Journals / Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 1

Water Resources Management in Post-Sovereignty Turkestan: Development, Problems and Conflicts

Egemenlik Sonrası Türkistan’da Su Kaynakları Yönetimi: Gelişim, Sorunlar ve Çatışmalar

Datkaiym Abdimitalipova(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ, SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ BÖLÜMÜ)0009-0001-4010-0597
Halil İbrahim Aydınlı(SAKARYA UNIVERSITY, FACULTY OF POLITICAL SCIENCES, DEPARTMENT OF POLITICAL SCIENCE AND PUBLIC ADMINISTRATION)0000-0001-7807-1739
Pages
72–92
Publication Date
2025-06-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings highlight that post-independence water resource management in Turkistan requires a complex balance between national development goals and efforts to ensure regional stability and emphasize that a sustainable management model is achievable only through enhanced regional cooperation and increased international support.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This article examines the transformations in water resource management in Turkistan following the dissolution of the Soviet Union.
📊
Key Findings & Data:Newly independent states such as Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, and Uzbekistan have faced significant political, economic, and social challenges in managing and sharing water resources.
💡
Conclusion & Impact:The findings highlight that post-independence water resource management in Turkistan requires a complex balance between national development goals and efforts to ensure regional stability and emphasize that a sustainable management model is achievable only through enhanced regional cooperation and increased international support.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Egemenlik Sonrası · Orta Asya · Su Kaynakları

Abstract

This article examines the transformations in water resource management in Turkistan following the dissolution of the Soviet Union. Newly independent states such as Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, and Uzbekistan have faced significant political, economic, and social challenges in managing and sharing water resources. Water resources are vital for these countries’ agriculture, energy production, and drinking water needs. Regional water management policies deeply influence both national sustainable development goals and relations with neighboring countries. The article focuses particularly on transboundary water management, analyzing the dynamics of cooperation and conflict in this area. The management of water resources in strategic regions such as the Fergana Valley and the Amuderya and Syrderya river basins heightens interstate tensions and threatens regional stability. In this context, the study also examines the water policies of the countries involved, as well as the mediation efforts of international organizations and regional cooperation initiatives. This work aims to address existing gaps in the academic literature on water management and contribute to the development of a sustainable water management model among the countries of the region. Furthermore, it seeks to provide policymakers with guidance on water resource management. The article is based on a qualitative research methodology, utilizing academic studies, official documents, and statistical data. It evaluates theoretical frameworks in an applied context through concrete examples of water sharing in strategic regions, such as the Fergana Valley and the Amuderya and Syrderya river basins. The findings highlight that post-independence water resource management in Turkistan requires a complex balance between national development goals and efforts to ensure regional stability and emphasize that a sustainable management model is achievable only through enhanced regional cooperation and increased international support.

Özet

Bu makale, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Türkistan’daki su kaynakları yönetiminde meydana gelen dönüşümleri incelemektedir. Bağımsızlıklarını kazanan Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan gibi devletler, su kaynaklarının yönetimi ve paylaşımı konusunda ciddi politik, ekonomik ve sosyal zorluklarla karşı karşıya kalmışlardır. Su kaynakları, bu ülkelerin tarım, enerji ve içme suyu ihtiyaçları açısından hayati önem taşımaktadır. Bölgedeki su yönetimi politikaları, hem ulusal düzeydeki sürdürülebilir kalkınma hedeflerin, hem de komşu ülkelerle olan ilişkileri derinden etkilemektedir. Makalede, özellikle transsınır sun yönetimi üzerinde durularak, bu alanda gerçekleşen işbirliği ve çatışma dinamikleri detaylı bir şekilde değerlendirildi. Fergana Vadisi, Amuderya ve Sırderya nehir havzaları gibi stratejik bölgelerde su kaynaklarının yönetimi, devletlerarası gerilimleri artırmakta ve bölgesel istikrarı tehdit etmektedir. Bu bağlamda, makalede ülkelerin su politikalarının yanı sıra uluslararası kuruluşların arabuluculuk çabaları ve bölgesel işbirliği girişimleri de incelenmektedir. Bu çalışma, su yönetimi alanında mevcut akademik literatürdeki eksiklikleri gidermeyi hedefleyerek, bölge ülkeleri arasında sürdürülebilir bir su yönetim modelinin geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda, su kaynakları yönetimiyle ilgili politika yapıcılara yol gösterici bilgiler sağlamayı hedeflemektedir. Bu makale, nitel araştırma yöntemine dayanmakta olup, akademik çalışmalar, resmi belgeler ve istatistiksel verilerden faydalanılarak hazırlanmıştır. Fergana Vadisi ile Amuderya ve Sırderya nehir havzaları gibi stratejik bölgelerdeki su paylaşımına ilişkin somut örnekler üzerinden teorik çerçevenin uygulamalı bağlamda değerlendirilmesi sağlanmıştır. İncelemeler, Türkistan’da bağımsızlık sonrası dönemde su kaynakları yönetiminin, ulusal kalkınma hedefleri ile bölgesel istikrarı sağlama çabaları arasında karmaşık bir denge gerektirdiğini ve sürdürülebilir bir yönetim modelinin ancak bölgesel işbirliği ve uluslararası desteğin artırılmasıyla mümkün olabileceğini ortaya koymaktadır.

