AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe original contribution of this study lies in empirically and multi-scalarially demonstrating the multi-dimensional ecological risks faced by vulnerable small-scale coastal towns in the Mediterranean basin by integrating spatial planning and urban resilience parameters into a unified analytical framework.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Mersin-Aydıncık, with its deep-rooted history spanning 6,000 years, is situated in a ecologically vulnerable geography encompassing the ancient port city of Kelenderis in the Eastern Mediterranean. This study aims to examine the dynamics of post-1950s urbanization and environmental problems in the district through the lenses of ecological planning and urban resilience. Utilizing qualitative research methods, namely situational analysis and in-depth field observations, the study correlates empirical field findings with statutory upper and lower-scale zoning plans. The analysis reveals that the plastic waste pressures exerted by the uncontrolled expansion of greenhouse agriculture, linear settlement trends along the D-400 highway corridor, infrastructure deficiencies, a failed marina project causing coastal degradation, and illicit fish farm initiatives constitute the primary risk factors threatening the town's ecological equilibrium. These findings underscore the urgency of implementing Integrated Coastal Zone Management (ICZM) models and establishing ecological protection belts aligned with the spatial planning hierarchy to preserve sensitive coastal ecosystems and cultural heritage. The original contribution of this study lies in empirically and multi-scalarially demonstrating the multi-dimensional ecological risks faced by vulnerable small-scale coastal towns in the Mediterranean basin by integrating spatial planning and urban resilience parameters into a unified analytical framework.
Özet
Mersin-Aydıncık, tarihi 6.000 yıl öncesine uzanan köklü geçmişiyle Doğu Akdeniz’deki antik Kelenderis liman kentinin bulunduğu hassas bir coğrafyada yer almaktadır. Bu çalışma, 1950 sonrası dönemden günümüze uzanan süreçte ilçede yaşanan kentleşme, altyapı ve çevre sorunlarının dinamiklerini ekolojik planlama ve kentsel dayanıklılık perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel ve keşifsel bir araştırma tasarımı benimsenmiş; 2021–2024 yılları arasında yürütülen periyodik saha gözlemleri, mekânsal bindirme analizleri ve kurumsal plan dokümanlarının tematik analiziyle metodolojik bir çerçeve oluşturulmuştur. Analizler sonucunda; kontrolsüz sera tarımı genişlemesinin yarattığı plastik atık baskısı ve pestisit yükleri, D-400 karayolu aksındaki doğrusal yerleşim eğilimleri, altyapı yetersizlikleri ve kıyı şeridinde tahribata yol açan başarısız marina projesi kentin ekolojik dengesini tehdit eden birincil risk alanları olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, Gilindire Mağarası ve İncekum Tabiat Parkı gibi hassas alanların kontrolsüz rekreasyonel baskılara maruz kaldığı, kent merkezindeki yüksek desbelli kamusal açık hava törenlerinin kıyı kuş familyası (avifauna) ve kent faunası üzerinde olumsuz dışsallıklar yarattığı saptanmıştır. Benzer şekilde, transit ulaşım koridorlarının Yörük göç rotalarını kesintiye uğratarak pastoral kültüre zarar verdiği belirlenmiştir. Bu bulgular, hassas kıyı ekosistemlerinin, Posidonia oceanica çayırlarının ve Caretta caretta yuvalama alanlarının korunması amacıyla, 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Tarım ve Orman Bakanlığı yönergeleri uyarınca acilen bütünleşik kıyı alanları yönetimi (BKAY) ile imar hiyerarşisine dayalı ekolojik koruma kuşaklarının hayata geçirilmesi gerektiğini göstermektedir. Yerel yönetim ile çiftçiler arasında teşvik, denetim ve eğitime dayalı kurumsal iş birliği modellerinin kurulması zorunludur. Çalışmanın özgün katkısı; Akdeniz havzasındaki kırılgan ve küçük ölçekli kıyı kentlerinin karşı karşıya olduğu çok boyutlu ekolojik riskleri, mekânsal planlama ve kentsel dayanıklılık parametrelerini bütünleşik bir analitik çerçevede bir araya getirerek ampirik ve çok ölçekli olarak ortaya koymasıdır.