SavedAdd your journal

Journals / Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi / 2025 / Cilt: 16 Sayı: 3

An examination of activities based on narrative texts in the 6th grade Turkish language textbook according to Bloom’s and Barrett’s taxonomies

6. sınıf Türkçe ders kitabındaki anlatısal metinlere dayalı etkinliklerin Bloom ve Barrett taksonomilerine göre incelenmesi

Osman Kara(Giresun Üniversitesi TÖMER)0000-0002-8872-1157
Mevlüde Yiğit(ORDU ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0003-3814-8038
Keziban Tekşan(ORDU ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-5768-0022
Pages
—
Publication Date
2026-09-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings revealed that, in Bloom's Taxonomy, the cognitive levels other than remembering were generally balanced, although an imbalance existed between text-related and non-text-related activities.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study examines the activities designed for narrative texts in the 6th grade textbook prepared in accordance with the 2024 Turkish Language Curriculum based on Bloom's Taxonomy and Barrett's Taxonomy and identifies the distribution of text-related activities across taxonomy levels.
📊
Key Findings & Data:The study employed document analysis, and the data were analyzed through descriptive analysis.
💡
Conclusion & Impact:The findings revealed that, in Bloom's Taxonomy, the cognitive levels other than remembering were generally balanced, although an imbalance existed between text-related and non-text-related activities.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2024 Verileri
⚙️Variables:Ortaokul Türkçe ders kitabı · anlatısal metin · etkinlik

Abstract

This study examines the activities designed for narrative texts in the 6th grade textbook prepared in accordance with the 2024 Turkish Language Curriculum based on Bloom's Taxonomy and Barrett's Taxonomy and identifies the distribution of text-related activities across taxonomy levels. The study employed document analysis, and the data were analyzed through descriptive analysis. The findings revealed that, in Bloom's Taxonomy, the cognitive levels other than remembering were generally balanced, although an imbalance existed between text-related and non-text-related activities. Only the analysis and evaluation levels showed a balanced distribution. In Barrett's Taxonomy, re-organization was the most emphasized level, whereas appreciation received the least emphasis. Moreover text-related activities were evenly distributed across all levels except appreciation, while non-text-related activities displayed an uneven distribution. The textbook was found to emphasize activities targeting higher-order cognitive skills in Bloom's Taxonomy and comprehension and re-organization in Barrett's Taxonomy. The findings suggest increasing activities addressing the remembering level in Bloom's Taxonomy and the appreciation level in Barrett's Taxonomy. A more balanced distribution of activities across taxonomy levels may better support students' multidimensional cognitive development.

Özet

Bu araştırma, 2024 Türkçe Dersi Öğretim Programı temelinde hazırlanan 6. sınıf ders kitabındaki anlatı metinlerine yönelik etkinlikleri Bloom ve Barrett taksonomilerine göre incelemeyi ve etkinliklerin metinle ilişkisinin taksonomi basamaklarına dağılımını belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma doküman inceleme yöntemiyle yürütülmüş ve veriler betimsel analizle çözümlenmiştir. Bulgular, Bloom taksonomisinde hatırlama dışındaki basamakların çoğunlukla dengeli dağıldığını ancak metinle ilişkili ve metin dışı etkinliklerde orantısızlık bulunduğunu göstermiştir. Yalnızca çözümleme ve değerlendirme basamaklarının dengeli dağıldığı saptanmıştır. Barrett taksonomisinde ise en fazla yeniden organize etme, en az memnuniyet basamağının kullanıldığı belirlenmiştir. Ayrıca metinle ilişkili etkinliklerin memnuniyet dışındaki basamaklarda dengeli dağıldığı; metin dışı etkinliklerde ise çarpık dağılım olduğu görülmüştür. Sonuç olarak Bloom taksonomisinde üst düzey bilişsel basamaklara yönelik etkinliklere yer verilmeye çalışıldığı ve Barrett taksonomisinde anlama ile düzenlemeye yönelik uygulamalara ağırlık verildiği tespit edilmiştir. Bloom taksonomisinde hatırlama ve Barrett taksonomisinde memnuniyet basamağına yönelik etkinliklerin artırılması önerilmektedir. Etkinliklerin taksonomi basamaklarına daha dengeli dağılımasıyla öğrencilerin çok yönlü bilişsel gelişiminin desteklenebileceği söylenebilir.

