SavedAdd your journal

Journals / Tarih Dergisi / 2026 / Sayı: 89

A Portrait Attempt: Boorchu Noyan of Arulat, the Closest to Chingis Khan

Bir Portre Denemesi: Çingis Han’ın En Yakını Arulatlı Boorçu Noyan

Burak Çelik(Necmettin Erbakan Üniversitesi)0000-0002-8778-8931
Fatih Çolak(Necmettin Erbakan Üniversitesi)0000-0001-5971-847X
Pages
1–19
Publication Date
2026-06-23
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In addition, the study sketches a character portrait of Bo’orchu, arguing that his joining Temüjin was not a chance adventure but a calculated political choice, and that he should be evaluated within the tension between loyalty and pragmatism.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study aims to present the life story of Bo’orchu Noyan, one of Chingis Khan’s most trusted companions and commanders.
📊
Key Findings & Data:The scattered nature of information regarding this figure, who has been little studied in modern literature, makes it difficult to construct a comprehensive portrait.
💡
Conclusion & Impact:In addition, the study sketches a character portrait of Bo’orchu, arguing that his joining Temüjin was not a chance adventure but a calculated political choice, and that he should be evaluated within the tension between loyalty and pragmatism.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Boorçu Noyan · Çingis Han · Moğol İmparatorluğu

Abstract

This study aims to present the life story of Bo’orchu Noyan, one of Chingis Khan’s most trusted companions and commanders. The scattered nature of information regarding this figure, who has been little studied in modern literature, makes it difficult to construct a comprehensive portrait. The study examines Bo’orchu’s lineage, his meeting with Temüjin, his military and political career, and his death by comparatively analyzing The Secret History of the Mongols, Rashid al-Din’s Jamiʿ al-Tawarikh, the Yuan shi, and other Mongolian-Persian sources. In addition, the study sketches a character portrait of Bo’orchu, arguing that his joining Temüjin was not a chance adventure but a calculated political choice, and that he should be evaluated within the tension between loyalty and pragmatism.

Özet

Bu çalışma, Çingis Han’ın en güvenilir yoldaşlarından ve komutanlarından Boorçu Noyan’ın yaşam öyküsünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Modern literatürde pek araştırılmamış bu figür hakkındaki bilgilerin dağınıklığı kapsamlı bir portrenin oluşturulmasını güçleştirmektedir. Çalışma; Moğolların Gizli Tarihi, Reşîdüddîn’in Câmiʿu’t-Tevârîh’i, Yuan shi ve diğer Moğolca-Farsça kaynakları karşılaştırmalı biçimde değerlendirerek Boorçu’nun soyunu, Temücin ile tanışmasını, askerîsiyasi kariyerini ve ölümünü ele almaktadır. Bunun yanında Boorçu’nun bir karakter portresi çizilmekte; onun Temücin’e katılımının tesadüfi bir maceradan çok planlı ve hedefli bir siyasi tercih olduğunu ve sadakat-pragmatizm gerilimi içinde değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır.

🔖

Cite This Article

Çelik, B., Çolak, F. (2026). A Portrait Attempt: Boorchu Noyan of Arulat, the Closest to Chingis Khan. Tarih Dergisi, Sayı: 89, 1–19. https://doi.org/10.26650/iutd.1791665

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (59)

