Journals / Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 15 Sayı: 2

A Study on the Relationship Between Interest in Art and Psychological Well-Being and Spirituality

Sanata Yönelik İlgi ile Psikolojik İyi Oluş ve Maneviyat Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma

Pages
857–869
Publication Date
2026-07-16
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate a significant positive relationship between participants’ levels of interest in art and their levels of psychological well-being, religiosity, and spirituality.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Art, as a bio-psycho-social domain that reveals or externalizes emotions and thoughts in various forms, emerges as a mode of expression encompassing both the aesthetic and metaphysical dimensions of the human effort to make sense of the inner world.
📊
Key Findings & Data:Within this framework, the main research question of the present study is whether there is a significant relationship between interest in art, psychological well-being, and religiosity/spirituality.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate a significant positive relationship between participants’ levels of interest in art and their levels of psychological well-being, religiosity, and spirituality.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Din Psikolojisi · Sanat Yönelik İlgi · Psikolojik İyi Oluş

Abstract

Art, as a bio-psycho-social domain that reveals or externalizes emotions and thoughts in various forms, emerges as a mode of expression encompassing both the aesthetic and metaphysical dimensions of the human effort to make sense of the inner world. Interest in art may be nourished by existential phenomena such as religion and spirituality. Within this framework, the main research question of the present study is whether there is a significant relationship between interest in art, psychological well-being, and religiosity/spirituality. The study was designed using a correlational survey model, one of the quantitative research methods. The sample consisted of 399 students (%66.9 female, %33.1 male) enrolled in the Faculties of Theology at Gümüşhane University and Ordu University, selected through random sampling. Data were collected using the Art Interest Scale, Psychological Well-Being Scale, Spirituality Scale, and Intrinsic Religious Motivation Scale. The findings indicate a significant positive relationship between participants’ levels of interest in art and their levels of psychological well-being, religiosity, and spirituality. Similarly, a significant positive relationship was observed between religiosity and psychological well-being. Regression analysis results reveal that interest in art has a positive predictive effect on psychological well-being, and that religiosity positively predicts interest in art. Overall, the findings confirm that interest in art plays an active role in conveying individuals’ psychological experiences and spiritual values.

Özet

Duygu ve düşünceleri çeşitli biçimlerde açığa çıkaran ya da dışa vuran biyo-psiko-sosyal bir alan olarak sanat, insanın iç dünyasını anlamlandırma çabasının hem estetik hem de metafizik boyutlarını kapsayan bir dışavurum biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Sanata yönelik ilgi, din ve maneviyat gibi varoluşsal olgulardan beslenebilmektedir. Bu çerçevede mevcut araştırmanın temel problemini “sanata yönelik ilgi, psikolojik iyi oluş ve dindarlık/maneviyat arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?” sorusu oluşturmaktadır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırma örneklemini, tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen; Gümüşhane ve Ordu Üniversitelerinde öğrenim gören 399 İlahiyat Fakültesi öğrencisi (%66,9 kadın, %33,1 erkek) oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında; "Sanat İlgisi Ölçeği", "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği", "Maneviyat Ölçeği" ve "İçsel Dini Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara bakıldığında katılımcıların sanata yönelik ilgi düzeyleri ile psikolojik iyi oluş, dindarlık ve maneviyat düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Benzer şekilde katılımcıların dindarlık düzeyleri ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki gözlenmektedir. Regresyon analizi sonuçları, sanata yönelik ilginin psikolojik iyi oluş üzerinde pozitif yönde yordayıcı bir etkiye sahip olduğunu; ayrıca dindarlığın sanata yönelik ilgi üzerinde pozitif yönde yordayıcı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak sanata yönelik ilginin, bireyin psikolojik dünyasını ve manevi değerlerini aktarmada aktif bir misyona sahip olduğunu doğrulamaktadır.

