AI Summary & Key Takeaways
AI InsightAs a result of this study, the version of the Vefât Bahr that most closely reflects its original form has been identified, and a model text has been proposed for those who wish to recite this section in a manner consistent with the earliest available sources.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Known by the honorific title “Çelebi,” which indicates that he was a well-educated member of the scholarly and literary elite, Süleyman Çelebi is also recognized as a devoted admirer of the Prophet Muhammad (PBUH), a fact clearly reflected in his mawlid entitled Vesîletü’n-Necât. Written out of his profound love for the Prophet, this work has remained one of the most beloved mesnevi-style poems for centuries. Its popularity has extended beyond Muslim Turks to Muslim communities in various parts of the world, where it has been translated into different languages and recited on blessed days and nights as well as during ceremonies such as weddings, circumcisions, and funerals.This article examines whether the text of the Vefât Bahr (Chapter of the Prophet’s Passing) in Süleyman Çelebi’s mawlid has undergone any changes from the past to the present. To this end, a manuscript copy of the mawlid preserved in the University of Michigan Library, considered to be among the closest extant copies to the period in which the work was originally composed, was selected for analysis. This manuscript was chosen as the primary basis for comparison due to its presumed proximity to the original text and its lower likelihood of having been subjected to later alterations. Today, mawlid reciters predominantly use Hafız Yusuf Tavaslı’s Mevlîd-i Şerif during their performances. Since this publication also contains a section identified as the Vefât Bahr, it was included in the comparative analysis. The comparison of the two versions revealed that the Vefât Bahr found in the manuscript believed to be closest to the original text bears very little resemblance to the version commonly recited today. Furthermore, when Tavaslı’s edition is taken into consideration, it becomes evident that a qasida inserted between sections came to be regarded as part of the mawlid itself, and in some contemporary social media content, this qasida is recited independently under the title of the Vefât Bahr. In addition, an examination of various claims found in contemporary sources concerning the present-day Vefât Bahr demonstrated that many of these criticisms are well-founded. As a result of this study, the version of the Vefât Bahr that most closely reflects its original form has been identified, and a model text has been proposed for those who wish to recite this section in a manner consistent with the earliest available sources.
Özet
İsminin yanına almış olduğu “Çelebi” unvanıyla, kültürlü, ilmiye ricalinden ve kalem erbabından birisi olduğunu bildiğimiz Süleyman Çelebi, aynı zamanda da Peygamber (sav.’) ‘in büyük bir aşığı olduğunu yazmış olduğu Vesîletü’n-Necât adlı mevlidinden açık bir şekilde görebilmekteyiz. Hz. Peygambere duyduğu derin aşk ile yazdığı mevlidi, aradan asırlar geçmesine rağmen günümüzde dahi en çok sevilen mesnevî tarzındaki şiir olmuştur. Bu rağbet sadece Müslüman Türkler arasında değil dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşayan diğer Müslümanlar arasında da çeşitli dillere çevrilerek, mübarek gün ve gecelerde, düğün, sünnet, ölüm vb. çeşitli merasimlerde okunagelmiştir. Bu makalede Süleyman Çelebi’nin mevlidinde bulunan Vefât bahrinin geçmişten günümüze kadar metninde değişiklik olup olmadığı incelenmiştir. Literatür taramalarında Süleyman Çelebi’nin mevlidi yazmış olduğu yıllara en yakın olabileceği düşünülen Michigan Üniversitesi Kütüphanesinde bulunan mevlid nüshası ele alınmış, böylelikle mevlid metninin değiştirilme olasılığı en düşük olanı mukayesede kullanılmıştır. Günümüzde de mevlidhanlar mevlid icralarında çoğunlukla, Hafız Yusuf Tavaslı’nın Mevlîd- i Şerif kitabını kullanmaktadırlar. Bunun yanısıra eserdeki mevlid içerisinde Vefât bahri bulunduğundan bu mukayesede kullanılmıştır. Her iki nüsha üzerinde yapılan mukayesede, aslına en yakın zamanda yazıldığı düşünülen nüshadaki Vefât bahri ile günümüze icra edilen Vefât bahri beyitleri arasında çok az bir benzerlik bulunduğu görülmüştür. Üstelik Tavaslı’nın kitabı dikkate alındığında bahir arasına konulan bir kaside mevlidden bir bölümmüş gibi kabul edilmiş ve günümüzdeki bazı sosyal medya paylaşımlarında Vefât bahri icrası diye sadece bu kasidenin okunduğu görülmüştür. Ayrıca günümüzdeki Vefât bahriyle ilgili bazı kaynaklarda geçen olumsuz iddialar ele alınıp incelendiğinde çoğunun gerçek olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma neticesinde Vefât bahrinin aslına en yakın hali tespit edilerek, günümüzde bu bahri okumak isteyenler için örnek bir metin ortaya konulmaya çalışılmıştır.