SavedAdd your journal

Journals / Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 29

Alman Mizah Dergilerinde Cihad-ı Ekber Propagandası

Abdülhakim Bahadır Darı(YALOVA ÜNİVERSİTESİ, İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0003-3525-5823
Caner Çakı(AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ)
Pages
185–209
Publication Date
2022-07-26
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu şekilde savaşın Alman İmparatorluğu’nun lehine gelişeceğine yönelik algının oluşturulmaya çalışıldığı sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Osmanlı İmparatorluğu’nun İttifak Devletleri’nin yanında Birinci Dünya Savaşı’na katılmasıyla Osmanlı padişahı ve aynı zamanda 114.
📊
Key Findings & Data:Mehmet Reşat Cihad-ı Ekber ilan ederek, İtilaf Devletleri’ne karşı dünya Müslümanlarını savaşa çağırmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu şekilde savaşın Alman İmparatorluğu’nun lehine gelişeceğine yönelik algının oluşturulmaya çalışıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Cihat · Propaganda · Medya

Özet

Osmanlı İmparatorluğu’nun İttifak Devletleri’nin yanında Birinci Dünya Savaşı’na katılmasıyla Osmanlı padişahı ve aynı zamanda 114. İslam halifesi V. Mehmet Reşat Cihad-ı Ekber ilan ederek, İtilaf Devletleri’ne karşı dünya Müslümanlarını savaşa çağırmıştır. Bu dönemde Alman İmparatorluğu’nda propaganda amacıyla hizmet eden dönemin önde gelen mizah dergilerinde Cihad-ı Ekber süreci işlenerek, çeşitli propaganda mesajları verilmiştir. Bu açıdan dönemin mizah dergilerinde Cihad-ı Ekber sürecinin incelenmesi, Alman İmparatorluğu’nun Cihad-ı Ekber’e yönelik propagandasının ortaya konulması bakımından önem taşımaktadır. Çalışmada, Alman İmparatorluğu’nda dönemin önde gelen beş büyük mizah dergisi Fliegende Blätter, Kladderadatsch, Lustige Blätter, Simplicissimus ve Ulk üzerinden Alman mizahında Cihad-ı Ekber sürecinin propaganda amaçlı ne yönde işlendiğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada beş dergide Cihad-ı Ekber sürecini konu alan karikatürler, göstergebilim yöntemi üzerinden propaganda boyutunda analiz edilmiştir. Çalışmada ele edilen bulgularda Cihad-ı Ekber’in İtilaf Devletleri’ne karşı Müslümanların büyük isyanlarına yol açacağına yönelik propaganda mesajının verildiği ortaya çıkarılmıştır. Bu şekilde savaşın Alman İmparatorluğu’nun lehine gelişeceğine yönelik algının oluşturulmaya çalışıldığı sonucuna ulaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

Darı, A. B., Çakı, C. (2022). Alman Mizah Dergilerinde Cihad-ı Ekber Propagandası. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 29, 185–209. https://doi.org/10.56597/kausbed.1069389

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (54)

