SavedAdd your journal

Journals / Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi / 2025 / Cilt: 16 Sayı: 48

Stakeholder Opinions and Recommendations on the Türkiye Health Financing System

Türk Sağlık Finansman Sistemine Yönelik Paydaş Görüşleri ve Önerileri

Ebrar Ulusinan Çubukçu(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1182-7578
Mahmut Akbolat(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2899-6722
Pages
1419–1440
Publication Date
2025-11-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The study concludes that, in order to strengthen the financing system, it is essential to increase co-payments and premiums, improve the referral chain, emphasize the importance of domestic production of biomedical products, and raise public awareness about the appropriate use of health services.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The purpose of the study is to gather the opinions of stakeholders on the Türkiye health financing system and to formulate recommendations based on these perspectives.
📊
Key Findings & Data:As a result of the analysis, three main themes and 22 categories emerge: 'strengths,' 'weaknesses,' and 'areas for improvement'.
💡
Conclusion & Impact:The study concludes that, in order to strengthen the financing system, it is essential to increase co-payments and premiums, improve the referral chain, emphasize the importance of domestic production of biomedical products, and raise public awareness about the appropriate use of health services.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk Sağlık Finansman Sistemi · Sürdürülebilirlik · Hakkaniyet

Abstract

The purpose of the study is to gather the opinions of stakeholders on the Türkiye health financing system and to formulate recommendations based on these perspectives. To achieve this aim, a qualitative research design is adopted. Semi-structured interviews are conducted with stakeholders playing roles in the sector, and the obtained data are subjected to content analysis using the NVivo software. As a result of the analysis, three main themes and 22 categories emerge: 'strengths,' 'weaknesses,' and 'areas for improvement'. The most frequently mentioned strengths of the Türkiye health financing system are access and equity. The categories of payment methods and sustainability are highlighted under the weaknesses theme, discussing their disadvantages to the system. Under the areas for improvement theme, recommendations for enhancing the financing system are presented. The most emphasized categories included increasing the amount of funds collected, improving public awareness, and adjusting reimbursement methods. The study concludes that, in order to strengthen the financing system, it is essential to increase co-payments and premiums, improve the referral chain, emphasize the importance of domestic production of biomedical products, and raise public awareness about the appropriate use of health services.

Özet

Çalışmanın amacı; Türk sağlık finansman sistemine yönelik paydaş görüşlerini almak ve alınan görüşler doğrultusunda öneriler geliştirmektir. Bu amaca ulaşabilmek adına nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Sektörde rol oynayan paydaşlar ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler NVivo programı kullanılarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda, ‘güçlü yönler’, ‘zayıf yönler’ ve ‘geliştirilebilecek yönler’ olmak üzere toplam üç tema ve 22 kategori oluşturulmuştur. Türk sağlık finansman sistemine yönelik en sık dile getirilen güçlü yön erişim ve hakkaniyet olmuştur. Ödeme yöntemleri ile sürdürülebilirlik kategorileri zayıf yönler teması altında vurgulanarak sisteme olan dezavantajları tartışılmıştır. Geliştirilebilecek yönler teması altında finansman sistemine yönelik öneriler sunulmuş ve en çok vurgulanan kategoriler toplanan fonun arttırılması, vatandaş bilincinin arttırılması ve geri ödeme yöntemlerine yönelik düzenlemeler olmuştur. Çalışmanın neticesinde daha güçlü bir finansman sistemi için katkı paylarında ve prim ödemelerinde artış, sevk zincirinin geliştirilmesi, biyomedikal ürünlerde yerli üretimin önemi ve sağlık hizmetlerinin kullanımında vatandaşların bilinçlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

🔖

Cite This Article

Çubukçu, E. U., Akbolat, M. (2025). Stakeholder Opinions and Recommendations on the Türkiye Health Financing System. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 48, 1419–1440. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1655563

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (78)