🔖

Cite This Article

Şahin, S., Hacıkeleşoğlu, H. (2026). A Study on the Relationship Between Interest in Art and Psychological Well-Being and Spirituality. Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 2, 857–869. https://doi.org/10.53683/gifad.1872223

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (50)

  1. Allen, Pat B. Art Is a Way of Knowing: A Guide to Self-Knowledge and Spiritual Fulfilment Through Creativity. Shambhala Publications, 1995.
  2. Arca, Silvia. Spirituality and Contemporary Art. Edgbaston: Department of Art History, Curating and Visual Studies The University of Birmingham, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  3. Armağan, İbrahim. Toplumsal Yapı Bilim ve Sanat- Sanatın Toplumbilimsel Temelleri Üzerine Bir İnceleme. İzmir: Ege Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları, 1982.
  4. Artut, Kazım. Sanat Eğitimi Kuramları ve Yöntemleri. İstanbul: Anı Yayıncılık, 2004.
  5. Ayaydın, Abdullah. “Psikoloji ve Sanat Etkileşimi Üzerine”. Bilim Eğitim Sanat ve Teknoloji Dergisi 4/1 (2020), 8-12.
  6. Bakkal, Ali. “Kâbe ve Sembolizm”. İslâm ve Sanat Tartışmalı İlmî Toplantısı, 297-316.
  7. Bell, Simon. “Art Therapy and Spirituality”. Journal for the Study of Spirituality 1/2 (2011), 215-230.
  8. Carr, Alan. Pozitif Psikoloji. çev. Ümit Şendilek. Kaknüs Yayınları, 2016.
  9. Coşkun, İbrahim. “İnanç-Sanat İlişkisi Üzerine Bir Deneme”. Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları 2/4 (2000).
  10. Çam, Nusret. İslamda Sanat Sanatta İslam. Ankara: Akçağ Yayınları, 8. Basım, 2020.
  11. Ekinci Piri, Aslı. Görsel Sanatlar Eğitimi Bölümü Öğrencilerinin Sanat Eğitimine Yönelik Tutumları ve Psikolojik İyi Oluşları Arasındaki İlişki. İstanbul: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
  12. Erinç, Sıtkı M. Sanat Psikolojisi’ne Giriş. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2011.
  13. Ersoy, Ayla. Sanat Kavramlarına Giriş. İstanbul: Yorum Sanat ve Yayıncılık, 2002.
  14. Freud, Sigmund. Uygarlığın Huzursuzluğu. çev. Haluk Barışcan. İstanbul: Metis Yayınları, 2004.
  15. Gladding, Samuel T. Psikolojik Danışma. çev. Nilüfer Voltan Acar. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2013.
  16. Goud, Johan. “Art and Spirituality. Explored on the Levels of Experience, Meaning and Research”. Perichoresis 18/3 (2020), 21-32. https://doi.org/10.2478/perc-2020-0014
  17. Gönül, Mehmet - Altıntuğ, Onur. “Dinler ve Mûsikî”. İstem 24 (2014), 43-62.
  18. Gül, Meral. Sanat ve Mâneviyat İlişkisi Açısından Wassily Kandinsky’nin Sanat Kuramındaki Temel Kavramlar. İstanbul: Üsküdar Üniversitesi Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
  19. Gürel, Musa. Gelenekselci Ekolün Sanat Anlayışı. Afyonkarahisar: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
  20. Hekimoğlu, Fatma Gülsüm. “Sanat Terapisi Sürecinde Aktif İmgelem Tekniğinin Jung Perspektifinden Değerlendirilmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 58 (27 Aralık 2023), 261-287. https://doi.org/10.21054/deuifd.1389151
  21. Hicks, Laurie E. “Infinite and Finite Games: Play and Visual Culture”. Studies in Art Education 45 (2004), 285-297. https://doi.org/10.2307/1321065
  22. Kahraman, Mehmet Emin - Bostancıoğlu, Burcu. “Sanat Terapisi Yönteminin ve Tekniklerinin Sağlık - İyileştirme Gücü Üzerindeki Etkisi”. Beykoz Akademi Dergisi 5/2 (20 Kasım 2017), 150-162. https://doi.org/10.14514/BYK.m.21478082.2017.5/2.150-162
  23. Karaca, Faruk. “Din Psikolojisinde Metot Sorunu ve Bir Dindarlık Ölçeğinin Türk Toplumuna Standardizasyonu”. Ekev Akdemi Dergisi 3/1 (2001), 187-200.
  24. Kasapoğlu, Figen. “Psikolojik Danışma Süreci ve Maneviyat: Bir Bütünleştirme Arayışı”. Hikmet Yurdu Düşünce-Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi 19 (2017), 141-157.