  1. Ahang, A., & Ettehad, S. F. (2018). Methods of propagating Islam and preventing anti-religious propaganda in cyberspace. Pure Life, 5 (14), 33-60.
  2. Aksakal, M. (2011). ‘Holy war made in Germany’? Ottoman origins of the 1914 jihad. War in History, 18 (2), 184-199.
  3. Avcı, R. (2021). Oryantalist Oskar Mann’ın (1867–1917) Osmanlı seyahati mektuplarında Zazacanın tasnifi. Nüsha, 21 (52), 161-178.
  4. Avcı, R. (2019). Pan-Islamism and the jihad discourse of the German orientalists in The First World War. Journal of Al-Tamaddun, 14 (2), 25-35.
  5. Aydın, Y. (2021a). Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin cihad ilan etmesinin Doğu Türkistan’daki yankıları. Atatürk Yolu Dergisi (68), 127-154.
  6. Aydın, Y. (2021b). Cihâd-ı Ekber bağlamında I. Dünya Savaşı’nda Libya’da Türk-Alman-İtalyan faaliyetleri ve Senûsî direnişi. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları (39), 39-74.
  7. Banerjee, J. (2014). Jihad and counter-jihad in Germany. Jadavpur Journal of International Relations, 18 (2), 1031-36.
  8. Çabuk, M. (2017). Cihan Harbi’nde Sudan’daki Osmanlı faaliyetleri ve Şeyhülislam’ın cihat mektubu. Türkiyat Mecmuası, 27 (1), 101-120.
  9. Erden, Ö. O. (2020). The AKP’s electoral strategy in the June 7 and the November 1 popular elections in Turkey: Religion as a tool of political propaganda. Journal for the Study of Religions and Ideologies, 19 (57), 129-144.
  10. Fiske, J. (2017). İletişim çalışmalarına giriş (5. Baskı b.). (S. İrvan, Çev.) Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
  11. Fliegende Blätter. (1844-1944). Fliegende Blätter – digital: https://www.ub.uni-heidelberg.de/helios/fachinfo/www/kunst/digilit/fliegendeblaetter.html adresinden alınmıştır
  12. Fliegende Blätter. (1915). Heidelberg historic literature – digitized: https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/fb142/0094/image adresinden alınmıştır
  13. Goddijn, W. (1960). Propaganda and the continuity of religious groups. Social Compass. Social Compass, 7 (5-6), 449-460.
  14. Jung, D. (2014). The ‘Ottoman-German jihad’: Lessons for the contemporary ‘area studies’ controversy. British Journal of Middle Eastern Studies, 41 (3), 247-265.
  15. Kılıç, S. (2019). Birinci Dünya Savaşı sırasında Erzurum Palandöken’de bir kayak kursu ve Bakû Heyet-i Seferiyesi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi (68), 355-368.
  16. Kılıç, S. (2018). I. Dünya Savaşı’nda Almanya’nın Kafkas halklarını Rusya’ya karşı ayaklandırma girişimleri. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi (62), 481-507.
  17. Kladderadatsch. (1848-1944). Kladderadatsch (1848-1944) - digital: https://www.ub.uni-heidelberg.de/helios/digi/kladderadatsch.html adresinden alınmıştır
  18. Kladderadatsch. (1914, Kasım 22). Heidelberg historic literature – digitized: https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/kla1914/0727/image adresinden alınmıştır
  19. Lustige Blätter. (1886-1944). Lustige Blätter: schönstes buntes Witzblatt Deutschlands – digital: https://www.ub.uni-heidelberg.de/helios/fachinfo/www/kunst/digilit/artjournals/lb.html adresinden alınmıştır
  20. Lustige Blätter. (1914). Heidelberg historic literature – digitized: https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/lb29/0996/image adresinden alınmıştır
  21. McCarthy, J. (1998). Drama, religion and republicanism: Theatrical propaganda in the Spanish civil war. Contemporary Theatre Review, 7 (2), 47-59.
  22. Orhan, S. (2018). Alman imparatoru II. Wilhelm’in weltpolitik siyaseti çerçevesinde osmanlı topraklarını ikinci ziyareti (1898). Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 7 (5), 651-665.
  23. Öğün, T. (2018). Osmanlı basınında Cihad-ı Ekber: İran örneği. Türkiyat Mecmuasi, 28 (1), 91-114.
  24. Pearl, D. L. (1993). Tsar and religion in Russian revolutionary propaganda. Russian History, 20 (1-4), 81-107.
  25. Sălăvăstru, A. C. (2021). The biblical image of the providential ruler in the protestant propaganda on the eve of the French wars of religion. Religions, 12 (8), 1-18.
  26. Sarıtaş, İ. (2019). Alman İmparatorluğu’nun Türk dünyasına yönelik propaganda faaliyetleri: Arkeolog Max Freiherr von Oppenheim ve Doğu Haber Ajansı. Bilig (91), 113-135.
  27. Schwanitz, W. G. (2004). Max von Oppenheim und der Heilige Krieg Heilige Krieg. Zwei Denkschriften. Zwei Denkschriften zur Revolutionierung islamischer evolutionierung islamischer Gebiete 1914 und 1940. Sozial. Geschichte, 19 (3), 28-59.
