SavedAdd your journal

Journals / Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 3

The impact of R&D expenditures on high-tech exports in Türkiye

Türkiye’de ar-ge harcamalarının yüksek teknoloji ihracatı üzerine etkisi

İlyas İlyasov(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2360-5697
Reyhan Özkan(Fibabanka)0009-0007-4287-2236
Damla Çambay(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)0009-0009-1793-6538
Üzeyir Aydın(Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi)0000-0003-2777-6450
Pages
1030–1049
Publication Date
2026-09-26
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Furthermore, although a bidirectional "innovation loop" has been identified between R&D and growth, it has been determined that a systematic disconnect exists due to structural constraints and commercialization problems in the reflection of technological accumulation on exports.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In endogenous growth theories, technological progress is considered the primary engine of sustainable growth, and R&D activities are assumed to improve the composition of foreign trade.
📊
Key Findings & Data:However, since quantitative investment increases in emerging economies often fail to create the expected qualitative leap in the export basket, research aimed at understanding the efficiency of expenditures and commercialization channels is needed.
💡
Conclusion & Impact:Furthermore, although a bidirectional "innovation loop" has been identified between R&D and growth, it has been determined that a systematic disconnect exists due to structural constraints and commercialization problems in the reflection of technological accumulation on exports.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2023 Verileri
⚙️Variables:Yüksek Teknoloji İhracatı · Ar-Ge Harcamaları · Ekonomik Büyüme

Abstract

In endogenous growth theories, technological progress is considered the primary engine of sustainable growth, and R&D activities are assumed to improve the composition of foreign trade. However, since quantitative investment increases in emerging economies often fail to create the expected qualitative leap in the export basket, research aimed at understanding the efficiency of expenditures and commercialization channels is needed. In this context, the aim of the study is to reveal the short and long-term effects of R&D expenditures, economic growth, and the real exchange rate on high-technology exports in Türkiye and to determine the direction of causality between these variables. For this purpose, data for the 1996-2023 period were analyzed using the ARDL Bounds Test and Toda-Yamamoto causality method. According to the analysis results, R&D expenditures were found to negatively impact exports in the short term by creating cost pressures in the initial phase. In the long term, however, the main determinant of export growth has been GDP growth from R&D. Furthermore, although a bidirectional "innovation loop" has been identified between R&D and growth, it has been determined that a systematic disconnect exists due to structural constraints and commercialization problems in the reflection of technological accumulation on exports.

Özet

İçsel büyüme teorilerinde teknolojik ilerleme sürdürülebilir büyümenin temel motoru olarak kabul edilmekte ve Ar-Ge faaliyetlerinin dış ticaret kompozisyonunu iyileştireceği varsayılmaktadır. Ancak, gelişmekte olan ekonomilerde nicel yatırım artışları çoğu zaman ihracat sepetinde beklenen niteliksel sıçramayı yaratmakta yetersiz kaldığından, harcamaların etkinliğini ve ticarileşme kanallarını anlamaya yönelik araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çerçevede çalışmanın amacı, Türkiye’de Ar-Ge harcamaları, ekonomik büyüme ve reel kurun yüksek teknoloji ürün ihracatı üzerindeki kısa ve uzun dönem etkilerini ortaya koymak ve bu değişkenler arasındaki nedensellik yönünü tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda 1996-2023 dönemi verileri ARDL Sınır Testi ve Toda-Yamamoto nedensellik yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; Ar-Ge harcamalarının başlangıç safhasında maliyet baskısı yaratarak ihracatı kısa dönemde negatif etkilediği bulunmuştur. Uzun dönemde ise ihracat artışının ana belirleyeni Ar-Ge’den GSYH büyümesi olmuştur. Ayrıca Ar-Ge ile büyüme arasında çift yönlü bir "inovasyon döngüsü" tespit edilmiş olsa da teknolojik birikimin ihracata yansıması noktasında yapısal kısıtlar ve ticarileşme sorunları nedeniyle sistematik bir kopukluk yaşandığı saptanmıştır.

