AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThese findings indicate that knowledge improves perception, but behavioral change relies on additional determinants.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Objective: Cancer continues to be a very important disease in human life today as it was before. Appropriate cancer screening is of great importance to ensure that existing cancer patients are diagnosed early and to reduce mortality. This study aimed to assess the link between health perception and awareness of cancer screening, to investigate the factors influencing health perception levels, and to evaluate individuals’ knowledge regarding cancer screening programs. Materials and Methods: A survey form served as the instrument for data collection in the research. It includes 21 items along with the Health Perception Scale (HPS). The study was conducted with 320 participants. Statistical Package for the Social Sciences, version 25 (SPSS-25) statistical program was used for statistical analysis and calculations. Results: The average age at the midpoint of the participants was 42 years. 60.62% of the participants stated that they knew that cancer screening was performed within the scope of national screening. While 35.63% of the participants had undergone any cancer screening in their lives, 64.38% stated that they had never undergone cancer screening. Participants who indicated knowledge of cancer screening being implemented nationally had significantly higher HRQoL scores than those who reported no such knowledge. Participants knowledgeable about the Cancer Early Diagnosis, Screening, and Education Center (CEDSE) demonstrated higher HRQoL scores at a statistically significant level, while no meaningful correlation was observed between lifetime cancer screening experience and HRQoL. The HRQoL score of those who were aware of the national cancer screenings in Turkey was statistically significantly higher than those who were not. Conclusion: Awareness of national cancer screening programs and CEDSE was associated with higher health perception scores. Yet, there was no significant link between health perception and participation in cancer screening. These findings indicate that knowledge improves perception, but behavioral change relies on additional determinants.
Özet
Amaç: Kanser, geçmişte olduğu gibi günümüzde de insan hayatında çok önemli bir hastalık olmaya devam etmektedir. Mevcut kanser hastalarının erken teşhis edilmesini ve mortalitenin azaltılmasını sağlamak için uygun kanser taraması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, sağlık algısı ile kanser tarama farkındalığı arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi, sağlık algı düzeylerini etkileyen faktörleri araştırmayı ve bireylerin kanser tarama programları hakkındaki bilgi düzeylerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Materyal ve Metod: Araştırmada veri toplama aracı olarak bir anket formu kullanılmıştır. Anket, Sağlık Algısı Ölçeği (SAÖ) ile birlikte 21 sorudan oluşmaktadır. Çalışma 320 katılımcı ile yürütülmüştür. İstatistiksel analiz ve hesaplamalar için Statistical Package for the Social Sciences, version 25 (SPSS-25) istatistik programı kullanılmıştır. Sonuçlar: Katılımcıların yaş ortalaması 42'dir. Katılımcıların %60,62'si ulusal tarama kapsamında kanser taraması yapıldığını bildiklerini belirtmiştir. Katılımcıların %35,63'ü yaşamları boyunca herhangi bir kanser taramasından geçmişken, %64,38'i hiç kanser taraması yaptırmadığını belirtmiştir. Ülke genelinde uygulanan kanser taraması hakkında bilgi sahibi olduğunu belirten katılımcıların SAÖ puanları, bu konuda bilgi sahibi olmadığını belirtenlere göre anlamlı derecede daha yüksekti. Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM) hakkında bilgi sahibi olan katılımcılar, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek SAÖ puanları gösterirken, yaşam boyu kanser tarama deneyimi ile SAÖ puanı arasında anlamlı bir korelasyon gözlenmedi. Türkiye'deki ulusal kanser taramalarından haberdar olanların SAÖ puanı, haberdar olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksekti. Sonuç: Ulusal kanser tarama programları ve KETEM hakkında bilgi sahibi olmak, daha yüksek sağlık algısı puanlarıyla ilişkiliydi. Ancak, sağlık algısı ile kanser taramasına katılım arasında anlamlı bir bağlantı bulunamamıştır. Bu bulgular, bilginin algıyı iyileştirdiğini, ancak davranış değişikliğinin ek belirleyicilere bağlı olduğunu göstermektedir.