AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe study demonstrates the capability of non-invasive methods to resolve complex Roman Period architecture and reveals significant evidence for Late Antique spatial transformation through the macellum–basilica relationship.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Purpose – This paper aims to identify and evaluate the architectural layout, spatial characteristics, and functional phases of the macellum located in Seleukeia Sidera. While macella in Anatolia are generally known from excavations, examples documented solely through geophysical prospection remain rare. The research seeks to contribute new data to both the urban archaeology of Seleukeia Sidera and the broader understanding of Roman Period architecture, particularly in the inland regions of Pisidia. By integrating geophysical evidence with the archaeological context, the study clarifies the position of the macellum within the city’s public landscape. Methodology – The study used magnetic prospection and ground-penetrating radar. After initial measurements in 2017, higher-density GPR surveys were completed in 2023. All data were processed into depth-based plans. The results were interpreted with topography, surface archaeology, and Anatolian macella parallels. This integrated approach revealed invisible architectural features and enabled an accurate reconstruction of the macellum’s layout. Findings – The geophysical surveys revealed a nearly square macellum with a porticoed courtyard measuring approximately 18.7 × 16.4 m internally and about 23.9 × 25.5 m externally. A central tholos with a diameter of roughly 2.5 m was detected, consistent with canonical macellum design. Wall thicknesses average 1.7 m. Depth-differentiated reflections show that the southern wall of the macellum was reused in a later basilica, with macellum wall signatures appearing approximately 20 cm deeper, indicating two distinct construction phases. The structure’s proportions and organization closely parallel Sagalassos, Perge, and Aizanoi, demonstrating the economical power of Seleuekia Sidera. Originality – The macellum of Seleukeia Sidera is one of the few cases in Anatolia where the full plan of such a structure has been defined through geophysical prospection. The study demonstrates the capability of non-invasive methods to resolve complex Roman Period architecture and reveals significant evidence for Late Antique spatial transformation through the macellum–basilica relationship.
Özet
Amaç – Bu çalışma, Seleukeia Sidera Antik Kenti’nin kamusal yapılarının bulunduğu alanda yer alan macellumun mimari düzenini, mekânsal özelliklerini ve işlevsel evrelerini belirlemeyi ve değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Anadolu’daki macellumların büyük bölümü kazı çalışmalarıyla tanımlanmıştır; jeofizik prospeksiyonla belirlenen örnekler ise oldukça azdır. Araştırma hem Seleukeia Sidera’nın kentsel arkeolojisine hem de Roma Dönemi mimarisinin, özellikle yapıların çoğu kez zayıf korunduğu Pisidia’nın iç kesimleri için yeni veriler sunmayı hedeflemektedir. Jeofizik kanıtların arkeoloji ile birlikte yorumlandığı çalışma, macellumun kentin kamusal peyzajı içerisindeki konumunu daha net bir biçimde ortaya koymaktadır. Metodoloji – Çalışmada manyetik prospeksiyon ve yer radarı (GPR) yöntemleri bir araya getirilmiştir. İlk ölçümler 2017 yılında gerçekleştirilmiş; alanın daha bütüncül ve yüksek çözünürlüklü biçimde ortaya konması amacıyla 2023 yılında daha yüksek yoğunluklu GPR taramaları yapılmıştır. Tüm veri setleri, derinlik temelli plan görünümlerinin elde edilmesini sağlayacak uygun veri işleme teknikleriyle değerlendirilmiştir. Sonuçlar, topoğrafik bağlam, yüzey arkeolojisi ve Anadolu’daki diğer macellum örnekleriyle karşılaştırmalı biçimde yorumlanmıştır. Bu bütüncül metodoloji, yüzeyde görünmeyen mimari özelliklerin belirlenmesini ve macellumun organizasyonunun yüksek doğrulukla yeniden kurgulanmasını mümkün kılmıştır. Bulgular – Ölçümler, içten yaklaşık 18,7 × 16,4 m, dıştan ise yaklaşık 23,9 × 25,5 m boyutlarında portikolarla çevrili neredeyse kare planlı bir macellum yapısını ortaya koymuştur. Merkezde, yaklaşık 2,5 m çapında bir tholosun belirlenmiş olması tipik bir macellum tasarımıyla uyumludur. Duvar kalınlıkları ortalama 1,7 m’dir. Derinliğe göre farklılaşan yansıma izleri, macellumun güney duvarının daha geç dönemde inşa edilen bir bazilikada yeniden kullanıldığını göstermekte; macellum duvar izlerinin yaklaşık 20 cm daha derinde gözlemlenmesi iki ayrı inşa evresine işaret etmektedir. Yapının oranları ve mekânsal kurgusu, Sagalassos, Perge ve Aizanoi örnekleriyle yakın paralellik göstermekte ve Seleuekeia Sidera’nın Roma Dönemindeki ekonomik gücünü göstermektedir. Özgünlük – Seleukeia Sidera macellumu, Anadolu’da planı tamamen jeofizik prospeksiyonla tanımlanabilen az sayıdaki örnekten biridir. Çalışma, toprak altındaki Roma Dönemi mimarisinin kazı yapılmadan çözümlenebileceğini göstermekte ve macellum–bazilika ilişkisi üzerinden Geç Antik Dönem’deki mekânsal dönüşüme ilişkin önemli kanıtlar sunmaktadır.