🔖

Cite This Article

Abdimitalipova, D., Aydınlı, H. İ. (2025). Water Resources Management in Post-Sovereignty Turkestan: Development, Problems and Conflicts. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 1, 72–92. https://doi.org/10.54429/seyad.1568222

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (31)

  1. Agricultural Dictionary. “Bolşoy Andizhanskii Kanal”. Erişim 11 Haziran 2024. https://agricultural_dictionary.academic.ru/1699/%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%AC%D0%A8%D0%9E%D0%99_%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%98%D0%96%D0%90%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%98%D0%99_%D0%9A%D0%90%D0%9D%D0%90%D0%9B
  2. Agricultural Dictionary. “Bolşoy Namanganskii Kanal”. Erişim 15 Temmuz 2024. https://agricultural_dictionary.academic.ru/1702/%D0%91%D0%9E%D0%9B%D0%AC%D0%A8%D0%9E%D0%99_%D0%9D%D0%90%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%93%D0%90%D0%9D%D0%A1%D0%9A%D0%98%D0%99_%D0%9A%D0%90%D0%9D%D0%90%D0%9B
  3. Aizen, Vladimir vd. “Climate and Snow Glacier Water Resources Changes in Central Asia in The Last 50 Years Based On Remote Sensed And İn-Situ Data”. Erişim 6 Mayıs 2024. http://lcluc.umd.edu/sites/default/files/lcluc_documents/aizen_lcluc_apr2009_poster_0.pdf
  4. Akpınarlı, Hatice Feriha – Üner, İbrahim. “Geleneksel Tekstillerin Özellikleri ve Çeşitleri”. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi” 34 (2019), 133-145.
  5. Asia-Plus, “Bolshoi Gissarskii Kanal: Kak Stroili Bolshoi Gissarskii Kanal”. Erişim 1 Temmuz 2024. https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20230203/poilets-vsego-gissara-kak-stroili-bolshoi-gissarskii-kanal
  6. Bartold.V. Bladimiroviç, Türkistan Medeniyet Tarihinde Sulama Kültürü. Çeviren Seyfettin Erşahin-Tungysh Abylov, Ankara: Akçağ Yayınları, (2020).
  7. Bolşaya Rossiyskaya Entsiklopediya. “Kara-Kumskii kanal,” (Erişim Tarihi: 10 Temmuz 2024). https://old.bigenc.ru/geography/text/2044667
  8. EcoAiyl.kg. “Bolshoi Çuyskiy Kanal: Odno Iz Samykh Krupnykh Stroitelnykh Sooruzhenii v Kyrgyzstane”. Erişim 10 Mayıs 2024. https://ecoaiyl.kg/soobschestva/4-pochemu-bolshoj-chujskij-kanal-nasha-gordost.html
  9. EEA. “Air Quality e-Reporting Database”. Erişim 5 Haziran 2024. https://lcluc.umd.edu/sites/default/files/lcluc_documents/aizen_lcluc_apr2009_poster_0.pdf
  10. Ensyclopedia Słovari Spravoçniki. “Amu-Bukharskii Kanal”. Erişim 2 Temmuz 2024. https://selskoe_hozyaistvo.academic.ru/131/%D0%90%D0%BC%D1%83-%D0%91%D1%83%D1%85%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB
  11. ESCAP, Compendium on Water-related Hazards and Extreme Weather Events in Central Asia and Neighbouring Countries, (United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific). https://www.unescap.org/sites/default/files/Compendium%20report.pdf
  12. Eşment, “Raspredeleniye vodnıh resursov v Sentralnoy Azii: Nerazreşimaya problema?”. Friedrich-Ebert-Stiftung, (2011), 8-9.
  13. Eurasia.Expert. “Water scarcity in Central Asia to reach 30% by 2030 – Aizhan Skakova”, 2024. Erişim 5 Ocak 2025. https://centralasiaclimateportal.org/water-scarcity-in-central-asia-to-reach-30-by-2030-aizhan-skakova/#:~:text=%E2%80%93%20According%20to%20the%20World%20Bank,irrigation%20are%20up%20to%2050%25.
