Journals / Karadeniz Araştırmaları / 2026 / Cilt: 23 Sayı: 90

ELEMENTS TO WHICH THE BODY AS A SIGNIFIER IS LIKENED IN THE CONTEXT OF BODY LANGUAGE: THE CASE OF YÛSUF U ZELÎHÂ AND SÜHEYL Ü NEVBAHÂR

BEDEN DİLİ BAĞLAMINDA BİR GÖSTEREN OLARAK BEDENİN BENZETİLDİĞİ UNSURLAR: YÛSUF U ZELÎHÂ İLE SÜHEYL Ü NEVBAHÂR ÖRNEĞİ

Medine Yıldız(Manisa Celal Bayar Üniversitesi)0000-0001-8078-7533
Pages
1231–1247
Publication Date
2026-06-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Thus, it will be revealed under which signs and types these similes are addressed; specifically, within the framework of “simile,” the use of bodily data in the context of body language through literary devices will be demonstrated.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Word and body are the fundamental signs that enable the understanding and expression of both the human being and the external world.
📊
Key Findings & Data:The body occupies an effective and significant place in communication through its functions of accompanying speech and substituting for it.
💡
Conclusion & Impact:Thus, it will be revealed under which signs and types these similes are addressed; specifically, within the framework of “simile,” the use of bodily data in the context of body language through literary devices will be demonstrated.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Yûsuf u Zelîhâ · Süheyl ü Nevbahâr · beden dili

Abstract

Word and body are the fundamental signs that enable the understanding and expression of both the human being and the external world. The fact that body language is the first thing that comes to mind when nonverbal communication is mentioned stems from the body’s role as the primary carrier that facilitates transmission in nonverbal communication. The body occupies an effective and significant place in communication through its functions of accompanying speech and substituting for it. Authors, too, frequently make use of these possibilities of body language while constructing their works. In order to present narrative characters, they resort to non-linguistic signs, primarily the structure of the body, bodily formations, and actions. In texts possessing literary qualities, data related to body language may appear in various forms, such as literary devices, which is a natural consequence of literariness. One of these devices is simile. In this study, the elements to which the body is likened as a signifier within the context of body language are examined in the mesnevis Yûsuf u Zelîhâ and Süheyl ü Nevbahâr, two 14th-century works from the period of Old Anatolian Turkish. Thus, it will be revealed under which signs and types these similes are addressed; specifically, within the framework of “simile,” the use of bodily data in the context of body language through literary devices will be demonstrated.

Özet

Söz ve beden, insanı ve dış dünyayı anlayabilme ve anlatabilmede aktarım sağlayan temel göstergelerdir. Sözsüz iletişim denince akla ilk beden dilinin gelmesi, bedenin sözsüz iletişimde aktarımı sağlayan başlıca taşıyıcı olmasındandır. Beden, söze eşlik etme ve sözün yerini alabilme işleviyle iletişimde etkili ve önemli bir yere sahiptir. Müellifler de eserlerini oluştururken beden dilinin bu imkânlarından sıkça yararlanırlar. Anlatı kişilerini ortaya koymak için bedenin yapısı, bedensel oluşum ve eylemler başta olmak üzere dil dışı göstergelere başvururlar. Edebî nitelik taşıyan metinlerde beden dili verileri söz sanatları gibi çeşitli kullanımlarla karşımıza çıkabilir ve bu, edebîlikten dolayı olağan bir durumdur. Söz konusu sanatlardan biri de benzetmelerdir. Bu çalışmada, Eski Anadolu Türkçesi döneminin 14. yüzyıl eserlerinden Yûsuf u Zelîhâ ile Süheyl ü Nevbahâr mesnevilerinde beden dili bağlamında bir gösteren olarak bedenin benzetildiği unsurlar üzerinde durulmuştur. Bununla, benzetmelerin hangi gösterge ve türünde konu edildiği ortaya çıkarılmış; “benzetme” özelinde beden dili bağlamında bedensel verilerin söz sanatlarıyla kullanımı gösterilmiş olacaktır.

