Halıcılığı”, Antik-Dekor, Sayı 8, s.76-81.
  21. Küçükerman, Ö. ve Edirne, J. (2023). “Sümerbank Sümer Halı Isparta Fabrikasının Özgün Çalışma Modeli ve Anadolu Halıcılık Kültüründeki Rolü”, Arış Halı Dokuma ve İşleme Sanatları Dergisi, Sayı 22, s.66-83.
  22. Muradoğlu, M. (1992). Yapı Fiziği Açısından Renk Olgusunun Konut İç ve Dış Mekanlarında Malzeme Seçimine Etkisi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Mimar Sinan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı.
  23. Sarıhan, S. Z. (2018). T. C. Vakıflar Genel Müdürlüğünün (İstanbul) Halı Müzesindeki Restorasyon Gerektiren Kirkitli Dokumaların Motif ve Tasarım Bakımından İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: T.C. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı.
  24. T.C. Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu, (1984). Sümerbank Halıcılık Müessesesi 1984 Yılı Raporu, Ankara.
  25. Türkmen, İ. ve Saylam, M. Y. (2023). “Şamanizm’de Doğaya Yüklenen Anlam”, Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi (UTAD) The Journal of International History Researches, Sayı 7, s.78-96.
  26. Oyman, N. R. ve Akdağ, K. (2013). “Isparta Yöresindeki Bazı Yörüklere Ait Düz Dokuma Örnekleri”, Akdeniz Sanat Dergisi, Cilt 6, Sayı 12, s.231-240.
  27. Özkartal, M. (2012). “Türk Destanlarında Geçen Halı Anlatımları, Halılardaki Hayvan Motifleri ve Renklerinin Dili”, Arış Halı Dokuma ve İşleme Sanatları Dergisi, Sayı 8, s.92-101.
  28. Özkartal, Z. (2016). “Isparta’da Halıcılık (19-20. Yüzyıl Örneği)”, Elektronik Sosyal Bilgiler Eğitimi Dergisi, Sayı 2, Cilt 1, s.72-81.
  29. Şahin, G. (2019). Türkiye’nin Coğrafi işaretleri ve Bunların Türkiye Ekonomisinde Etkin Kullanımları, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Ana Bilim Dalı.
  30. Yüzbaşı, E. ve Akça, B. (2021). “1923-1980 Yılları Arasında Isparta Sanayisi ve Ekonomiye Katkıları”, Gazi Akademik Bakış Dergisi, Cilt 14, Sayı 28, s.304-330.
  31. Görüşmeler
  32. Akkuş, İ. (2024). Yılında sektör temsilcisi ile yapılan görüşme, Isparta: 15 Aralık.
  33. Yıldırımkaya, M. (2024). Yılında sektör temsilcisi ile yapılan görüşme, Isparta: 8 Aralık.
  34. Çalışkan, M. (2024). Yılında sektör temsilcisi ile yapılan görüşme, Isparta: 12 Kasım.