  1. Abramowski, Waltraut, “Die Chinesischen Annalen von Ögödei und Güyük -Übersetzung des 2. Kapitels des Yüan-Shih-”, Zentralasiatische Studien, 10 (1976), s. 117-167. google scholar
  2. Ahmetbeyoğlu, Ali, “Tarhan”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XL, İstanbul 2011, s. 19-20. google scholar
  3. Alan, Hayrunnisa, “Nesebname-i Müluk (Moğol Kısmı) ve Muizzü’l-Ensab’ın Biçim ve İçerik Açısından Mukayesesi”, Cengiz Han ve Mirası, ed. Cem Korkut ve Mürsel Doğru, Türkiye Bilimler Akademisi, Ankara 2021, s. 233-260. google scholar
  4. Anonim, Histoire des Campagnes de Gengis Khan: Cheng-wou Ts’in-tcheng lu, Traduit et Annote par Paul Pelliot et Louis Hambis, Tome I, E. J. Brill, Leiden 1951. google scholar
  5. Anonim, Moğolların Gizli Tarihçesi, trc. ve not. Mehmet Levent Kaya, Kronik Kitap, İstanbul 2021. google scholar
  6. Anonim, Moğolların Gizli Tarihi (Yazılışı: 1240) I Tercüme, çev. Ahmet Temir, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1986. google scholar
  7. Anonim, Muʿizz al-Ansāb fī Šağrat al-Ansāb. (Cf. f. de garde), Paris, Bibliothèque nationale de France (BnF), Département des Manuscrits, ms. Persan 67. google scholar
  8. Anonim, The Secret History of the Mongols, transl. Christopher P. Atwood, Penguin Publishing Group, London 2023. google scholar
  9. Asım, Necip, Celalüttin Harezemşah, Devlet Matbaası, İstanbul 1934. google scholar
  10. Atwood, Christopher P., “Bo’orchu (Borghochin)”, Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire, Facts On File, Inc., New York 2004, s. 44. google scholar
  11. Atwood, Christopher P., “Chinggis Khan”, Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire, Facts On File, Inc., New York 2004, s. 97-101. google scholar
  12. Atwood, Christopher P., “The History of the Yuan, Chapter 1”, Mongolian Studies (Journal of the Mongolia Society), 39, (2017), s. 2-81. google scholar
  13. Bawden, Charles, The Mongol Chronicle Altan Tobči: Text, Translation and Critical Notes, Otto Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 1955. google scholar
  14. Birge, Bettine - Xiao Liu, “Chinese Sources”, Cambridge History of Mongol Empire Volume I History & Volume II Sources, eds. Michal Biran & Hodong Kim, Cambridge University Press, Cambridge 2023, s. 920-971. google scholar
  15. Blochet, Edgar, Introduction à l’histoire des Mongols de Fadl Allah Rashid ed-Din, Brill, Leiden 1910. google scholar
  16. Grousset, René, The Empire of the Steppes a History of Central Asia, transl. Naomi Walford, Rutgers University Press, New Jersey 1970. google scholar
  17. Gülensoy, Tuncer - Paki Küçüker, Eski Türk-Moğol Kişi Adları Sözlüğü, Bilge Kültür Sanat, İstanbul 2015. google scholar
  18. Gülensoy, Tuncer, “Altan Tobçi”, Belleten, XXXVIII/152 (1974), s. 597-634. google scholar
  19. Gülensoy, Tuncer, “Altan Tobçi-II-(22-96. paragraflar)”, Belleten, L/196 (1986), s. 9-72. google scholar
  20. Hemedânî, Reşîdüddîn Fazlullah, Câmiʿu’t-Tevârîh, I, haz. Muhammed Rûşen-Mustafâ Mûsevî, Neşr-i Elburz, Tehrân 1373. google scholar
  21. Hemedânî, Reşîdüddîn Fazlullah, Câmiʿu’t-Tevârîh, II, haz. Muhammed Rûşen-Mustafâ Mûsevî, Neşr-i Elburz, Tehrân 1373. google scholar