  1. Abdullah, M. Y., Alshehri, S. A., Mahnashi, H. A., Alshahrani, S. S., Alkhaldi, S. S., Alshammari, S. M. ve Bınmahrı, M. (2022). Role of primary care physician in health promotion and education. Int J Community Med Public Health, 9, 4705-9.
  2. Abuya, T., Obare, F., Matanda, D., Dennis, M. L. ve Bellows, B. (2018). Stakeholder perspectives regarding transfer of free maternity services to National Health Insurance Fund in Kenya: Implications for universal health coverage. The International Journal of Health Planning and Management, 33(2), e648-e662.
  3. Acar, E. (2019). Sağlıkta geri ödeme sistemlerinin incelenmesi ve Türkiye’de kullanılan geri ödeme sisteminin değerlendirilmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
  4. Afriyie, D. O., Hooley, B., Mhalu, G., Tediosi, F. ve Mtenga, S. M. (2021). Governance factors that affect the implementation of health financing reforms in Tanzania: An exploratory study of stakeholders’ perspectives. BMJ Global Health, 6(8), e005964.
  5. Agartan, T. I. (2021). Politics of success stories in the path towards universal health coverage: The case of Turkey. Development Policy Review, 39(2), 283-302.
  6. Alfaro, M., Muñoz-Godoy, D., Vargas, M., Fuertes, G., Duran, C., Ternero, R.,. ve Karstegl, N. (2021). National health systems and COVID-19 death toll doubling time. Frontiers in public health, 9, 669038.
  7. Anderson, T. M. ve Svarer, M. (2008). Flexicurity in Denmark. CESifo DICE Report, 6(4), 15-20
  8. Attila, İ. ve Gülay, A. (2022). Türkiye'de genel sağlık sigortası'nın sürdürülebilirliği için zorunlu tamamlayıcı sağlık sigortası modeli önerisi. Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 17-40.
  9. Atun, R. Aydın, S. Chakraborty, S. Sümer, S., Aran, M., Gürol, I. ve Akdağ, R. (2013). Universal health coverage in Turkey: Enhancement of equity. The Lancet, 382(9886), 65-99.
  10. Aycıl, K. ve Köse, İ. (2020). Türkiye'de sağlık yöneticileri açısından DRG uygulamasının değerlendirilmesi. Sağlık Sistemleri ve Politikaları Dergisi, 2(1), 33-55.
  11. Balcı, N. ve Gümüş, G. K. (2021). Financial sustainability of the Turkish health care system: Experts’ opinion. İzmir İktisat Dergisi, 36(1), 61-79.
  12. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
  13. Bankur, M. (2017). Aile hekimliğinde zorunlu sevk zincirinin uygulanmamasının sağlık harcamalarına etkisi: Üst solunum yolu enfeksiyonları üzerine bir uygulama. Sosyal Güvence, 6(12), 60-88.
  14. Barouni, M., Ahmadian, L., Anari, H. S. ve Mohsenbeigi, E. (2020). Investigation of the impact of DRG based reimbursement mechanisms on quality of care, capacity utilization, and efficiency-a systematic review. International Journal of Healthcare Management, 1(12). Doi: 10.1080/20479700.2020.1782663
  15. Barr, J. M. ve Goss, S. C. (2018). An actuarial perspective on the 2011 social security trustees report. American Academy of Actuaries.
  16. Berkman, N. D., Sheridan, S. L., Donahue, K. E., Halpern, D. J. ve Crotty, K. (2011). Low health literacy and health outcomes: an updated systematic review. Annals of internal medicine, 155(2), 97-107.
  17. Braveman, P. ve Gruskin, S. (2003). Defining equity in health. Journal of Epidemiology & Community Health, 57(4), 254-258.
  18. Choi, J. W., Kim, S. J., Park, H. K., Jang, S. I., Kim, T. H. ve Park, E. C. (2019). Effects of a mandatory DRG payment system in South Korea: Analysis of multi-year nationwide hospital claims data. BMC Health Services Research, 19(1), 1-9.
  19. Collischon, M., Herget, A. ve Riphahn, R. T. (2024). Minijobs as stepping stones to regular employment: overall trends and the role of Midijob reforms. Journal for Labour Market Research, 58(1), 15.
  20. Cruden, G., Kelleher, K., Kellam, S. ve Brown, C. H. (2016). Increasing the delivery of preventive health services in public education. American Journal of Preventive Medicine, 51(4), S158-S167.
