AI Summary & Key Takeaways
AI InsightParameters related to Alevism rituals were found to affect both life satisfaction and health perception, and as life satisfaction increased, health perception also improved.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Alevism is a religious and sociological structure that emerged within the Islamic tradition, centered around a profound love for Ali and establishing an intrinsic relationship with nature and society. However, despite being born within Islam, Alevism has developed its own unique cultural and religious elements influenced by various cultural, political, and social conditions. Alevism as practiced in Tunceli, a significant component of Turkey's sociological fabric, represents a unique social structure shaped by its distinctive belief rituals. The most distinctive feature of this social structure is the intrinsic relationship it establishes between its belief components, nature, and society. Reflecting this intrinsic relationship, the focus of this study is on the effects of belief rituals on psychological well-being, life satisfaction, and health perception, which constitutes the original aspect of the research. In this regard, psychological well-being refers to the concept of eudaimonia, which deeply influences life, rather than a mere momentary feeling of happiness. To clarify the originality of this study, it was conducted in Tunceli, a region densely populated by Alevis, with the aim of examining how social relations based on religious rituals affect life satisfaction and how this difference is reflected in health perception. The population of this descriptive and correlational study consisted of individuals who visited the Tunceli Cemevi between March and June 2022. Data were collected using a descriptive information form, an 11-question descriptive form reflecting Alevi belief rituals and components in Tunceli, a health perception scale, and a life satisfaction scale. Mann Whitney U, Kruskal Wallis tests were used for data analysis. Adherence to Alevism rituals, regular attendance at the Cemevi, participation in religious ceremonies, belief in Düzgün Baba, and visiting his shrine significantly affected both life satisfaction and health perception. As a result, a moderate, significant, and positive relationship was found between life satisfaction and health perception among individuals living in Tunceli. Parameters related to Alevism rituals were found to affect both life satisfaction and health perception, and as life satisfaction increased, health perception also improved.
Özet
Alevilik, İslam geleneği içinde doğmuş, Ali sevgisi etrafında yoğunlaşmış, doğa, toplum ile içkin ilişki kurmuş dinsel ve sosyolojik bir yapıdır. Ancak Alevilik, İslam içinde doğmuş olmasıyla beraber bazı kültürel, siyasal ve toplumsal koşullardan hareketle kendine özgü kültürel ve inançsal öğeler oluşturmuştur. Bu çeşitlilik ışığında Türkiye’deki sosyolojik yapının önemli bir bileşeni olan Tunceli’de yaşanan Alevilik, kendine özgü inanç ritüeli ile özgün bir toplumsal yapıyı ifade etmektedir. Bu toplumsal yapının en belirgin özelliği inanç bileşenleri ile doğa ve toplum arasında kurduğu içkin ilişkidir. Bu içkin ilişkinin bir yansıması olarak inanç ritüellerinin psikolojik iyi oluş olarak yaşam doyumu ve sağlık algısı üzerindeki etkisini ele almak, çalışmanın özgün niteliğini oluşturmaktadır. Bu bağlamda psikolojik iyi oluş anlık bir mutluluk duygusundan öte yaşamı derinden etkileyen eudaimonia kavramına işaret etmektedir. Çalışmanın bu özgünlüğünü açık kılabilmek adına bu araştırma, Alevi nüfusunun yoğun olduğu Tunceli ilinde inanç ritüellerine dayanan sosyal ilişkilerin yaşam doyumunda nasıl bir fark yarattığı ve bu farkın sağlık algısındaki karşılığını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı ilişki arayıcı nitelikteki bu araştırmanın evrenini Mart-Haziran 2022 tarihleri arasında Tunceli Cemevi’ni ziyaret eden bireyler oluşturmuştur. Veriler tanımlayıcı bilgi formu ve hazırlamış olduğumuz Tunceli’de yaşanan Alevi inanç ritüellerini ve bileşenlerini yansıtan 11 soruluk tanımlayıcı form, sağlık algısı ölçeği ve yaşam doyumu ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Mann Whitney U, Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Alevilik ritüellerine bağlı olma, Cemevi’ne düzenli gitme ve orada Cem’e katılma, Düzgün Baba’ya inanma ve onun mekânında bulunma hem yaşam doyumunu hem de sağlık algısı üzerinde anlamlı bir fark yaratmıştır. Sonuç olarak Tunceli’de yaşayan bireylerin yaşam doyum ve sağlık algısı arasında orta düzeyde anlamlı ve olumlu ilişki saptanmıştır. Alevilik ritüelleri ile ilişkili parametrelerin hem yaşam doyumunu hem de sağlık algısını etkilediği, yaşam doyumu arttıkça sağlık algısının arttığı bulunmuştur.