🔖

Cite This Article

İlyasov, İ., Özkan, R., Çambay, D., Aydın, Ü. (2026). The impact of R&D expenditures on high-tech exports in Türkiye. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 3, 1030–1049. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1928210

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (41)

  1. Akay, Ö. (2021). Yüksek teknoloji ihracatında Türkiye’nin yeri ve belirleyicileri. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(4), 1128–1141.
  2. Akyol, M., & Demez, S. (2020). Ar-Ge harcamalarının yüksek teknoloji ürün ihracatına etkisi: AB’ye üye geçiş ekonomileri ve Türkiye analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 11(3), 767–781.
  3. Arrow, K. J. (1962). The economic implications of learning by doing. The Review of Economic Studies, 29(3), 155–173.
  4. Aslan, M. (2022). The relationship between R&D expenditures and high technology exports: The case of Turkey. Current Perspectives in Social Sciences, 26(4), 372–380.
  5. Biçen, Ö. F. (2019). Ar-Ge ve yüksek teknolojili ürün ihracatı ilişkisi: Düşük ve orta gelir düzeyinde yer alan ülkelere yönelik bir inceleme. Verimlilik Dergisi, (3), 181–200.
  6. Braunerhjelm, P., & Thulin, P. (2006). Can countries create comparative advantages? R&D expenditures, high-tech exports and country size in 19 OECD countries, 1981–1999. CESIS Electronic Working Paper Series, No. 61, 189–203.
  7. Çapik, E., & Kaygısız, A. D. (2018). Ar-Ge harcamaları ve yüksek teknolojili ürün ihracatının büyümeye etkisi: Türkiye örneği. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(4), 301–314.
  8. Çetin, R. (2016). Yeni sanayileşen ülkelerde Ar-Ge harcamaları ve yüksek teknoloji ürünü ihracatı arasındaki ilişkinin panel veri analizi yöntemi ile incelenmesi. İktisat Fakültesi Mecmuası, 66(2), 30–43.
  9. Demir, G., Aydın, Ü., & Utkulu, U. (2024). Measuring the competitiveness of Türkiye’s industries against the European Union according to the technology intensity: An evaluation within the framework of the customs union revision. Ege Academic Review, 24(2), 249–268. https://doi.org/10.21121/eab.1380681
  10. Demir, G., & Aydın, Ü. (2025). Comparison of high-tech industries in newly industrialized countries. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 12(1), 85–99. https://doi.org/10.17541/optimum.1565197
  11. Erdinç, Z., & Gökçen, A. (2020). Yüksek teknoloji ürünleri ihracı ve belirleyicileri: Panel veri analizi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 6(30), 496–507.
  12. Kalkan, Y., & Pala, F. (2022). Yüksek teknoloji ihracatı belirleyicilerinin panel ARDL analizi ile incelenmesi. MAKU SOBED, (35), 193–204. https://doi.org/10.20875/makusobed.1110014
  13. Karasaç, F., & Sağın, A. (2018). Kamu ve özel kesim Ar-Ge harcamalarının yüksek teknolojili malların ihracatına etkisi: Avrupa ekonomileri analizi. Journal of European Theoretical and Applied Studies, 6(1), 11–25.
  14. Kılıç, C., Bayar, Y., & Özekicioğlu, H. (2014). Araştırma geliştirme harcamalarının yüksek teknoloji ürün ihracatı üzerindeki etkisi: G–8 ülkeleri için bir panel veri analizi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (44), 115–130.
  15. Koçakoğlu, A., & Bayraktar, Ö. V. (2019). Ar-Ge harcamaları, patent başvuruları ve yüksek teknoloji içeren ürünlerin ihracat rakamları arasındaki ilişki. İktisadi Yenilik Dergisi, 6(2), 120–128.
  16. Lucas, R. E., Jr. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3–42.
  17. Oğuz, S., & Sökmen, A. G. (2020). Araştırma geliştirme harcamalarının yüksek teknolojili ürün ihracatına etkisi: OECD ülkeleri üzerine bir panel veri analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (27), 209–222. https://doi.org/10.18092/ulikidince.651992
  18. Özçelik, O. (2022). Ar-Ge ve inovasyonun yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerindeki etkileri: NIC ülkeleri için Fourier panel veri analizi. Turkish Studies – Economy, 17(2), 407–430.