  28. Shaw, T. (2002). Martyrs, miracles, and martians: Religion and cold war cinematic propaganda in the 1950s. Journal of Cold War Studies, 4 (2), 3-22.
  29. Simplicissimus. (1914, Kasım 10). Simplicissimus 1914/15 19: http://www.simplicissimus.info /index.php?id=6&tx_lombkswjournaldb_pi1%5Bvolume%5D=2&tx_lombkswjournaldb_pi1%5Baction%5D=showVolume&tx_lombkswjournaldb_pi1%5Bcontroller%5D=YearRegister&cHash=345ffc8 adresinden alınmıştır
  30. Slight, J. (2019). Reactions to the Ottoman jihad fatwa in the British Empire, 1914–18. R. Johnson, & J. E. Kitchen (Dü) içinde, The Great War in the Middle East (s. 256-274). London: Routledge.
  31. Ulk. (1872-1933). Ulk. Illustriertes Wochenblatt für Humor und Satire – digital: https://www.ub.uni-heidelberg.de/helios/digi/ulkhd.html adresinden alınmıştır
  32. Ulk. (1914, Kasım 13). Heidelberg historic literature – digitized: https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/ulk1914/0357/image adresinden alınmıştır
  33. Ulk. (1915, Ocak 15). Heidelberg historic literature – digitized: https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/ulk1915/0013/image adresinden alınmıştır
  34. Ulucutsoy, H. (2018). Birinci Dünya Savaşı’nda Donanma Mecmuasının cihat ilânı özel sayısı. Türkiyat Mecmuası, 28 (2), 177-204.
  35. Warr, C. (2002). Religious habits and visual propaganda: The vision of the Blessed Reginald of Orléans. Journal of Medieval History, 28 (1), 43-72.
  36. Zimmermann, H. (2019). Über die Zeitschrift. http://www.simplicissimus.info/index.php?id=9 adresinden alınmıştır
  37. Ahang, A., & Ettehad, S. F. (2018). Methods of propagating Islam and preventing anti-religious propaganda in cyberspace. Pure Life, 5 (14), 33-60.
  38. Aksakal, M. (2011). ‘Holy war made in Germany’? Ottoman origins of the 1914 jihad. War in History, 18 (2), 184-199.
  39. Avcı, R. (2021). Oryantalist Oskar Mann’ın (1867–1917) Osmanlı seyahati mektuplarında Zazacanın tasnifi. Nüsha, 21 (52), 161-178.
  40. Avcı, R. (2019). Pan-Islamism and the jihad discourse of the German orientalists in The First World War. Journal of Al-Tamaddun, 14 (2), 25-35.
  41. Banerjee, J. (2014). Jihad and counter-jihad in Germany. Jadavpur Journal of International Relations, 18 (2), 1031-36.
  42. Çabuk, M. (2017). Cihan Harbi’nde Sudan’daki Osmanlı faaliyetleri ve Şeyhülislam’ın cihat mektubu. Türkiyat Mecmuası, 27 (1), 101-120.
  43. Erden, Ö. O. (2020). The AKP’s electoral strategy in the June 7 and the November 1 popular elections in Turkey: Religion as a tool of political propaganda. Journal for the Study of Religions and Ideologies, 19 (57), 129-144.
  44. Goddijn, W. (1960). Propaganda and the continuity of religious groups. Social Compass. Social Compass, 7 (5-6), 449-460.
  45. Jung, D. (2014). The ‘Ottoman-German jihad’: Lessons for the contemporary ‘area studies’ controversy. British Journal of Middle Eastern Studies, 41 (3), 247-265.
  46. McCarthy, J. (1998). Drama, religion and republicanism: Theatrical propaganda in the Spanish civil war. Contemporary Theatre Review, 7 (2), 47-59.
  47. Orhan, S. (2018). Alman imparatoru II. Wilhelm’in weltpolitik siyaseti çerçevesinde osmanlı topraklarını ikinci ziyareti (1898). Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 7 (5), 651-665.
  48. Öğün, T. (2018). Osmanlı basınında Cihad-ı Ekber: İran örneği. Türkiyat Mecmuasi, 28 (1), 91-114.
  49. Pearl, D. L. (1993). Tsar and religion in Russian revolutionary propaganda. Russian History, 20 (1-4), 81-107.
  50. Sălăvăstru, A. C. (2021). The biblical image of the providential ruler in the protestant propaganda on the eve of the French wars of religion. Religions, 12 (8), 1-18.
  51. Schwanitz, W. G. (2004). Max von Oppenheim und der Heilige Krieg Heilige Krieg. Zwei Denkschriften. Zwei Denkschriften zur Revolutionierung islamischer evolutionierung islamischer Gebiete 1914 und 1940. Sozial. Geschichte, 19 (3), 28-59.
  52. Shaw, T. (2002). Martyrs, miracles, and martians: Religion and cold war cinematic propaganda in the 1950s. Journal of Cold War Studies, 4 (2), 3-22.
  53. Ulucutsoy, H. (2018). Birinci Dünya Savaşı’nda Donanma Mecmuasının cihat ilânı özel sayısı. Türkiyat Mecmuası, 28 (2), 177-204.
  54. Warr, C. (2002). Religious habits and visual propaganda: The vision of the Blessed Reginald of Orléans. Journal of Medieval History, 28 (1), 43-72.