SavedAdd your journal

Journals / Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi / 2026 / Sayı: 1

Request for an Inheritance Certificate from Turkish Courts for a Child Born through Surrogacy: An Examination from the Perspective of International Private Law

Taşıyıcı Annelik Yöntemiyle Doğan Çocuğun Türk Mahkemelerinden Mirasçılık Belgesi Talebi: Milletlerarası Özel Hukuk Açısından Bir İnceleme

Gülşah Ulubay(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, ALİ FUAD BAŞGİL HUKUK FAKÜLTESİ, HUKUK BÖLÜMÜ)0000-0002-0979-0382
Ahmet Oğuz Bacanak(ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0009-0009-7725-6163
Pages
465–498
Publication Date
2026-01-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Moreover, it has been stated that the competent court for issuing the certificate of inheritance should be determined pursuant to Article 40 of the Turkish Private International Law Act in conjunction with Article 384 of the Turkish Code of Civil Procedure.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:With the advances in reproductive technologies, the method of surrogacy has become a highly controversial field in both ethical and legal terms.
📊
Key Findings & Data:Although surrogacy is explicitly prohibited under Turkish law, individuals often seek to circumvent this prohibition by traveling to foreign countries where surrogacy is permitted and have children through this method abroad.
💡
Conclusion & Impact:Moreover, it has been stated that the competent court for issuing the certificate of inheritance should be determined pursuant to Article 40 of the Turkish Private International Law Act in conjunction with Article 384 of the Turkish Code of Civil Procedure.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Taşıyıcı Annelik · Mirasçılık Belgesi · Uygulanacak Hukuk

Abstract

With the advances in reproductive technologies, the method of surrogacy has become a highly controversial field in both ethical and legal terms. Although surrogacy is explicitly prohibited under Turkish law, individuals often seek to circumvent this prohibition by traveling to foreign countries where surrogacy is permitted and have children through this method abroad. When a child born through cross-border surrogacy applies to Turkish courts for a certificate of inheritance, various issues of private international law arise. In this study, the validity of the parentage relationship in the context of an inheritance certificate request involving a foreign element has been examined as a preliminary question. The approaches of lex fori and lex causae regarding the resolution of this preliminary question have also been evaluated. The research concludes that the request for a certificate of inheritance by a child born through surrogacy should not be rejected on the grounds of public policy. The judge should instead make a flexible assessment in each individual case, taking into account the best interests of the child and the principles of equity in private international law. Moreover, it has been stated that the competent court for issuing the certificate of inheritance should be determined pursuant to Article 40 of the Turkish Private International Law Act in conjunction with Article 384 of the Turkish Code of Civil Procedure.

Özet

Üreme teknolojisindeki gelişmelerle birlikte ortaya çıkan taşıyıcı annelik yöntemi etik ve hukukî boyutlarıyla oldukça tartışmalı bir alan hâline gelmiştir. Türk hukukunda taşıyıcı annelik açıkça yasaklanmış olmakla birlikte, kişiler bu yasağı aşmak amacıyla taşıyıcı anneliğe izin veren yabancı ülkelere gitmekte ve bu ülkelerde söz konusu yöntemle çocuk sahibi olabilmektedir. Sınıraşan taşıyıcı annelik yoluyla doğan bir çocuğun Türk mahkemelerinde mirasçılık belgesi talep etmesi ise çeşitli milletlerarası özel hukuk sorunlarını gündeme getirmektedir. Çalışmamızda yabancılık unsuru içeren mirasçılık belgesi talebinde soybağı ilişkisinin geçerliliği ön sorun olarak incelenmiştir. Ayrıca ön sorunun çözümüne ilişkin lex fori ve lex causae yaklaşımları değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, taşıyıcı annelik yöntemiyle doğan çocuğun mirasçılık belgesi talebinin kamu düzeni gerekçesiyle reddedilmemesi gerektiği; hâkimin her somut olayda çocuğun üstün yararını ve milletlerarası özel hukukun hakkaniyet ilkelerini gözeterek esnek bir değerlendirme yapması gerekliliği sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, mirasçılık belgesinin düzenlenmesinde yetkili mahkemenin MÖHUK m. 40 hükmünün atfıyla HMK m.384 hükümleri çerçevesinde tespit edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