  19. Özçelik, Ö., Aslan, V., & Özbek, R. İ. (2018). Ar-Ge harcamalarıyla yüksek teknoloji ihracatı arasındaki ilişki: Seçili 10 OECD ülkesi için panel veri analizi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(3), 57–66.
  20. Özer, M., & Çiftçi, N. (2009). Ar-Ge harcamaları ve ihracat ilişkisi: OECD ülkeleri panel veri analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23.
  21. Özkan, G., & Yılmaz, H. (2017). Ar-Ge harcamalarının yüksek teknoloji ürün ihracatı ve kişi başı gelir üzerindeki etkileri: 12 AB ülkesi ve Türkiye için uygulama (1996–2015). Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 12(1), 1–12.
  22. Öztürk, N. S. (2024). OECD ülkelerinde Ar-Ge ve ileri teknoloji ihracatının ekonomik performansa etkisi: Panel veri analizi. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 167–182. https://doi.org/10.22466/acusbd.1553832
  23. Pesaran, M. H. (1997). The role of economic theory in modelling the long run. The Economic Journal, 107(440), 178–191.
  24. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289–326.
  25. Romer, P. M. (1986). Increasing returns and long-run growth. Journal of Political Economy, 94(5), 1002–1037.
  26. Sandu, S., & Ciocanel, B. (2014). Impact of R&D and innovation on high-tech export. Procedia Economics and Finance, 15, 80–90. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(14)00450-X
  27. Sarıdoğan, H. Ö. (2019). Türkiye ve AB ülkelerinde Ar-Ge harcamaları ile yüksek teknolojili ürün ihracatı ilişkisi. BAİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 299–312.
  28. Schumpeter, J. A. (1947). The creative response in economic history. The Journal of Economic History, 7(2), 149–159.
  29. Sey, N., & Aydın, B. (2021). Türkiye’de yüksek teknoloji ürün ihracatı ve inovasyon ilişkisi üzerine ekonometrik bir inceleme. ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 11(1), 238–252. https://doi.org/10.48146/odusobiad.785193
  30. Solow, R. M. (1956). A contribution to the theory of economic growth. The Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65–94.
  31. Şahbaz, A., Yanar, R., & Adıgüzel, U. (2014). Ar-Ge harcamaları ve ileri teknoloji mal ihracatı ilişkisi: Panel nedensellik analizi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 47–60.
  32. Toda, H. Y., & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of Econometrics, 66, 225–250.
  33. Uzay, N., Demir, M., & Yıldırım, E. (2012). İhracat performansı açısından teknolojik yeniliğin önemi: Türkiye imalat sanayi örneği. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13(1), 147–160.
  34. Ünal, T., & Seçilmiş, N. (2013). Ar-Ge göstergeleri açısından Türkiye ve gelişmiş ülkelerle kıyaslaması. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 1(1), 12–25.
  35. World Bank. (2025a). Research and development expenditure (% of GDP) [Data set]. World Development Indicators. https://data.worldbank.org/indicator/GB.XPD.RSDV.GD.ZS
  36. World Bank. (2025b). High-technology exports (% of manufactured exports) [Data set]. World Development Indicators. https://data.worldbank.org/indicator/TX.VAL.TECH.MF.ZS
  37. World Bank. (2025c). High-technology exports (current US$) [Data set]. World Development Indicators. https://data.worldbank.org/indicator/TX.VAL.TECH.CD
  38. Yaman, H., Çetin, D., & Dulupçu, M. A. (2020). OECD ülkelerinde Ar-Ge harcamaları ve ileri teknoloji ihracatı: Bir panel veri analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 193–208.
  39. Yaşar, S., & Dayanan, D. (2024). Yüksek teknolojili ürün ihracatında Ar-Ge harcamalarının rolü: OECD ülkeleri için panel nedensellik analizi. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, 41, 151–160. https://doi.org/10.26650/ekoist.2024.41.1553410
  40. Yıldırım, E., & Kesikoğlu, F. (2012). Ar-Ge harcamaları ile ihracat arasındaki nedensellik ilişkileri: Türkiye örneğinde panel nedensellik testi kanıtları. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 32(1), 165–180.
  41. Yüksel, Ş. (2025). 2002–2023 yılları arasında Türkiye’nin yüksek teknoloji ürünleri ticareti: Endüstri içi ticaret analizi. İzmir İktisat Dergisi, 40(1), 151–172. https://doi.org/10.24988/ije.1489412