  22. Hemedânî, Reşîdüddîn Fazlullah, Şuʿab-ı Pençgâne Kitâb-ı Neseb-Nâme-i Mulûk, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, III. Ahmed, Yazma nr. 2937. google scholar
  23. Hemedânî, Reşîdüddîn Fazlullāh-ı, Kitâb-ı Târîḫ-i Mübârek-i Ġāzânî: Dâstân-ı Ġāzân Ḫan, nşr. Karl Jahn, London 1940. google scholar
  24. Hsiao, Ch’i-ching, The Military Establishment of the Yüan Dynasty, Harvard University Press, Cambridge (MA) 1978. google scholar
  25. Kalan, Ekrem, “Classical Era Mongolian History Writing and a Review of Mongolian Sources”, Golden Horde Review, XII/2 (2024), s. 248-281. google scholar
  26. Kamola, Stefan, Making Mongol History Rashid el-Din and the Jamiʿ al Tawarikh, Edinburgh University Press, Edinburgh 2019. google scholar
  27. Karaduman, Rakkuş, “Neseb-nâme-i Mülûk (Şuâb-ı Pencgane) ve Muʿizzu’l Ensâb Adlı Eserlere Göre Ögedey Han ve Çağatay Han’ın Hatunları”, Genel Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, IV/8 (2022), s. 565-576. google scholar
  28. Kaya, Çetin, “Temüçin Ne Zaman Çinggis Kagan/Han Ünvanını Aldı?”, Journal of Universal History Studies, VII/2 (2024), s. 312-324. google scholar
  29. Kaya, Çetin, Cengiz Han’ın Ataları (Moğol Tarihine Giriş), Post Yayınevi, İstanbul 2025. google scholar
  30. Kaya, Çetin, Çağatay Hanlığı Büyük Moğol Kağanlığı Arasındaki Siyasi İlişkiler (Başlangıçtan 1320 Yılına Kadar), Post Yayınevi, İstanbul 2023. google scholar
  31. Khamidova, Chulpan I., “Rashid al-Din. Shuʿab-i panjganah. 2. The Mongols and Turks (1)”, Golden Horde Review, IV/3 (2016), s. 668-680. google scholar
  32. Khamidova, Chulpan I., “Rashid al-din. Shuʿab-i Panjganah. 2. The Mongols and the Turks (2)”, Golden Horde Review, IV/4 (2016), s. 868-880. google scholar
  33. Khamidova, Chulpan I., “Rashid al-Din. Shuʿab-i Panjganah. 2. The Mongols and Turks (3)”, Zolotoordynskoe obozrenie=Golden Horde Review, V/4 (2017), s. 846-865. google scholar
  34. Khamidova, Chulpan I., “Rashid al-Din. Shuʿab-i Panjganah. 2. The Mongols and Turks (4)”, Zolotoordynskoe obozrenie=Golden Horde Review, VI/1 (2018), s. 168-180. google scholar
  35. Khamidova, Chulpan I., “Rashid al-Din. Shuʿab-i Panjganah. 2. The Mongols and Turks (5)”, Zolotoordynskoe obozrenie=Golden Horde Review, VI/2 (2018), s. 409-421. google scholar
  36. Lessing, Ferdinand D., Moğolca-Türkçe Sözlük 1 A-N, çev. Günay Karağaç, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2003. google scholar
  37. May, Timothy, “The Rise of Chinggis Khan”, The Mongol World, ed. Timothy May and Michael Hope, Routledge, New York 2022, s. 51-67. google scholar
  38. May, Timothy, Chormaqan Noyan: The First Mongol Military Governor in the Middle East, Indiana University, Master of Arts, Indiana 1996. google scholar
  39. May, Timothy, Moğol Savaş Sanatı, çev. Mustafa Uyar, Kronik Yayıncılık, İstanbul 2023. google scholar
  40. McLynn, Frank, Genghis Khan his Conquests, his Empire, his Legacy, da Capo Press, Boston 2015. google scholar
  41. Nesawi, Mohammed, Histoire du Sultan Djelal ed-Din Mankobirti Prince du Kharezm, transl. O. Houdas, Ernest Leroux, Éditeur, Paris 1895. google scholar
  42. Nesevî, Şehâbuddîn Muhammed Horondizî-yi Zaydarî-yi, Sîret-i Celâluddîn Menkebernî, (terceme-yi Fârsî ez asl-i ‘Arabî ez mütercim-i mechûl der karn-i heftom hicrî) tashih, mukaddeme ve ta’lîkât Muctebâ Mînovî, Şirket-i İntişârât-ı İlmî ve Ferhengî, Tehrân 1384. google scholar
