Journals / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 4 Özel Sayı

THE NABLUS SAMARITANS AS A NON-MUSLIM SUBJECT IN THE LATE OTTOMAN PERIOD: RELATIONS, ADMINISTRATIVE REPRESENTATION, AND MILITARY SERVICE

GEÇ DÖNEM OSMANLI’DA BİR GAYRİMÜSLİM TEBAA OLARAK NABLUS SAMİRÎLERİ: MÜNASEBETLER, İDARİ TEMSİLİYET VE ASKERLİK HİZMETİ

İlker Kiremit(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6613-806X
Pages
1766–1792
Publication Date
2026-10-15
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Based on all these, we have undertaken a unique historical assessment of this religious community living under Ottoman rule.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Our research focuses on the Samaritans of Nablus during the Ottoman period.
📊
Key Findings & Data:It covers the period from the the mid-19th century to the early 20th century.
💡
Conclusion & Impact:Based on all these, we have undertaken a unique historical assessment of this religious community living under Ottoman rule.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Osmanlı · Samirîler · Nablus

Abstract

Our research focuses on the Samaritans of Nablus during the Ottoman period. It covers the period from the the mid-19th century to the early 20th century. After initially examining the Samaritans' religious, social structure, and their living conditions, our study proceeds under three main headings. Firstly, we examine the historical experiences of this religious community with a focus on the reasons behind their attempts to establish relations with Britain and the ensuing developments. The Samaritans, with their unique characteristics in terms of their closed social structure and the religious and cultural principles they embraced, began to decline both in population and in the number of settlements they inhabited due partly to the turbulent periods they went through. While this community, which had existed in places like Egypt, Damascus, and Gaza in previous centuries, during the period under consideration in this study, it had become a small community associated with Nablus. By the 19th century, the Samaritans were experiencing a period of declining standards and critical developments as this transformation reached its climax. Their dwindling population impacted their relationships and circumstances. By the 19th century, the Samaritans were experiencing a period of declining standards and critical developments as this transformation reached its climax. Their dwindling population impacted their relationships and circumstances. Due to their fragile socio-economic conditions and the problems they faced with officials and even the local population, they sought a more protected and better-off environment. One of the most effective ways to achieve this was through contact with British diplomatic representatives. This allowed them to convey their concerns, and even the negative treatment they faced from local officials, to the government through these diplomatic representatives. The second heading, it is examined the efforts of this relatively small Nablus community to have representatives in local councils. So much so that, to represent themselves and protect their rights, the Samaritans also approached British diplomatic representatives to secure seats on local councils in Nablus. However, although the Samaritans had previously had a representative on the administrative council, either as elected or religious leaders, they were deprived of this opportunity after 1885. Despite their requests, their low population, in accordance with the principles set by the Ottoman administration, prevented them from having a member on this council. Third and finally, we study Samaritans’ attitude towards mandatory conscription despite the limits set by the Samaritans based on their religious sensitivities. This study based on the Ottoman archival records and British Foreign Office correspondence. Furthermore, it utilizes sources such as travelogues, memoirs and press archives that shed light on the period. Of course, relevant research works is also important in shaping the scope of our study. Based on all these, we have undertaken a unique historical assessment of this religious community living under Ottoman rule.

Özet

Araştırmamız Osmanlı egemenliği altında yaşayan Nablus Samirîleri işlemektedir. Dönem itibariyle 19. yüzyılın ortalarından 20. yüzyılın başlarına kadar olan zaman dilimini esas almaktadır. Samirîlerin evvela din, toplumsal yapı ve durumunun ele alınmasının ardından çalışmamız üç ana başlık üzerinden işlemektedir. Öncelikle bu inanç cemaatinin tarihsel deneyimleri konu bağlamında ele alınarak, onların İngiltere ile kurmak istedikleri münasebetin nedenleri ve buna bağlı gelişmeler üzerine durulmaktadır. Kapalı toplum yapısı ile benimsedikleri dini ve kültürel prensipleri bakımından kendine has özellikler taşıyan Samirîlerin, yaşadıkları çalkantılı tarihi sürecin de etkisiyle hem nüfusları hem de yaşadıkları merkezlerin sayısı azalmaya başlamıştır. Önceki yüzyıllarda Mısır, Şam, Gazze gibi yerlerde varlık gösteren bu cemaat, ele aldığımız döneme gelindiğinde, Nablus ile anılan küçük bir topluluğa dönüşmüştür. Bu değişimin ulaştığı yer olarak 19. yüzyılda Samirîler, standartları düşük bir vaziyette ve kritik gelişmelerin yaşanacağı bir aşamanın içerisine girmiş bulunuyorlardı. Giderek azalmaya başlayan nüfusları onların ilişkilerini ve içinde bulundukları şartları etkilemiştir. Sosyo-ekonomik açıdan kırılgan şartları, resmi merciler ve hatta yerel ahaliyle aralarındaki sorunlar karşısında kendilerine daha korunaklı ve şartlarını iyileştirebilecek bir alan açmak istemişlerdir. Bunun için en cazip yollardan biri İngiltere diplomatik temsilcileriyle kuracakları münasebetler olmuştur. Bu sayede yaşadıkları sorunları ve hatta yerel memurlardan gördükleri olumsuz muameleleri diplomatik temsilciler aracılığıyla hükümete iletebilmişlerdir. İkinci başlıkta ise, sayıları oldukça az olan bu Nablus sakinlerinin yerel meclislerde temsilciler bulundurma gayretleri işlenmektedir. Öyle ki kendilerini temsil etmek ve haklarını korumak maksadıyla, Nablus’taki yerel meclislerde aza bulundurmayı sağlamak için de İngiliz diplomatik temsilcilere müracaat etmişlerdir. Ancak önceleri Samirîler her ne kadar seçilmiş veya dini lider konumuyla idari mecliste bir temsilci bulundurmuşlarsa da 1885’ten sonra bu imkândan yoksun kalmışlardır. Bu münasebetler yaptıkları başvurulara karşın, Osmanlı yönetiminin belirlediği esaslar ölçüsünde, nüfus sayılarının düşük olması onların bu mecliste aza bulundurmasına imkân verememiştir. Son olarak Samirîlerin sahip olduğu dini hassasiyetler üzerinden belirledikleri sınırlara karşın onların askerlik hizmetinden yükümlü tutulmalarıyla ilişkili gösterdikleri tavır ele alınmıştır. Çalışma için öncelikle, Osmanlı arşiv kayıtlarının yanı sıra İngiliz Foreign Office yazışmalarına başvurulmuştur. Dahası, seyahat gözlemleri, hatıra eserleri ve basın arşivi gibi döneme ışık tutan kaynaklardan istifade edilmiştir. Elbette konuyla ilişkili araştırma eserleri de çalışmamızdaki ana hatların oluşturulmasında önemli olmuştur. Tüm bunlardan hareketle, Osmanlı egemenliği altında yaşayan bu dini cemaat üzerine özgün bir tarihsel değerlendirme yapılmıştır.

