AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe study also finds that processes such as modernisation, urbanisation, and the declining involvement of younger generations have negatively impacted the continuity of sacrificial practices.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Societies maintain their existence through social actions and the processes by which these actions are given meaning. When repeated practices in a society become ceremonial, they acquire a ritual form. Rituals serve to build bridges between the collective mind and body, the sacred and the profane, the imagined and the real. These socially constructed bridges are sustained by the functions rituals fulfil. This study focuses on the practice of sacrifice within Abdal communities to explore its functions in the context of the Alevi-Bektashi belief system. Sacrifice — classified as either bloody or bloodless — is analysed in relation to the central components of this belief system: the ocak (spiritual lineage) structure, the twelve services (on iki hizmet), and the cem ritual. The connections between these elements and sacrificial practices, as well as the social functions that emerge from them, form the core of the analysis. The research adopts a qualitative methodology and an ethnographic design. Participants were selected through non-probability snowball sampling. Data were collected via semi-structured in-depth interviews and participant observation, then analysed using descriptive and content analysis based on pre-identified themes. The main research question concerns the social functions that sacrificial rituals fulfil in Abdal communities. Accordingly, eleven participants from three ocaks — Mazlum Abdal Ocağı, Tozlu Ocağı, and Kara Yağmurlu Ocağı — were interviewed, all of whom actively participate in Alevi-Bektashi rituals. Findings show that sacrifice, beyond its religious dimension, fulfils several social functions: establishing a connection with the sacred, preserving theological narratives, resolving crises, shaping collective memory, consciousness and identity, fostering social cohesion, and maintaining hierarchical and organisational structures. The study also finds that processes such as modernisation, urbanisation, and the declining involvement of younger generations have negatively impacted the continuity of sacrificial practices.
Özet
Toplumlar; üyeleriyle yürüttükleri toplumsal eylemler ve bu eylemlerin anlamlandırma süreçleriyle varlıklarını sürdürmektedir. Toplumda tekrar edilen pratikler törenselleştiğinde ritüel haline gelirler. Ritüeller kolektif zihin ile kolektif beden arasında, kutsal ile kutsal olmayan arasında, hayal edilen ile gerçek dünya arasında köprü kurmanın bir yoludur. Toplumsal olarak inşa edilmiş bu köprüyü ayakta tutan ise ritüellerin sağladığı işlevlerdir. Araştırma kapsamında kurban sungusu Abdal toplulukları özelinde değerlendirilmiştir. Kurbanın, Alevi-Bektaşi inancına mensup olan Abdal topluluklardaki işlevi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada kanlı ve kansız olarak gruplandırılmış kurban sungusu, Alevi-Bektaşi inanç sisteminin temel yapıtaşları olan; ocak sistemi, on iki hizmet, cem ritüeli ekseninde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sürecinde, söz konusu yapı taşlarının kurban ritüeli ile ilişkisi ve bu ilişkinin toplumsal olarak karşıladığı işlevler ele alınmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemi ile yürütülmüş olup, araştırma deseni olarak etnografik desen tercih edilmiştir. Örneklem, olasılıklı olmayan örneklem yöntemlerinden kartopu örneklem ile oluşturulmuştur. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla derinlemesine görüşme ve katılımcı gözlem teknikleri ile toplanmıştır. Verilerin analizinde önceden belirlenen temalar doğrultusunda betimsel analiz ve içerik analizine başvurulmuştur. Araştırmanın ana sorunsalı, Abdal topluluklarda gerçekleştirilen kurban ritüelinin hangi toplumsal işlevleri yerine getirdiğinin değerlendirilmesidir. Bu doğrultuda, Alevi-Bektaşi inanç sistemindeki ocak yapılanması esas alınarak üç farklı Abdal ocağından -Mazlum Abdal Ocağı, Tozlu Ocağı ve Kara Yağmurlu Ocağı- toplam 11 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda katılımcıların Alevi-Bektaşi ritüellerinde aktif olarak hizmet yürütüyor olmaları da dikkate alınmıştır. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde Abdal topluluklarda kurbanın bir inanç pratiği olmasının yanı sıra; kutsal ile bağ kurma, teolojik anlatıları sürdürme, kriz anlarını telafi etme, kolektif hafıza-bilinç-kimlik yaratımı, toplumsal dayanışmayı sağlama-sürdürme, mevcut teşkilalanma ve hiyerarşiyi sürdürme işlevlerini karşıladığı görülmüştür. Ayrıca modernleşme, kentleşme, genç kuşakların ritüellere katılımındaki azalmanın kurban ritüelinin sürekliliğini olumsuz etkileyen faktörler arasında yer aldığı tespit edilmiştir.