  43. Ögel, Bahaeddin, Sino-Turcica Çingis Han ve Çin’deki Hanedanının Türk Müşavirleri, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul 2002. google scholar
  44. Özcan, Altay Tayfun, “Moğolistan’dan Avrupa’ya Bir Moğol Komutanı: Burulday Noyan”, Türkistan’dan Anadolu’ya Tarihin İzinde Prof. Dr. Mehmet Alpargu’ya Armağan 1. Cilt, ed. Zeynep İskefiyeli, Muhammed Bilal Çelik, Nobel Yayıncılık Akademik, İstanbul 2020, s. 133-145. google scholar
  45. Peers, Chris, Genghis Khan and the Mongol War Machine, Pen & Sword Military, Barnsley 2015. google scholar
  46. Poppe, Nicholas, “On some ancient Mongolian loan-words in Tungus”, Central Asiatic Journal, XI/3 (1966), s. 187-198. google scholar
  47. Pow, Stephen - Jingjing Liao, “Subutai: Sorting Fact from Fiction Surrounding the Mongol Empire’s Greatest General (With Translations of Subutai’s Two Biographies in the Yuan Shi)”, Journal of Chinese Military History, 7 (2018), s. 37-76. google scholar
  48. Rashīd al-Dīn, The Successor of Genghis Khan, transl. John Andrew Boyle, Columbia University Press, New York and London 1971. google scholar
  49. Rashiduddin Fazlullah, Jamiʿu’t-tawarikh: Compendium of Chronicles A History of the Mongol Part One, transl. and annot. W. M. Thackston, Harvard University Department of Near Eastern Languages and Civilizations, Cambridge (MA) 1998. google scholar
  50. Rashiduddin Fazlullah, Jamiʿu’t-tawarikh (Compendium of Chronicles) A History of the Mongols Part Two, english translation & annotation by W. M. Thackston, Harvard University Department of Near Eastern Languages and Civilizations, Harvard 1999. google scholar
  51. Rogers, Leland Liu, The Golden Summary of Cinggis Qayan: Cinggis Qayan-u Altan Tobci, Otto Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 2009. google scholar
  52. Rybatzki, Volker, Die Personennamen und Titel der Mittelmongolischen Dokumente (Eine lexikalische Untersuchgung), Yliopistopaino Oy, Helsinki 2006. google scholar
  53. Sagang Sechen, The Precious Summary A History of the Mongols from Chinggis Khan to the Qing Dynasty, transl. Johan Elverskog, Columbia University Press, New York 2023. google scholar
  54. Song Lian, 宋濂, Yuanshi 元史, ed. Yang Jialuo 楊家駱, Zhonghua Shuju 中華書 局, Beijing 北京 1976. google scholar
  55. Sung Lien, Un code des Yuan, ed. Paul Ratchnevsky et Vol 1-4 + Index par Francoise Aubin, Presses universitaires de France, Paris 1937. google scholar
  56. Sverdrup, Carl Frederick, The Mongol Conquests the Military Operations of Genghis Khan and Sübe’etei, Helion&Company Limited, Malta 2017. google scholar
  57. T’ang, Ch’i, Moğol Sülâlesi Devrinde Türk ve İslâm Dünyası ile Temasda Bulunan Şahsiyetler, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Umumî Türk Tarihi Kürsüsü, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul 1970. google scholar
  58. Uygur, Hakkı, Tashîh-i İntikadî Nüsha-i Hatt-ı Çengîznâme yâ Şehinşâhnâme, Risale-yi Doktora, Kütüphaneyi Merkezi Danışkede-i Edebiyet ve Ulum-i İnsani, Danışgah-i Tehrân, Tehrân 1394. google scholar
  59. Vassâf, Tahrîr-i Târîh-i Vâssâf, ber kalem Abdulmuhammed Ayetî, Enteşârât-ı Bonyâd Ferhengi-i İrân, Tehrân 1346. google scholar