AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe aim of this study is to introduce Rumeli kazasker Kevakibizâde Veliyüddin Efendi, a member of a significant ulema family within the Ottoman ilmiyye institution, to provide an overview of his life and scholarly career from his student years to his tenure as Rumeli kazasker, and to transcribe the mülazemet rûznâmçe he recorded during his Rumeli kazasker years into the modern alphabet, thereby contributing to studies on the mülazemet system.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Mülazemet is one of the bureaucratic structures of the Ottoman ilmiyye institution and holds a significant role in gaining entry into the ilmiyye profession. In the Ottoman Empire, an individual wishing to serve in the ilmiyye institution would begin their education in the “twenties” madrasas studying Hâşiye-i Tecrid. After completing the “thirties” and “forties” madrasas, they would proceed to either the Sahn or Süleymaniye madrasas. Upon graduating from one of these institutions, the student would have their name recorded in a ledger called rûznâmçe, maintained by the Rumeli kazasker and would join the queue to become a judge or professor. For this reason, mülazemet marks a fundamental process for an Ottoman student aspiring to join the ilmiyye institution. The mülazemet rûznâmçe of Rumeli kazasker Kevakibizâde Veliyüddin Efendi, which is the subject of this study, is one such ledger. Kevakibizâde compiled this rûznâmçe during his fifteen-month tenure as the Rumeli kazasker. The aim of this study is to introduce Rumeli kazasker Kevakibizâde Veliyüddin Efendi, a member of a significant ulema family within the Ottoman ilmiyye institution, to provide an overview of his life and scholarly career from his student years to his tenure as Rumeli kazasker, and to transcribe the mülazemet rûznâmçe he recorded during his Rumeli kazasker years into the modern alphabet, thereby contributing to studies on the mülazemet system.
Özet
Mülâzemet, Osmanlı ilmiye müessessesinin bürokratik yapılarından biridir ve ilmiye mesleğine giriş açısından belirgin bir role sahiptir. Osmanlı Devleti’nde bir kişi ilmiye müessesesinde görev almak istediğinde önce Hâşiye-i tecrid adındaki yirmili medreselerde öğrenim görmeye başlar sırasıyla otuzlu, kırklı medreseleri tamamladıktan sonra Sahn veya Süleymaniye medreselerinden birine dahil olurdu. Söz konusu medreselerden birini tamamlayan talebe, Rumeli kazaskeri’nin kayda geçtiği rûznâmçe adlı deftere adını yazdırır, kadı ve müderris olmak için sıraya girerdi. Bu sebepten dolayı mülâzemet, bir Osmanlı talebesinin ilmiye müessesesinde yer alması açısından en temel süreci işaret etmektedir. Makaleye konu olan Rumeli Kazaskeri Kevakibizâde Veliyüddin Efendi’nin kayda geçtiği mülâzemet rûznâmçesi de bu tür defterlerden biridir. Kevakibizâde, bahsi geçen rûznâmçeyi on beş ay süren Rumeli kazaskerliği görevi sırasında kaleme almıştır. İş bu çalışmada amaç; Osmanlı ilmiye müessesesinde görev almış önemli ulema ailesinden olan Rumeli kazaskeri Kevakibizâde Veliyüddin Efendi’yi tanıtmak, onun talebeliğinden başlayarak Rumeli kazaskeri olana değin geçen sürede hayatı ve ilmiye kariyeri hakkında genel bir bilgi sunmak ve Rumeli kazaskerliği döneminde kaydettiği mülâzemet rûznâmeçe kaydını transkribe ederek mülâzemet sistemi çalışmaları adına katkıda bulunmaktır.