🔖

Cite This Article

Kara, O., Yiğit, M., Tekşan, K., *, O. K. (2026). An examination of activities based on narrative texts in the 6th grade Turkish language textbook according to Bloom’s and Barrett’s taxonomies. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 3. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1944123

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (73)

  1. Akıncı, A. T. (2020). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi.
  2. Akıncı, A. T., & Gülmez, M. (2021).Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Elektronik Dil ve Eğitim Dergisi, 2(2), 14-32.
  3. Aktaş, E. (2024). Türkçe ders kitaplarında okuma becerisi. M. Memiş (ed.), Türkçe ders kitabı inceleme kılavuzu içinde (s. 277-302). Nobel.
  4. Akyol, H. (2001). İlköğretim okulları 5.sınıf Türkçe ders kitaplarındaki okuma metinleriyle ilgili soruların analizi.Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 26, 169-178.
  5. Akyol, H., Yıldırım, K., Ateş, S., & Çetinkaya, Ç. (2013). Anlamaya yönelik ne tür sorular soruyoruz?Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 41-56. https://doi.org/10.17860/efd.84757
  6. Akyol, H. (2023). Yeni programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri. Kök Yayıncılık.
  7. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001).A Taxonomy for learning, teaching, and assessing: A Revision of Bloom’staxonomy of educational objectives.Allyn & Bacon.
  8. Anniak, E. (2025). Ortaokul 5.sınıf Türkçe ders kitabında yer alan dil bilgisi etkinliklerinin işlevsel dil bilgisine göre incelenmesi ve ilgili etkinliklerin yenilenmiş Bloom taksonomisine göre sınıflandırılması (Yüksek lisans tezi). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi.
  9. Armut, M., & Başar, T. (2025).Türkçe 5.sınıf ders kitabındaki etkinliklerin işlev temelli dil yapıları/söz varlığı ve taksonomik düzeyleri.Milli Eğitim, 54(1), 709-758. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1710286
  10. Aslan, C. (2022). Örnek eğitim durumlarıyla Türkçe-Türk dili ve edebiyatı öğretimi.Anı Yayıncılık.
  11. Baki, Y., & Yıldırım, N. (2025). 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki metin altı soruların Barrett taksonomisine göre incelenmesi. International Journal of Language Academy, 13(3), 206-227.https://doi.org/10.29228/ijla.82929
  12. Barbour, R. S. (2001). Checklists for improving rigour in qualitative research: A case of the tail wagging the dog? Education and Debate, 322(7294), 1115-1117. https://doi.org/10.1136/bmj.322.7294.1115
  13. Baştuğ, M., Niğde, A., Çam, E., Örs, E., & Efe, P. (2025).Okuduğunu anlama becerilerini geliştirme: Stratejiler, teknikler, uygulamalar.PegemA.
  14. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method.Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  15. Bümen, N. (2006). Program geliştirmede bir dönüm noktası: Yenilenmiş Bloom taksonomisi. Eğitim ve Bilim, 31(142), 3-14.
  16. Büyükalan, F. S. (2004). Öğretmenler için soru sorma sanatı. Asil Yayın Dağıtım.
  17. Ceran, D., & Çintaş-Yıldız, D. (2015).Türkçe öğretmenlerinin metin kavramına yükledikleri anlamlar ve metinlerin taşıması gereken özellikler ile ilgili görüşleri.Route Educational and Social Science Journal, 2(4), 26-40.https://doi.org/10.17121/ressjournal.418
  18. Clymer, T. (1968). What is "reading"?: Some current concepts. In H. M. Robinson & H. G. Richey (eds.), Innovation and change in reading instruction: The sixty-seventh year book of the national society for the study of education part II (pp. 7-29). The National Society for The Study of Education.https://doi.org/10.1177/016146816806901001
  19. Creswell, J. W. (2023). Nitel araştırmacılar için 30 temel beceri (H. Özcan, çev.; 3. b.). Anı Yayıncılık.
  20. Çeliktürk-Sezgin, Z., & Gedikoğlu-Özilhan, Y. G. (2019). 1.-8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metne dayalı anlama sorularının incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(2), 353-367.https://doi.org/10.16916/aded.530191
  21. Çetinkaya, Ç., Ateş, S., & Yıldırım, K. (2013). Anlam kurmanın zor ve önemli bir becerisi: Ana fikri bulma. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9(3), 188-210.
  22. Demirel, Ö.,& Kıroğlu, K. (2021). Eğitim ve ders kitapları. Ö. Demirel ve K. Kıroğlu (ed.ler), Ders kitabı incelemesi içinde (5. b., s. 4-12). PegemA.
  23. Dilidüzgün, S.,& Aydın-Gönül, D. (2017).Türkçe ders kitapları yazınsal metinleri okuma-anlama etkinlikleri eleştirel okuma ölçütlerini karşılama yeterliliği. H. Ülper (ed.), Türkçe eğitimi güncel araştırmaları içinde (s. 31-54). PegemA.