  21. Eriçok, R. E. (2023). Sağlık sisteminde mali sürdürülebilirlik tartışmaları: Türkiye örneği, U. Selen ve A. Gerçek, (Ed), Maliye Araştırmaları-6 içinde (s.110-131). Ekin Basım Yayın Dağıtım.
  22. Erumut, M. C. (2015). Türkiye için alternatif sağlık finansman önerisi: İki sütunlu sistem. Sosyal Güvence Dergisi, 15, 93-126.
  23. European Observatory on Health Systems and Policies & World Health Organization. Regional Office for Europe. (‎2022)‎. Health Systems in Action: Türkiye: 2022. https://iris.who.int/handle/10665/362347 adresinden 24 Mayıs 2024 tarihinde alınmıştır.
  24. Fontana, L. (2009). Modulating human aging and age-associated diseases. Biochimica et Biophysica Acta (BBA)-General Subjects, 1790(10), 1133-1138.
  25. Ganza, P., Atiase, V., Ameh, J., Sambian, R. ve Agbanyo, S. (2022). Sustaining healthcare financing in Africa: The stakeholder perspective. The Academy of Sustainable Finance, Accounting, Accountability & Governance – The Role of Accounting, Finance & Governance in Sustainability and Sustainable Development, Turkey. İstanbul, Turkiye.
  26. Göktaş, P. (2018). SUT fiyatlarında 12 yıldır düzenleme yapılmamasının sonuçları ne oldu?. https://www.klimik.org.tr/2018/01/03/sut-fiyatlarinda-12-yildir-duzenleme-yapilmamasinin-sonuclari-ne-oldu/ adresinden 21 Mayıs 2021 tarihinde alınmıştır.
  27. Grépin, K. A., Irwin, B. R. ve Sas Trakinsky, B. (2020). On the measurement of financial protection: An assessment of the usefulness of the catastrophic health expenditure indicator to monitor progress towards universal health coverage. Health Systems & Reform, 6(1), e1744988.
  28. Güçlü, İ. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri teknik – yaklaşım – uygulama (1. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
  29. Güvercin, A., Mil, H. İ. ve Tarım, B. (2016). Sağlık hizmetlerinin finansmanı ve sosyal güvenlik kurumu (SGK). Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(13), 80-95.
  30. Jadoo, S. A. A., Aljunid, S. M., Sulku, S. N. ve Nur, A. M. (2014). Turkish health system reform from the people’s perspective: A cross sectional study. BMC Health Services Research, 14(1), 1-9.
  31. Kara, F. ve Öztürk, İ. (2021). Birinci basamak sağlık hizmetlerinin karşılaştırmalı analizi (benchmarking): Türkiye ve İspanya örneği. Batı Karadeniz Tıp Dergisi, 5(1), 19-26.
  32. Karaca, C. ve Çam, Y. (2019). Türkiye’de sosyal devlet anlayışının değerlendirilmesi. Maliye Dergisi, 176, 72-97.
  33. Koçkaya, G., Oguzhan, G. ve Çalışkan, Z. (2021). Changes in catastrophic health expenditures depending on health policies in Turkey. Frontiers in Public Health, 8, 614449.
  34. Kozuń-Cieślak, G. ve Zdrazil, P. (2021). Efficiency of healthcare systems in the European Union states - who performs better - bismarckians or beveridgeans?. European Research Studies Journal, XXIV(4), 397-411
  35. Liaropoulos, L. ve Goranitis, I. (2015). Health care financing and the sustainability of health systems. International Journal for Equity in Health, 14(80), 1-4.
  36. Lorenzoni, L., Marino A., Morgan D. ve James, C. (2019). Health spending projections to 2030: New results based on a revised OECD methodology. OECD Health Working Papers. No. 110. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/5667f23d-en
  37. Mossialos, E., Papanicolas, I. ve Smith, P. C. (2008). Performance measurement for health system ımprovement: experiences, challenges and prospects. WHO Regional Office for Europe.
  38. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2015) Healthcare costs unsustainable in advanced economies without reform. http://www.oecd.org/health/healthcarecostsunsustainableinadvancedeconomieswithoutreform.htm adresinden 21 Mayıs 2021 tarihinde alınmıştır.
  39. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2024). Health expenditure and financing. https://stats.oecd.org/Index.aspx?ThemeTreeId=9# adresinden 1 Mayıs 2024 tarihinde alınmıştır.