🔖

Cite This Article

Yıldız, M. (2026). ELEMENTS TO WHICH THE BODY AS A SIGNIFIER IS LIKENED IN THE CONTEXT OF BODY LANGUAGE: THE CASE OF YÛSUF U ZELÎHÂ AND SÜHEYL Ü NEVBAHÂR. Karadeniz Araştırmaları, Cilt: 23 Sayı: 90, 1231–1247. https://doi.org/10.56694/karadearas.1941226

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (20)

  1. ARGYLE, M. (1972). “Non-verbal Communication In Human Social Interaction”. Non-Verbal Communication. (ed. R. A. Hinde). Cambridge: Cambridge University Press: 243-269.
  2. BALTAŞ, Z. – A. BALTAŞ (2019). Bedenin Dili. (53. bs.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  3. DİLÇİN, C. (2016). Süheyl ü Nev-bahār: İnceleme-Metin-Sözlük. (2. bs.). Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını.
  4. DİLÇİN, D. (1946). Yusuf ve Zeliha. İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  5. EKMAN, P. – W. V. FRIESEN (1969). “The Repertoire of Nonverbal Behavior: Categories, Origins, Usage, and Coding”. Semiotica, I/1: 49-98.
  6. FISKE, J. (2019). İletişim Çalışmalarına Giriş. (çev. S. İrvan). (6. bs.). Ankara: Pharmakon Yayınevi.
  7. GÜNAY, V. D. (2020). “İletişime Yardımcı Araç Olarak Beden Dili ve Edebiyattaki Yansımaları”. Edebiyatta Jest ve Mimik. (ed. Ü. Deveci - A. Akgöl). İstanbul: Kitabevi Yayınları: 111-144.
  8. HOOPES, J. (1991). (ed.). Peirce on Signs: Writings on Semiotic by Charles Sanders Peirce. Chapel Hill and London: The University of North Carolina Press.
  9. KALELİOĞLU, M. (2020). “Söylemin Tutkusal Boyutu: Duygusal Evrenin Kurgulanma Sürecinde Beden Dilinin Rolü”. Edebiyatta Jest ve Mimik. (ed. Ü. Deveci - A. Akgöl). İstanbul: Kitabevi Yayınları: 53-81.
  10. KER DİNÇER, M. (2015). İletişimin Kalbi: Sözsüz İletişim Becerileri. (2. bs.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  11. KIZIKLI, Z. (2007). “Edebî Bir Sanat Olarak Arap Belâgatinde Teşbih”. Dini Araştırmalar, IX/27: 223-246.
  12. MCNEILL, D. (1992). Hand and Mind: What Gestures Reveal About Thought. Chicago: The University of Chicago Press.
  13. NÖTH, W. (1990). Handbook of Semiotics. Bloomington: Indiana University Press.
  14. ÖZÜNLÜ, Ü. (2001). Edebiyatta Dil Kullanımları. İstanbul: Multilingual Yayınları.
  15. SARAÇ, M. A. Y. (2010). Klâsik Edebiyat Bilgisi: Belâgat. (8. bs.). İstanbul: Bilimevi Yayınları.
  16. SEV, İ. G. (2012). “Türkiye Türkçesinde Gibi Edatıyla Kurulan Benzetmeli Anlatımlar”, Turkish Studies, VII/4: 499-512.
  17. Türkçe Sözlük (2011). (11. bs.). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  18. URHAN TORUN, B. (2018). “Beden Dili”. Konuşulmayan Dil: Sözsüz İletişim. (ed. B. Urhan Torun – M. Fidan). Ankara: Gazi Kitabevi: s. 53-103.
  19. YIN, J. (2014). “Body Language Classification and Communicative Context”. International Conference on Education, Language, Art and Intercultural Communication. (ed. D. Howard - T. Volodina - Y. Zhang - R. Green). III. France: Atlantis Press: 419-423.
  20. ZILLIOĞLU, M. (2018). İletişim Nedir?. (6. bs.). İzmir: Cem Yayınevi.