Journals / Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

ALGORITHMS, CHILDHOOD, AND DIGITAL CULTURE: TOWARDS A NEW ECONOMY OF THE CHOICE

ALGORİTMALAR, ÇOCUKLUK VE DİJİTAL KÜLTÜR: SEÇİMLERİN YENİ EKONOMİSİNE DOĞRU

Esra Dudu Karaman(Gümüşhane University)0000-0003-2070-8113
Pages
335–363
Publication Date
2026-03-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings indicate that children's awareness level of algorithmic recommendation systems is limited; Although users stated that they used their free will in content selection, the algorithms' guidance appears to have an unconscious impact.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In today's digital age, algorithms, which can be described as an extension of the acts of preference, selection, and decision-making inherent to humans, are becoming increasingly important in directing and managing our choices regarding our daily lives, from search engines to social media applications, from online shopping to our news consumption practices.
📊
Key Findings & Data:Considering that today's children, defined as digital natives, perceive the digital world not as separate from real life but as intertwined with it, how algorithms shape their practices of experiencing the digital world gains importance.
💡
Conclusion & Impact:The findings indicate that children's awareness level of algorithmic recommendation systems is limited; Although users stated that they used their free will in content selection, the algorithms' guidance appears to have an unconscious impact.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Algoritmalar · dijital çağ · yeni medya

Abstract

In today's digital age, algorithms, which can be described as an extension of the acts of preference, selection, and decision-making inherent to humans, are becoming increasingly important in directing and managing our choices regarding our daily lives, from search engines to social media applications, from online shopping to our news consumption practices. Algorithms are things we haven't developed much control over in our lives, but they manage our daily choices without us realizing it and keep them within invisible boundaries. Considering that today's children, defined as digital natives, perceive the digital world not as separate from real life but as intertwined with it, how algorithms shape their practices of experiencing the digital world gains importance. In this context, this study examined how children experience algorithmic recommendation systems that guide their digital content preferences, and their level of awareness of these systems, using a qualitative research approach. The research was conducted through semi-structured interviews with 6 children aged 12-15 living in Gümüşhane. The findings indicate that children's awareness level of algorithmic recommendation systems is limited; Although users stated that they used their free will in content selection, the algorithms' guidance appears to have an unconscious impact. Furthermore, it was determined that factors such as "popularity" and "attractiveness" were prominent in content selection, and that the algorithms' repetitive presentation of the same content was perceived as "boring." Furthermore, it was found that users felt more free and autonomous when consuming content, but shared content more cautiously due to the perception that they were in an "unsafe" environment.

Özet

Günümüzün dijital çağında insana içkin olan tercih etme, seçme ve karar alma ediminin bir uzantısı olarak nitelendirilebilecek olan algoritmalar, arama motorlarından sosyal medya uygulamalarına, çevrimiçi alışverişten haber tüketim pratiklerimize kadar gündelik yaşamımıza ilişkin seçimlerimizi yönlendirme ve yönetme konusunda gittikçe daha önemli hale gelmektedir. Algoritmalar yaşamlarımızda üzerinde çokça düşünmek üzere bir kontrol geliştirmediğimiz fakat gündelik seçimlerimizi çok da farkında olmadan yönetmekte ve görünmez sınırlar içerisinde tutmaktadır. Dijital yerliler olarak tanımlanan günümüz çocuklarının, dijital dünyayı gerçek yaşamdan ayrı değil, onunla iç içe geçmiş bir şekilde algıladıkları düşünüldüğünde; algoritmaların, onların dijital dünyayı deneyimleme pratiklerini nasıl şekillendirdiği önem kazanmaktadır. Bu kapsamda çalışmada, çocukların dijital içerik tercihlerini yönlendiren algoritmik öneri sistemlerini nasıl deneyimledikleri ve bu sistemlere yönelik farkındalık düzeyleri nitel araştırma yaklaşımıyla incelenmiştir. Araştırma, Gümüşhane’de yaşayan 12-15 yaş aralığındaki 6 çocukla yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular, çocukların algoritmik öneri sistemlerine ilişkin farkındalık düzeylerinin sınırlı olduğunu; içerik seçiminde özgür iradelerini kullandıklarını ifade etmelerine rağmen, algoritmaların yönlendirmelerinin bilinçdışı düzeyde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca içerik tercihinde “popülerlik” ve “ilgi çekicilik” gibi unsurların öne çıktığı, algoritmaların aynı içerikleri tekrar karşılarına çıkarmasının ise “sıkıcı” bulunduğu belirlenmiştir. Yanı sıra kullanıcıların içerik tüketirken daha özgür ve özerk hissettikleri ancak içerik üretirken “güvensiz” bir ortamda olduğunu düşünmelerinden kaynaklı olarak paylaşımlarını daha temkinli yaptıkları bulgusuna ulaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