  40. Organisation for Economic Co-operation and Development (2024). Key policies to promote longer working lives: Country note Denmark. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2024/10/key-policies-to-promote-longer-working-live-country-notes_a9fc14ca/denmark_70fdce64/9ed75592-en.pdf adresinden 24 Temmuz 2024 tarihinde alınmıştır.
  41. Özer, Ö. ve Yıldırım, H., H. (2016). Türkiye sağlık sisteminin finansal sürdürülebilirliğine yönelik bir uygulama. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 149-161.
  42. Pulimeno, M., Piscitelli, P., Colazzo, S., Colao, A. ve Miani, A. (2020). School as ideal setting to promote health and wellbeing among young people. Health Promotion Perspectives, 10(4), 316.
  43. Qolipour, M., Faraji Khiavi, F. ve Saadati, M. (2017). An association between change in health expenditures and health indicators; A cross country comparison. Iranian Journal of Health Sciences, 5(2), 32-41.
  44. Sammour, G., Alghzawi, A. ve Vanhoof, K. (2020). A fuzzy cognitive map approach to ınvestigate the sustainability of the social security system in Jordan. ICEIS 2020 - 22nd International Conference on Enterprise Information Systems (s. 481-489). Çek Cumhuriyeti, Prag.
  45. Shrime, M. G., Dare, A. J., Alkire, B. C., O'Neill, K. ve Meara, J. G. (2015). Catastrophic expenditure to pay for surgery: A global estimate. The Lancet. Global Health, 3(0 2), 38-44.
  46. Šimović, H., Mihelja Žaja, M. ve Primorac, M. (2021). Fiscal (un) sustainability of the croatian healthcare system: Additional impact of the COVID-19 crisis. Public Sector Economics, 45(4), 495-515.
  47. Sosyal Güvenlik Kurumu. (2024). Sağlık istatistikleri aylık bülteni Ocak 2024. https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Aylik/42919466-593f-4600-937d-1f95c9e252e6/ adresinden 28 Nisan 2024 tarihinde alınmıştır.
  48. Soysal, A. ve Yağar, F. (2015). Sağlıkta Dönüşüm Programı: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde bir araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 313-344.
  49. Şahin, K. ve Cezlan, E. Ç. (2023). OECD ülkelerinin sağlık göstergeleri ve sağlık finansman modellerinin karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 41(1), 44-61.
  50. Şantaş, F. ve Çıraklı, Ü. (2019). Sağlık hizmetlerinin finansman ve geri ödenme yöntemleri: Türkiye’de mevcut durum. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 5(1), 12 -20.
  51. T.C. Kalkınma Bakanlığı. (2018). On birinci kalkınma planı (2019-2023). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/On_Birinci_Kalkinma_Plani-2019-2023.pdf adresinden 12 Aralık 2024 tarihinde alınmıştır.
  52. T.C. Kalkınma Bakanlığı. (2023). On ikinci kalkınma planı (2024-2028). https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/11/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_17112023.pdf adresinden 12 Aralık 2024 tarihinde alınmıştır.
  53. T.C. Resmî Gazete. (2025). Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kanun No: 7538). (2025, 15 Ocak) - https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250115-1.htm
  54. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2003). Sağlıkta Dönüşüm Programı. Sağlık Bakanlığı Yayınları. https://www.saglik.gov.tr/TR,11415/saglikta-donusum-programi.html adresinden 8 Şubat 2025 tarihinde alınmıştır.
  55. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2019). Sağlık istatistikleri yıllığı. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/48054/0/siy202205042024pdf.pdf adresinden 11 Aralık 2024 tarihinde alınmıştır.
  56. Tatar, M. (2011). Sağlık hizmetlerinin finansman modelleri: Sosyal Sağlık Sigortasının Türkiye’de gelişimi. Sosyal Güvenlik Dergisi, 1(1),103-133.
  57. Thomson, S., Cylus, J. ve Evetovits, T. (2019). Can people afford to pay for health care? New evidence on financial protection in Europe. Eurohealth, 25(3), 41-46.
  58. Trotter, R. T. (2012). Qualitative research sample design and sample size: Resolving and unresolved ıssues and inferential imperatives. Preventive Medicine, 55(5), 398-400.
