Journals / Türk Dünyası Araştırmaları / 2026 / Cilt: 116 Sayı: 229

İRAN DIŞ POLİTİKASINDA KURUMSAL VE KURAMSAL BİR AKTÖR: VELAYET-İ FAKİH

Ahmet Hüsrev Çelik(DÜZCE ÜNİVERSİTESİ)
Muhammed Mücahit Yılmaz(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)
Pages
145–158
Publication Date
2017-08-25
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Mezkûr kurum, ‘müdahaleci fakihlik’ ile ‘dinin Makyavelist uygulanma makamı’ arasında İran siyasasında otoriter bir güç olarak varlığını idame ettirmektedir. .

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Velâyet-i Fakih anlayışı; 1970 yılında Ayetullah Musavi Humeyni tarafından sistemleştirilmesine karşın, felsefi kökenleri Şii-İmamiyye öğretisi içerisinde meydana gelen Ahbarilik ve Usulilik ayrışmasına kadar götürülebilir.
📊
Key Findings & Data:İran anayasasında makamlar üstü bir konumu olan Veli-i Fakih’in meşruiyet zeminini oluşturan teori, bu sebepten ötürü gerek iç gerek dış politikada ciddi etkilere sahiptir.
💡
Conclusion & Impact:Mezkûr kurum, ‘müdahaleci fakihlik’ ile ‘dinin Makyavelist uygulanma makamı’ arasında İran siyasasında otoriter bir güç olarak varlığını idame ettirmektedir. .
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Ahbarilik · Usulilik · Velâyet-i Fakih

Özet

Velâyet-i Fakih anlayışı; 1970 yılında Ayetullah Musavi Humeyni tarafından sistemleştirilmesine karşın, felsefi kökenleri Şii-İmamiyye öğretisi içerisinde meydana gelen Ahbarilik ve Usulilik ayrışmasına kadar götürülebilir. İran anayasasında makamlar üstü bir konumu olan Veli-i Fakih’in meşruiyet zeminini oluşturan teori, bu sebepten ötürü gerek iç gerek dış politikada ciddi etkilere sahiptir. Veli-i Fakih’in siyasi mekanizmaya müdahil olması sonucu, seçimle iş başına gelenler ile geleneksel kurumlarda mevcut bulunanlar ara¬sında kadim bir çekişme mevcuttur. Bu bağlamda; iç politikaya olan etkisi, sorgulanamaz oluşu, hem dini hem de siyasi meşruiyeti tekeline alması, Veli-i Fakihlik makamını çok önemli ve kritik bir noktaya taşımaktadır. Mezkûr kurum, ‘müdahaleci fakihlik’ ile ‘dinin Makyavelist uygulanma makamı’ arasında İran siyasasında otoriter bir güç olarak varlığını idame ettirmektedir. .

🔖

Cite This Article

Çelik, A. H., Yılmaz, M. M. (2017). İRAN DIŞ POLİTİKASINDA KURUMSAL VE KURAMSAL BİR AKTÖR: VELAYET-İ FAKİH. Türk Dünyası Araştırmaları, Cilt: 116 Sayı: 229, 145–158. https://ajindex.com/articles/1218941

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (1)

  1. BULUT, Halil İbrahim: İslam Mezhepleri Tarihi, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2016, s. 286.