  25. Kırca, Beyza. “Spiritual Dimension in Art Therapy”. Spiritual Psychology and Counseling 4/3 (2019), 257-274.
  26. Koç, Turan. “Sanat”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Erişim 12 Ekim 2023. https://islamansiklopedisi.org.tr/sanat
  27. Konyalıoğlu, Gamze. Sanatın İyileştirme ve Sağaltıcı Etkisi Üzerine Bir İnceleme. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2018.
  28. Maslow, Abraham. The Farther Reaches of Human Nature. Penguin Books, 1993.
  29. Mastandrea, Stefano vd. “Art and Psychological Well-Being: Linking the Brain to the Aesthetic Emotion”. Frontiers in Psychology 10 (2019).
  30. Masters, Colin L. Clay Sculpture Within An Object Relational Therapy: A Phenomenologıcal-Hermeneutıc Case Study. Grahamstown: Rhodes Universit Department Of Psychology, Thesis For The Master Of Arts Degree İn Clinical Psychology, 2005.
  31. Memiş, Mustafa. Yüksek Öğrenim Görmüş Bireylerde Dindarlıkla, Demokratik, Bilimsel ve Sanata Yönelik Tutumlar Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma: Antalya Örneği. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2022.
  32. Moon, Catherine. “Prayer,Sacraments, Grace”. Spirituality and art therapy: Living the connection. ed. Mimi Farrelly Hansen. 29-51. Jessica Kingsley Publishers, 2001.
  33. Moran, Berna. Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları, 2010.
  34. Nasr, Seyyid Hüseyin. Bir Kutsal Bilim İhtiyacı. çev. Şahabettin Yalçın. İstanbul: İnsan Yayınları, 2016.
  35. Oğuz Duran, Nagihan - Tezer, Esin. “Sanat Etkinlikleriyle Zenginleştirilmiş Grupla Psikolojik Danışma Programının Üniversite Öğrencilerinin İyilik Hali Üzerine Etkisi”. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi 3/28 (2007).
  36. Oğuz, Mahiyenur. Gelişim Dönemlerine Göre Dindarlık ve Sanata Yönelik Tutum. Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
  37. Ökten, Sadettin. Gelenek Sanat ve Medeniyet. İstanbul: Sufi Kitap Yayınları, 2. Basım, 2016.
  38. Puchalski, C. M. “Spirituality in the Cancer Trajectory”. Annals Of Oncology 23/3 (2012), 49-55. https://doi.org/10.1093/annonc/mds088
  39. Saygın, Zehra. Sanat: Geleneksel ve Modern. Aydın: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
  40. Schuon, Frithjof. Manevi Perspektifler. çev. Nebi Mehdiyev. İstanbul: İnsan Yayınları, 2013.
  41. Sevinç, Aslı Aslan. “Sanatta Travmatik Unsur”. Sanat Yazıları 40 (2019), 57-83.
  42. Sülün, Murat. Kur’an’dan San’ata. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2. Basım, 2020.
  43. Şahin, Rukiye vd. “Manevi Anlam ile Maneviyat İlişkisinin İncelenmesi”. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 12/28 (2017), 681-702. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12470
  44. Şirin, Turgay. “Maneviyat Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Journal of Turkish Studies 13/Volume 13 Issue 18 (01 Ocak 2018), 1283-1309. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.13996
  45. Tartı, Nevzat. “Sanat ile Dinin Bazı Ortak Yönleri Üzerine Bir Deneme”. İslâm ve Sanat Tartışmalı İlmî Toplantı, 33-44.
  46. Taşkesen, Orhan. “Developing Interest in Art Scale and Determining the Relation Between Personality Type of Teacher Candidates and Their Interest in Art”. Educational Research and Reviews 9/8 (2014), 216-226. https://doi.org/10.5897/ERR2014.1741
  47. Telef, Bülent Baki. “Psikolojik İyi Oluş Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 28/3 (2013), 374-384.
  48. Tokat, Latif. “Sanat Kutsalın İfşası mıdır?” Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/29 (2005), 137-163.
  49. Tunalı, İsmail. Estetik. İstanbul: Remzi Kitabevi, 11. Basım, 2008.
  50. Yıldız, Fikret. Sanatsal Yaratıcılık ve Psikopatoloji İlişkisine Dair Toplumsal Algının Lisans Düzeyi Sanat Eğitimi Alan Öğrencilere Etkisi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2018.