  24. Dilidüzgün, Ş. (2009).Yapılandırmacı yaklaşımla hazırlanan ilköğretim Türkçe öğretim programı ve ders kitaplarında metin-odaklı görevlerin yeri.Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 274-290.
  25. Dilidüzgün, Ş., Çetinkaya- Edizer, Z., Ak-Başoğul, D., & Karagöz, M. (2019).Türkçe öğretiminde metin türüne uygun okuma eğitimi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 165-185. https://doi.org/10.17860/mersinefd.472247
  26. Eroğlu, S. (2019).6.sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metin altı okuma-anlama soru ve etkinliklerinin güncellenmiş Bloom taksonomisi’ne göre değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi.
  27. Göçer, A. (2018). Süreç (performans) ve sonuç (ürün) değerlendirme yöntem ve araçlarıyla Türkçe eğitiminde ölçme ve değerlendirme.PegemA.
  28. Günay, V. D. (2007).Metin bilgisi.Multilingual Yabancı Dil Yayınları.
  29. Güneş, F. (2007).Türkçe öğretimi ve zihinsel yapılandırma. Nobel.
  30. Güneş, F. (2013).Türkçe’de metin öğretimi yerine metinle öğrenme. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 603-637.https://doi.org/10.14520/adyusbd.454
  31. Güneş, F. (2017). Alıştırmalardan etkinliklere: Eğitimdeki gelişmeler. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 103-120.
  32. Güzel, A., & Karadağ, Ö. (2013).Anlatma becerileri açısından “Türkçe dersi öğretim programı (6, 7, 8.sınıflar)”na eleştirel bir bakış. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), 45-52.https://doi.org/10.16916/aded.16019
  33. İpşiroğlu, Z. (2001).Alımlama boyutları ve çeşitlemeleri 2 yazın. Papirüs Yayınevi.
  34. Kara, O., & Tekşan, K. (2026). 5. sınıf Türkçe kitabında yer alan okuma anlatı metinleri etkinliklerinin taksonomik incelenmesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 18(34), 305-324.https://doi.org/10.38155/ksbd.1857150
  35. Karagöl, M. (2025).Türkçe ders kitabında bulunan etkinlik ve kontrol noktası çalışmalarının 2024 Türkçe dersi öğretim programı öğrenme çıktıları ve Bloom taksonomisi açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi.
  36. Karagöl, E., & Yeşilyurt, E. (2025). Bloom taksonomisi ve Türkiye yüzyılı maarif modeli’ndeki değerler bağlamında 5. sınıf Türkçe ders kitabı. Anadolu Dil ve Eğitim Dergisi, 3(1), 9-26.https://doi.org/10.5281/zenodo.15755182
  37. Kıyagan, H. G. (2019). 5, 6 ve 7.sınıf Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin yenilenmiş Bloom sınıflamasına göre yaratıcılık açısından değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi.
  38. Koçer, Z. (2025). Maarif modeli 5.sınıf Türkçe ders kitabındaki okuduğunu anlama etkinliklerinin Barrett taksonomisi’ne göre değerlendirilmesi(Yüksek lisans tezi). Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi.
  39. Krathwohl, D. R. (2002). A revision of Bloom’staxonomy: An overview. College of Education, 11, 509-512.http://dx.doi.org/10.1207/s15430421tip4104_2
  40. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar).Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
  41. Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 6.sınıf Türkçe ders kitabı.Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
  42. Okur, A. (2023). Türkçe ders kitaplarında metinlerin türsel özellikleri. H. Ülper (ed.), Türkçe ders kitabı çözümlemeleri içinde (7. b., s. 117-141). PegemA.
  43. O’Neill, P. (1995). Fictions of discourse: Reading narrativetheory.University of Toronto Press.
  44. Oral, B. (2021).Ders kitaplarının öğretim programlarına uygunluğu. Ö. Demirel ve K. Kıroğlu (ed.ler), Ders kitabı incelemesi içinde (5. b., s. 72-94). PegemA.
  45. Oryaşın, U. (2020). Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin bütüncül bir anlayışla incelenmesi (Doktora tezi).Ankara Üniversitesi.
  46. Önal, A., & Maden, S. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli Türkçe ders kitaplarının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi (5. sınıf örneği).Millî Eğitim, 54(1), 905-940.https://doi.org/10.37669/milliegitim.1705014
  47. Özdemir, E. (2016). Eleştirel okuma (8. b.). Bilgi Yayınevi.
  48. Özkaya, S. D. (2020). 5, 6, 7 ve 8.sınıf Türkçe ders kitaplarındaki dil bilgisi kazanımlarının ve sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Çankırı Karatekin Üniversitesi.
  49. Sallabaş, F. (2023).Examining the questions of the reading texts in the textbooks of teaching Turkish as a foreign language.Inonu University Journal of the Faculty of Education, 24(1), 449-469. https://doi.org/10.17679/inuefd.1202147