🔖

Cite This Article

Ulubay, G., Bacanak, A. O., *, G. U. (2026). Request for an Inheritance Certificate from Turkish Courts for a Child Born through Surrogacy: An Examination from the Perspective of International Private Law. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, Sayı: 1, 465–498. https://doi.org/10.33432/ybuhukuk.1798150

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (74)

  1. Acabey, Mehmet Beşir (2002) Soybağı, İzmir, Güncel Hukuk.
  2. Ağaoğlu, Cahit (2020) “Karşılaştırmalı Hukukta Sınıraşan Taşıyıcı Annelik ile Taşıyıcı Anneden Doğan Çocukların Yasal Anne-Babalığının Kazanılma Sorunu”, Public and Private International Law Bulletin, S. 1.
  3. Akıncı, Ziya (2020) Milletlerarası Özel Hukuk (Ders Kitabı), 1. Baskı, İstanbul, Vedat. Al, Dursun (2020) “Türk Hukukunda Mirasçılık Belgesi ve Uygulama Sorunları” Ulus- lararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, C. 5, S. 10, ss. 192-212.
  4. Albayrak Ceylan, Nazlı (2024) Milletlerarası Özel Hukukta Evlat Edinme, 1. Baskı, Ankara, Seçkin.
  5. Altıparmak, Ayşe Kübra (2017) İngiliz, Avrupa Birliği ve Türk Hukukunda Mirasa Uygulanacak Hukuk, 1. Baskı, İstanbul, On iki Levha.
  6. Arık, Kemal Fikret (1944) “Veraset Vesikası Hakkında Bir İnceleme” AD, S. 1, ss. 19- 38.
  7. Atalı, Murat/Ermenek, İbrahim/Erdoğan Ersin (2024) Medenî Usûl Hukuku, 7. Baskı, Ankara, Yetkin.
  8. Ateş, Derya ve Akıntürk, Turgut (2024) Aile Hukuku, 25. Baskı, Beta.
  9. Ayan, Mehmet/Ayan, Nurşen (2023) Miras Hukuku, 11. Baskı, Ankara, Adalet.
  10. Aybay, Rona/Dardağan, Esra (2005) Uluslararası Düzeyde Yasaların Çatışması (Ka- nunlar İhtilafı) 2. Baskı, İstanbul, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  11. Aygün, Mesut (2015) “Yabancılık Unsurunun Mahiyeti ve Yargılamadaki Rolü” DEÜ- HFD, C. 16, Özel Sayı, Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez’e Armağan, ss. 1025-1066.
  12. Baran Çelik, Neşe (2011) Milletlerarası Unsurlu Ölüme Bağlı Tasarruflara Uygulanacak Hukukun Tayini, 1. Baskı, Ankara, Yetkin.
  13. Baran Çelik, Neşe (2019) “Türkiye’de Yabancılık Unsuru İçeren Mirasçılık Belgelerinin Düzenlenmesi” DÜHFD, C. 24, S. 41, ss. 439-511.
  14. Baran Çelik, Neşe (2021) Milletlerarası Özel Hukukta Soybağının Kurulması, Ankara, Yetkin.
  15. Baygın, Cem (2010) Soybağı Hukuku, 1. Baskı, İstanbul, On İki Levha.
  16. Bilkay, Musab (2021) “Miras Davalarına İlişkin Dava ve İşlerde Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi” 41 (2), PPIL, ss. 905-929.
  17. Buchli-Schneider, Franziska (1987) Künstliche Fortpflanzung aus zivilrechtlicher Sicht, 1. Baskı, Verlag Stämpfli & Cie AG Bern.