  14. GIZ & HYDROC GmbH, Regionalnaya strategiya po adaptasii k izmeneniyu klimata v Sentralnoy Azii, Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH, (2023).
  15. GIZ. “A Textile Giant in The Making? A Look At The Textile and Apparel Sector in Uzbekistan”, Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH, (2024). Erişim 5 Ocak 2025. https://www.giz.de/de/downloads/giz2024-en-a-textile-giant-in-the-making.pdf
  16. Glantz, M. H. “Creeping Environmental Problems and Sustainable Development in the Aral Sea Basin”, Cambridge University Press, (2009).
  17. Gleick, “Water and Conflict: Fresh Water Resources and International Security”. Scientific Research, (1993), 79.
  18. Inosmi. “Kirgizistan'ın Su Krizi ve Gelecekteki Perspektifler”. Erişim 6 Haziran 2024, https://inosmi.ru/20160811/237513805
  19. İskandarkhonova, B.A. "Orta Asya'daki Sınır Ötesi Nehirlerin Kullanımının Hukuki Düzenlenmesi, Moskova Uluslararası Hukuk Dergisi 3 (2007), 140-153.
  20. Micklin. Sovyet Rusya'da Su Yataklarının Değiştirilmesi Planları: Bunların Kazakistan ve Orta Asya Için Önemi. Ankara: O.D.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Basım İşliği, 1985. 11-24.
  21. Mirkin, Vodnye melioratsii v SSSR i puti ikh razvitiya, Moskva, 1960.
  22. Petrov. Orta Asya'da Hidroenerji ve Sulama Arasındaki Çıkar Çatışması: Nedenleri ve Aşılma Yolları. Orta Asya ve Kafkasya, 2010.
  23. Regnum.ru. “Gennadiy Mezensev: Razvitiye irrigasionnıh sistem Uzbekistana i vısıhaniye Arala”. Erişim 10 Temmuz 2024. https://regnum.ru/article/1438534
  24. Sivers. “Voda, konfliktı i regionalnaya bezopasnost v Sentralnoy Azii”, Reforma 1/17 (2003), 7-10.
  25. Suvmap.uz. “Mirzacho‘lning taraqqiyotga erishishida muhim ahamiyatga ega suv inshooti – Janubiy Mirzachol kanali”. Erişim 1 Temmuz 2024. https://suvmap.uz/photo-history/mirzacho-lning-taraqqiyotga-erishishida%20muhim-ahamiyatga-ega-suv-inshooti-janubiy-mirzacho-l-kanali
  26. Şadimetov & Ayrapetov. “Orta Asya'da Ekolojik Diplomasi, Ekonomi ve Sosyum”. №9 (100), (2022), 772.
  27. Taşbaev vd. "Batken Bölgesinde Arazi Kaynaklarının Etkin Kullanımı ve Tarım Sektörünün Geliştirilmesi", Problemı ekenomiki i menedjmenta 1/53 (2016), 99-101.
  28. UNDP in Kyrgyzstan. “Handbook: Agroclimatic Resources of the Batken Region of the Kyrgyz Republic”, 7-11.
  29. UNDP, “The Glaciers of Central Asia: Disappearing Resource. United Nations Development Programme”, Erişim Tarihi: 29 Nisan 2024. https://www.scribd.com/document/153349210/The-glaciers-of-Central-Asia-A-disappearing-resource
  30. Uzgidromet. “İkinci ulusal rapor: Özbekistan Cumhuriyeti'nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamındaki raporu”. Erişim 4 Mayıs 2024. http://unfccc.int/national_reports/non-annex_i_natcom/items/10124.php
  31. Suvmap.uz. “Mirzacho‘lning taraqqiyotga erishishida muhim ahamiyatga ega suv inshooti – Janubiy Mirzachol kanali”. Erişim 1 Temmuz 2024. https://suvmap.uz/photo-history/mirzacho-lning-taraqqiyotga-erishishida%20muhim-ahamiyatga-ega-suv-inshooti-janubiy-mirzacho-l-kanali