  59. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2023). Sağlık harcamaları istatistikleri, 2022. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Health-Expenditure-Statistics-2022-49676 adresinden 28 Nisan 2024 tarihinde alınmıştır.
  60. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB). (2025). https://www.tuseb.gov.tr/ adresinden 7 Şubat 2024 tarihinde alınmıştır.
  61. World Bank ve World Health Organization. (WB ve WHO) (2017). Half the world lacks access to essential health services, 100 million still pushed into extreme poverty because of health expenses. 2017. https://www.who.int/news/item/13-12-2017-world-bank-and-who-half-the-world-lacks-access-to-essential-health-services-100-million-still-pushed-into-extreme-poverty-because-of-health-expenses adresinden 25 Nisan 2024 tarihinde alınmıştır.
  62. World Economic Forum (WEF). (2012). The financial sustainability of health systems: A case for change. World Economic Forum.
  63. World Health Organization (WHO). (2000). The world health report 2000: Health systems: ımproving performance. World Health Organization.
  64. World Health Organization (WHO). (‎2005)‎. Preventing chronic diseases: a vital investment: WHO global report. World Health Organization.
  65. World Health Organization (WHO). (2010). A conceptual framework for action on the social determinants of health. Geneva: World Health Organization.
  66. World Health Organization (WHO). (2022). Health systems in action: Türkiye: 2022 Edition. World Health Organization.
  67. World Health Organization (WHO). (2023). Global helath expenditure database. https://apps.who.int/nha/database/ViewData/Indicators/en adresinden 8 Aralık 2024 tarihinde alınmıştır.
  68. Yıldız, S. (2017) Sosyal bilimlerde örnekleme sorunu: Nicel ve nitel paradigmalardan örnekleme kuramına bütüncül bir bakış Kesit Akademi Dergisi, 3(11), 421-442.
  69. Yiğit, A. ve Yiğit, V. (2016). Üniversite hastanelerinin finansal sürdürülebilirliği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 265-266.
  70. Yokoyama, H., Imai, D., Suzuki, Y., Ogita, A., Watanabe, H., Kawabata, H. ve Okazaki, K. (2023). Health literacy among Japanese college students: Association with healthy lifestyle and subjective health status. Healthcare, 11(5), 704
  71. Zeng, W., Kim, C., Archer, L., Sayedi, O., Jabarkhil, M. Y. ve Sears, K. (2017). Assessing the feasibility of introducing health insurance in Afghanistan: a qualitative stakeholder analysis. BMC health services research, 17, 1-9.
  72. Zou, K., Li, H. Y., Zhou, D. ve Liao, Z. J. (2020). The effects of diagnosis-related groups payment on hospital healthcare in China: a systematic review. BMC Health Services Research, 20(1), 112.
  73. Abdullah, M. Y., Alshehri, S. A., Mahnashi, H. A., Alshahrani, S. S., Alkhaldi, S. S., Alshammari, S. M. ve Bınmahrı, M. (2022). Role of primary care physician in health promotion and education. Int J Community Med Public Health, 9, 4705-9.
  74. Alfaro, M., Muñoz-Godoy, D., Vargas, M., Fuertes, G., Duran, C., Ternero, R.,. ve Karstegl, N. (2021). National health systems and COVID-19 death toll doubling time. Frontiers in public health, 9, 669038.
  75. Atun, R. Aydın, S. Chakraborty, S. Sümer, S., Aran, M., Gürol, I. ve Akdağ, R. (2013). Universal health coverage in Turkey: Enhancement of equity. The Lancet, 382(9886), 65-99.
  76. Eriçok, R. E. (2023). Sağlık sisteminde mali sürdürülebilirlik tartışmaları: Türkiye örneği, U. Selen ve A. Gerçek, (Ed), Maliye Araştırmaları-6 içinde (s.110-131). Ekin Basım Yayın Dağıtım.
  77. World Health Organization (WHO). (‎2005)‎. Preventing chronic diseases: a vital investment: WHO global report. World Health Organization.
  78. Yokoyama, H., Imai, D., Suzuki, Y., Ogita, A., Watanabe, H., Kawabata, H. ve Okazaki, K. (2023). Health literacy among Japanese college students: Association with healthy lifestyle and subjective health status. Healthcare, 11(5), 704