  18. Budak, Ali Cem (2004) “Prof. Dr. Baki Kuru’nun ‘Nizasız Kaza’ İsimli Eserinden Beri Çekişmesiz Yargı Alanında Meydana Gelen Başlıca Değişiklikler” 75. Yaş Günü İçin Prof. Dr. Baki Kuru Armağanı, TBB, ss. 273-306.
  19. Can, Hacı (2023) Milletlerarası Özel Hukuk, 6. Baskı, Ankara, Adalet.
  20. Cihan, Erol (1971) Sosyal ve Hukuki Bakımdan Sun’i İlkah, 1. Baskı, İstanbul, İstanbul Barosu.
  21. Çelikel, Aysel/Erdem, B. Bahadır (2024) Milletlerarası Özel Hukuk, 18. Bası, İstanbul, Beta.
  22. Dardağan Kibar, Esra (2011) “Uluslararası Özel Hukukta Soybağı ve Velayete İlişkin Sorunlar”, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Atâ Sakmar’ a Armağan), C. 10, S. 1, ss. 541-560.
  23. Doğan, Vahit/Yılmaz, Alper Çağrı/Ayhan İzmirli, Lale (2025) Milletlerarası Özel Hukuk, 11. Baskı, Ankara, Savaş.
  24. Dural, Mustafa/Öz, Turgut (2021) Türk Özel Hukuku, Cilt IV, İstanbul, Filiz Kitabevi.
  25. Ekşi, Nuray (2000) Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi, 2. Baskı, İstanbul, Beta.
  26. Ekşi, Nuray (2013) Yargıtay Kararları Işığında Milletlerarası Miras Hukuku, 1. Baskı, İstanbul, Beta.
  27. Erdem, B. Bahadır (2002) “22.11.2001 Tarihli ve 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nda Düzenlenen Türk Mahkemelerinin Yetkisine İlişkin Kurallar ve Bu Mahkemelerin Milletlerarası Yetkisi”, Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni, C. 22, S. 2, ss. 149-181.
  28. Erol, Yasemin (2012) Yabancı Döllenme Yöntemleri ve Taşıyıcı Annelik, Ankara, Yet- kin.
  29. Erten, Rifat (2017) Türklerin Kişi Hâllerine İlişkin Davalarda Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi (MÖHUK m. 41), 1. Baskı, Ankara, Yetkin.
  30. Gössl, Susanne L (2013) “Germany”: Trimmings, Katarina/Beaumont, Paul (Editörler), International Surrogacy Arrangements: Legal Regulation at the International Level, Bloomsbury Publishing, ss. 131-142.
  31. Güner, Cemil (2022) Milletlerarası Özel Hukukta Yetişkinlerin Korunması Bağlamında Vesâyet, Kısıtlılık ve Kayyımlık, 1. Baskı, Ankara, Seçkin.
  32. Hatemi, Hüseyin (1999) Aile Hukuku (Sınava Hazırlık Kitabı), İstanbul, Filiz.
  33. Hatemi, Hüseyin (2014) Miras Hukuku, 5. Bası, İstanbul, Vedat.
  34. Hatemi, Hüseyin (2023) Aile Hukuku, 10. Baskı, İstanbul, On İki Levha.
  35. Hösel, Stefanie (2020) Grenzüberschreitende Leihmutterschaft als Herausforderung im Internationalen Privat- und Verfahrensrecht Ein Vergleich des deutschen, österrei- chischen und niederländischen Kollisions- und Verfahrensrechts, 1. Baskı, Verlag Ernst und Werner Gieseking.
  36. Huysal, Burak (2005) Devletler Özel Hukukunda Velâyet, 1. Baskı, İstanbul, Legal.
  37. İmre, Zahit/Erman, Hasan (2024) Miras Hukuku, 17. Baskı, İstanbul, Der.