Karaman, E. D. (2026). ALGORITHMS, CHILDHOOD, AND DIGITAL CULTURE: TOWARDS A NEW ECONOMY OF THE CHOICE. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 1, 335–363. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1807407

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. Bağış, R. C. (2021). Futbol taraftarı saldırganlığı ve sosyal öğrenme. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (27).
  2. Bandura, A. (2001). Social Cognitive Theory of Mass Communication. Media Psychology, 3(3), 265-299. https://doi.org/10.1207/S1532785XMEP0303_03
  3. Bassiouni, D., & Hackley, C. (2014). “Generation Z” children’s adaptation to digital consumer culture: A critical literature review. Journal of Customer Behaviour, 13, 123. https://doi.org/10.1362/147539214X14024779483591
  4. Binark, M. (Ed.). (2007). Yeni medya çalışmaları (1. baskı). Dipnot.
  5. Erdoğan, İ. (1998). Gerbner’in Ekme Tezi ve Anlattığı Öyküler Üzerine Bir Değerlendirme. Kültür ve İletişim, 1 (2)(2), 149-180.
  6. Gran, A.-B., Booth, P., & Bucher, T. (2021). To be or not to be algorithm aware: A question of a new digital divide? Information, Communication & Society, 24(12), 1779-1796. https://doi.org/10.1080/1369118X.2020.1736124
  7. Kim, C., & Yang, S.-U. (2017). Like, comment, and share on Facebook: How each behavior differs from the other. Public Relations Review, 43(2), 441-449. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2017.02.006
  8. Lavi, M. (2024). Targeting Children: Liability for Algorithmic Recommendations. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.4969394
  9. Livingstone, S. (2003). Children’s use of the internet: Reflections on the emerging research agenda. New Media & Society, 5(2), 147-166.
  10. Mac, R., & Kang, C. (t.y.). Whistle-Blower Says Facebook ‘Chooses Profits Over Safety’—The New York Times. Geliş tarihi 20 Ekim 2025, gönderen https://www.nytimes.com/2021/10/03/technology/whistle-blower-facebook-frances-haugen.html
  11. McDool, E., Powell, P., Roberts, J., & Taylor, K. B. (2016). Social Media Use and Children’s Wellbeing. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.2886783
  12. McLuhan, M., Powers, B. R., & Düzgören, B. Ö., çev. (2001). Global köy: 21. yüzyılda yeryüzü yaşamında ve medyada meydana gelecek dönüşümler = The Global village. Scala.
  13. OECD. (2025). How’s Life for Children in the Digital Age? OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/0854b900-en
  14. Pea, R., Nass, C., Meheula, L., Rance, M., Kumar, A., Bamford, H., Nass, M., Simha, A., Stillerman, B., Yang, S., & Zhou, M. (2012). Media use, face-to-face communication, media multitasking, and social well-being among 8- to 12-year-old girls. Developmental Psychology, 48(2), 327-336. https://doi.org/10.1037/a0027030
  15. Perez Vallejos, E., Dowthwaite, L., Creswich, H., Portillo, V., Koene, A., Jirotka, M., McCarthy, A., & McAuley, D. (2021). The impact of algorithmic decision-making processes on young people’s well-being. Health Informatics Journal, 27(1), 1460458220972750. https://doi.org/10.1177/1460458220972750
  16. Phippen, A. (2024, Şubat 21). Why bans on smartphones or social media for teenagers could do more harm than good. The Conversation. https://doi.org/10.64628/AB.rw5es646m
  17. Türnüklü, D. A. (2000). Eğitimbilim Araştırmalarında Etkin Olarak Kullanılabilecek Nitel BirAraştırma Tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24(24), 543-559.
  18. Üstündağ, A. (2019). Kuramsal Açıdan: Ekran. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 157-175. https://doi.org/10.20493/birtop.534286
  19. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş 9.baskı). Seçkin Yayıncılık.