🔖

Cite This Article

Kiremit, İ., *, İ. K. (2026). THE NABLUS SAMARITANS AS A NON-MUSLIM SUBJECT IN THE LATE OTTOMAN PERIOD: RELATIONS, ADMINISTRATIVE REPRESENTATION, AND MILITARY SERVICE. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 4 Özel Sayı, 1766–1792. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1910563

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Arslan, Melikşah. 2022. Suriye ve Filistin’de Rus Mevcudiyeti ve Osmanlı Siyaseti 1847-1914. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  2. Arslantaş, Nuh. 2020. İslâm Dünyasında Sâmirîler, Osmanlı Dönemine Kadar. İstanbul: İz Yayıncılık. Al-Arid, Walid. 1992. “XIX. Yüzyılda Cebel-i Nablus”. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  3. Buhl, Fr. (-B. Darkot). 1964. “Nablus”. Milli Eğitim Bakanlığı İslâm Ansiklopedisi 9: 13-15.
  4. Buzpınar, Ş. Tufan. 2006. “Nablus”. Türk Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 32: 265-268. (https://islamansiklopedisi.org.tr/nablus)
  5. Cenap Şahabettin. 2015. Beyrut, Filistin ve Nablus İzlenimleri 1918. Haz. Tayfun Haykır. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  6. Conder, Claude Reignier. 1879. Tent Work in Palestine, A Record of Discovery and Adventure. İn Two Volumes-Vol. I. London: Richard Bentley&Son. (https://archive.org/details/tentworkinpalest02conduoft/mode/2up)
  7. Curtis, William Eleroy. 1903. Today in Syria and Palestine. London-Edinburg: Fleming H. Revell Company. (https://archive.org/details/todayinsyriapale00curtuoft/mode/2up)
  8. Dinç, Fasih. 2024. Osmanlı-İran Sınırında Devlet ve Toplum, Caf Aşireti ve Nasturî Cemaati 1839-1914. İstanbul: İletişim Yayınları.
  9. Düstur. 1289. Cilt 1, Matbaa-i Amirede Basılmıştır. (https://acikerisim.tbmm.gov.tr/items/943870e6-d252-4eeb-a24d-eddaad616be8/)
  10. Erdoğdu, Mehmet Akif. 2022. “On Altıncı Yüzyılda Osmanlı İdaresinde Şam Vilayetinde Samirîler”. ss. 879-888, XVIII. Türk Tarih Kongresi, 1-5 Ekim 2018, C. III. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. (https://ttk.gov.tr/xviii-turk-tarih-kongresi-cilt-iii/)
  11. Finn, James. 1878. Stirring Times or Record from Jerusalem Consular Chronicles of 1853 to 1856. İn Two Volumes, Vol. II. London: C. Kegan Paul&Co. (https://books.google.com.tr/books?id=Q56zLnY8ivIC&printsec=frontcover&hl=tr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false)
  12. Freease, Jacob R. 1869. The Old World, Palestine, Syria and Asia Minor, Travel, İncident, Description and History. Philadelphia: J. B. Lippincott & Co. (https://archive.org/details/oldworldpalestin00free/mode/2up)
  13. From America to The Orient. 1899. New Jersey: Honeyman&Company. (https://books.google.com.tr/books?id=CS0OAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=tr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false)
  14. Gaster, M. 1988. “Sâmirîler”. Milli Eğitim Bakanlığı İslâm Ansiklopedisi 10: 148-167.
  15. Gökbilgin, M. Tayyib. 1946. “1840’tan 1861’e Kadar Cebel-i Lübnan Meselesi ve Dürziler”, Belleten, 10/40, 641-704. (https://dergipark.org.tr/tr/pub/ttkbelleten/article/1363707)
  16. Gölbaşı, Edip. 2009. “Heretik” Aşiretler ve II. Abdülhamid Rejimi: Zorunlu Askerlik Meselesi ve İhtida Siyaseti Odağında Yezidiler ve Osmanlı İdaresi”, Tarih ve Toplum Yeni Yaklaşımlar, 9, 87-156. (https://iletisim.com.tr/dergiler/tarih-ve-toplum-yeni-yaklasimlar/4/sayi-9-kis-2009-sayi-9-kis-2009/10028)