  38. İnan, Ali Naim/Ertaş, Şeref/Albaş, Hakan (2024) Miras Hukuku, 12. Baskı, Ankara, Seçkin.
  39. İyilikli, Ahmet Cahit (2017) “Mirasçılık (Veraset) Belgesinin Hukuk Yargılamasındaki Görünümü” Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, Yıl: 5, S. 9, ss. 281- 382.
  40. Kalafatoğlu, Mehmet Polat (2025) Mirasa Uygulanacak Hukuk Türk ve İsviçre Millet- lerarası Özel Hukukları İncelemesi, 1. Baskı, İstanbul, On İki Levha.
  41. Kayalı, Didem (2024) “Milletlerarası Taşıyıcı Annelik Sonucu Doğan Çocuğun Soyba- ğına Uygulanacak Hukuk”, Public and Private International Law Bulletin, S. 1, ss. 221-252.
  42. Kırkbeşoğlu, Nagehan (2006) Soybağı Alanında Biyoetik ve Hukuk Sorunları, 1. Baskı, İstanbul, Vedat.
  43. Kuru, Baki (1961) Nizasız Kaza, Ankara, 1. Baskı, AÜHF.
  44. Kuru, Baki (2001) Hukuk Muhakemeleri Usulü, C. I, 6. Baskı, İstanbul, Demir Dermir.
  45. Kuru, Baki/Aydın, Burak (2023) Medenî Usul Hukuku, 8. Baskı, Ankara, Yetkin.
  46. Kürşat, Zekeriya (2010) Terekenin Korunması Önlemleri, 1. Baskı, İstanbul, Filiz.
  47. Kürşat, Zekeriya (2011) “Noterlere Mirasçılık Belgesinin Düzenlenmesi Yetkisinin Tanınması Hakkında Değerlendirme” Prof. Dr. Şener Akyol’a Armağan, İstanbul, ss. 583-596.
  48. Metin, Sevtap (2019) Biyo-tıp Etiği ve Hukuk, 2. Baskı, İstanbul, BETİM.
  49. Nomer, Ergin (2021) Devletler Hususi Hukuku, 23. Bası, İstanbul, Beta.
  50. Nomer, Haluk Nami (2000) “Suni Döllenme Dolayısıyla Ortaya Çıkabilecek Nesep Problemleri”, M. Kemal Oğuzman Anısına Armağan, İstanbul, Beta, ss. 545-594.
  51. Özel, Sibel/Erkan, Mustafa/Pürselim, Hatice Selin/Karaca, Hüseyin Akif (2022) Mil- letlerarası Özel Hukuk, 1. Baskı, İstanbul, On İki Levha.
  52. Özsunay, Ergun (1979) Gerçek Kişilerin Hukuki Durumu, 1. Baskı, İstanbul, Fakülteler Matbaası.
  53. Öztan, Bilge (2023) Miras Hukuku, 13. Baskı, Ankara, Yetkin.
  54. Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes Muhammet (2024), Medenî Usûl Hukuku, 12. Baskı, İstanbul, On İki Levha.
  55. Perreau-Saussine, Louis/Sauvages, Nicola (2013) “France”: Trimmings, Katari- na/Beaumont, Paul (Editörler), International Surrogacy Arrangements: Legal Regu- lation at the International Level, Bloomsbury Publishing, ss. 119-130.
  56. Pürselim Hatice Selin (2021) “MÖHUK Kapsamında İddet Müddetinin Soybağının Reddi ve Babalık Davalarına Etkileri” S. 1, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, ss. 513 - 542.
  57. Pürselim, Hatice Selin (2021) “Uygulanacak Hukuk, Yetkili Mahkeme ve Tanıma Da- vası Kapsamında Mirasçılık Belgesinin İncelenmesi” Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 9, S. 1, ss. 179-197 (Mirasçılık Belgesi).
  58. Ruhi, Canan/Ruhi, Ahmet Cemal (2017) Mirasçılık Belgesi, 2. Baskı, Ankara, Seçkin.