  50. Savaş, Ö. (2014). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki dinleme etkinliklerinin güncelleştirilmiş Bloom sınıflaması’na göre üst düzey bilişsel beceriler açısından değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  51. Sever, S. (2007). Çocuk kitaplarında bulunması gereken temel özellikler. Z. Güneş (ed.), İlköğretimde çocuk edebiyatı içinde (s. 39-64). Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
  52. Sever, S., Kaya, Z., & Aslan, C. (2011). Etkinliklerle Türkçe öğretimi. Morpa Kültür Yayınları.
  53. Söylemez, Y. (2019). Okuma eğitiminde ölçme ve değerlendirme. O. Sevim ve Y. Söylemez (ed.ler), Okuma eğitimi içinde (s. 197-215). Nobel.
  54. Sur, E. (2022). Türkçe ders kitaplarında yer alan metin altı soruların yenilenmiş Bloom taksonomisi’ne göre incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(1), 430-451.https://doi.org/10.15869/itobiad.952572
  55. Taşkın, Y. (2023). Ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin soru sorma becerilerinin yenilenmiş Bloom taksonomisi’ne göre incelenmesi.Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(3), 754-773.https://doi.org/10.16916/aded.1276243
  56. Tatgil, H., & Yıldırım, H. Ç. (2024).Ortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan okuma-anlama soru ve etkinliklerinin Barrett taksonomisine göre incelenmesi.21.Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 13(39), 617-638.
  57. Tatgil, H. (2025). Ortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan okuduğunu anlama sorularının Barrett taksonomisine göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi).Başkent Üniversitesi.https://doi.org/10.16916/aded.1733859
  58. Tatgil, H., & Yıldırım, H. Ç. (2025).Beşinci sınıf Türkçe ders kitaplarındaki (2019-2024) okuduğunu anlama sorularının Barrett taksonomisi'ne göre karşılaştırılması.Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(4), 1008-1024.https://doi.org/10.16916/aded.1733859
  59. Tiryaki, R., & Canlı-Can, S. (2024). Okuduğunu anlama sorularının farklı taksonomilere göre incelenmesi.Dil Dergisi, 175(1), 50-81.https://doi.org/10.33690/dilder.1490366
  60. Tompkins, G. E. (2010). Literacy for the 21st century: A balanced approach.Allyn & Bacon.
  61. Turhan, H. (2016). Çok uyaranlı eğitim ortamlarının öğrencilerin okuduğunu anlama ve yazılı anlatım becerilerine etkisi (Doktora tezi).Ankara Üniversitesi.
  62. Tüm, G. (2016). 5. ve 6. sınıf ilköğretim Türkçe ders kitaplarında yer alan metin önü ve sonu sorularının Bloom taksonomisi’ne göre değerlendirilmesi. Electronic Turkish Studies, 11(14), 731-748.https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.9792
  63. Uslu-Üstten.E. (2024).Okuma becerileri dersi öğretim programı. N. Temur ve M. Şengül (ed.ler), Türkçe öğretim programları içinde (3. b., s. 133-150). PegemA.
  64. Ülper, H., & Yalınkılıç, K. (2010).Son iki Türkçe programına göre hazırlanan Türkçe ders kitaplarındaki metin sonu sorularının nicel ve nitel görünümü.Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(12), 449-461.
  65. Ülper, H. (2021). Okuma ve anlamlandırma becerilerinin kazandırılması (4. b.). Nobel.
  66. Ülper, H. (2023). Türkçe ders kitaplarındaki etkinlikler. H. Ülper (ed.), Türkçe ders kitabı çözümlemeleri içinde (7. b., s. 55-80). PegemA.
  67. Yaylı, D. (2023). Türkçe öğretim programı ve ders kitapları. H. Ülper (ed.), Türkçe ders kitabı çözümlemeleri içinde (7. b., s. 21-36). PegemA.
  68. Yeniay, S. (2025).Türkçe öğretim programı ve ders kitaplarında (5, 6, 7 ve 8. sınıf) temel dil becerilerinin değerlendirilmesine yönelik bir durum çalışması (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
  69. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021).Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. b.). Seçkin Yayıncılık.
  70. Yıldırım, K. (2010). İş birlikli öğrenme yönteminin okumaya ilişkin bazı değişkenler üzerindeki etkisi ve yönteme ilişkin öğrenci-veli görüşleri (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
  71. Yıldırım, K., Yıldız, M., Ateş, S., & Rasinski, T. (2010).İlköğretim beşinci sınıf Türk öğrencilerin metin türlerine göre okuduğunu ve dinlediğini anlama düzeyleri.Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 1855-1891.
  72. Yıldırım, K. (2012). Öğretmenlerin öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerini değerlendirmede kullanabilecekleri bir sistem: Barrett taksonomisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 45-58.
  73. Yüceer, D. (2022). Türkçe öğretiminde soru hazırlamada yararlanılabilecek iki taksonomi: Bloom ve Barrett taksonomisinin karşılaştırmalı incelemesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 10(1), 67-84.https://doi.org/10.35233/oyea.1110666