  59. Sakmar, Ata (1979) “Yabancılık Unsuru Taşıyan Vasiyetnamelerin Tenfizi ve Yargıtay Uygulaması” Hıfzı Timur’un Anısına Armağan, İstanbul, ss. 729-745. Sargın, Fügen (2024) Türk Milletlerarası Usul Hukuku, 1. Baskı, Ankara, Yetkin., Serozan, Rona (2017) Çocuk Hukuku, İkinci Baskıdan Tıpkı Baskı, İstanbul, Vedat.
  60. Sitter, Sophie Catherine (2016) Grenzüberschreitende Leihmutterschaft Eine Unter- suchung des materiellen und internationalen Abstammungsrechts Deutschlands und der USA, 1. Baskı, Berlin, Duncker & Humblot.
  61. Şanlı, Cemal/Esen, Emre/Ataman Figanmeşe, İnci (2024), Milletlerarası Özel Hukuk, 11. Bası, İstanbul, Beta.
  62. Şensöz Malkoç, Ebru (2015) “Uluslararası Taşıyıcı Annelik Sözleşmesinden Doğan İhtilaflarda Uygulanacak Hukuk”, MHB, S. 2, ss. 13-49
  63. Tanrıbilir, Feriha Bilge (2018) “MÖHUK ve Mirasa İlişkin Bağlama Kurallarının Uy- gulanmasında Ortaya Çıkan Hususlar”, 10. Yılında MÖHUK Sempozyumu (7-8 Aralık 2017, Ankara), Editörler: Tanrıbilir, Feriha Bilge/Gümüşlü Tunçağıl, Gülce, 1. Baskı, Ankara, Adalet.
  64. Tarman, Zeynep Derya (2022) “Yabancılık Unsuru İçeren Mirasçılık Belgelerinin Dü- zenlenmesinde Yetkili Makamlar, Uygulanacak Hukuk ve Yurtdışında Düzenlenen Mirasçılık Belgelerinin Türkiye’de Tanın(ma)ması” BÜHFD, C. 8, S. 1, ss. 11-34.
  65. Tekinalp, Gülören (2020) Milletlerarası Özel Hukuk Bağlama ve Usul Hukuku Kuralla- rı, 13. Bası, İstanbul, Vedat.
  66. Tiryakioğlu, Bilgin (2012) “Türklerin Kişi Hallerine İlişkin Davalarda Türk Mahkeme- lerinin Milletlerarası Yetkisi”, Tuğrul Arat’a Armağan, Ankara, Yetkin.
  67. Tuna, Ekin (2024) Milletlerarası Özel Hukukta Çocuğun Üstün Yararı, 1. Baskı, Anka- ra, Adalet.
  68. Turgut, Cemile (2016) Yapay Döllenme Taşıyıcı Annelik ve Soybağına İlişkin Hukuk, Sorunlar, İstanbul, On İki Levha.
  69. Türkmen, S. Ahsen (2017) “Milletlerarası Özel Hukukta Taşıyıcı Annelik”: Öztekin Gelgel, Günseli/Giray, Faruk Kerem (Editörler), Milletlerarası Aile ve Çocuk Huku- kuna İlişkin Seçilmiş Makaleler, İstanbul, Beta, ss. 137-189.
  70. Tütüncübaşı, Uğur (2014) Yabancı Çekişmesiz Yargı Kararlarının Türk Hukukunda Tanınması, 1. Baskı, Ankara, Adalet.
  71. Ulubay, Gülşah (2024) Milletlerarası Özel Hukukta Taşıyıcı Annelik, 1. Baskı, İstanbul, On İki Levha.
  72. Ulusu Karataş, Ayşe Elif (2015) “Türk Miras Hukukunda Mirasın Kazanılmasında Halefiyet Türleri ve Türk Milletlerarası Özel Hukukundaki Yansımaları ” İÜHFM, C. 73, S. 2, ss. 357-390.
  73. Uyanık Çavuşoğlu, Ayfer (2006) Türk Milletlerarası Özel Hukukunda Boşanma, İstan- bul, Beta.
  74. Yasan, Candan (2013) Milletlerarası Özel Hukukta Aynı Cinsiyetten Kişilerin Birlikte- likleri, 1. Baskı, İstanbul, On İki Levha.