AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings indicate that the thought and culture emerging within the Alevî-Bektashi tradition offer an educational system that approaches the human being not merely as a cognitive entity, but holistically, encompassing their moral, emotional, and social dimensions, and not limited solely to their physical existence, but also including their spiritual/metaphysical dimension.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study aims to examine the conceptual terminology of the Alevî-Bektashi culture from a pedagogical perspective and to reveal the intersections between this tradition and modern educational sciences. Conducted within the framework of qualitative research methodology, the study adopts a document analysis design, using Gökbel’s (2019) Encyclopedic Dictionary of Alevî-Bektashi Terms as its primary data source. The terms in the dictionary were analyzed through document analysis, and conceptually related terms were thematically categorized into five main themes: (1) spiritual maturation and individual education, (2) the pedagogy of knowledge, wisdom, and enlightenment, (3) guidance and instructional roles, (4) moral, ethical, and behavioral education, and (5) social and moral solidarity education. The findings indicate that the thought and culture emerging within the Alevî-Bektashi tradition offer an educational system that approaches the human being not merely as a cognitive entity, but holistically, encompassing their moral, emotional, and social dimensions, and not limited solely to their physical existence, but also including their spiritual/metaphysical dimension. Within this system, concepts such as ikrar (initiation), tövbe (repentance), muhasebe (self-reflection), hizmet (service), rızalık (consent), edep (virtue), and marifet (experiential knowledge) demonstrate strong parallels with modern pedagogical approaches such as self-regulation, reflective learning, character education, and social-emotional learning. The study concludes that the knowledge-, virtue-, and responsibility-centered structure of Alevî-Bektashi pedagogy offers a distinctive ethical framework that can contribute to contemporary educational paradigms.
Özet
Bu araştırma, Alevî-Bektaşî kültürünün kavramsal terminolojisini pedagojik açıdan inceleyerek, bu geleneğin modern eğitim bilimleriyle kesişen yönlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma metodolojisi içinde yer alan doküman imcelemesi modeline dayalı olarak yürütülen çalışmada, temel veri kaynağını Gökbel’in (2019) Ansiklopedik Alevî-Bektaşî Terimleri Sözlüğü oluşturmuştur. Sözlükteki terimler doküman analizi yöntemiyle çözümlenmiş, birbirine anlamca yakın görülen kavramlar tematik içerik analiziyle beş ana tema altında sınıflandırılmıştır: (1) manevî olgunlaşma ve bireysel eğitim, (2) bilgi-marifet-bilgelik pedagojisi, (3) rehberlik ve öğretici rolleri, (4) ahlak-edep ve davranış eğitimi, (5) toplumsal-ahlakî dayanışma eğitimi. Bulgular, Alevî-Bektaşî geleneği içinde ortaya çıkan düşünce ve kültürün insanı yalnızca bilişsel bir varlık olarak değil, aynı zamanda ahlaki, duygusal, toplumsal yönleriyle ve sadece fiziki varlığıyla sınırlı olmayan, manevi/metafizik boyutuyla birlikte bütüncül biçimde ele alan bir eğitim sistemi sunduğunu göstermektedir. Bu sistemde ikrar, tövbe, muhasebe, hizmet, rızalık, edep, marifet gibi kavramlar; öz-düzenleme, reflektif öğrenme, karakter ve sosyal-duygusal eğitim gibi modern pedagojik yaklaşımlarla benzerlik göstermektedir. Araştırma, Alevî-Bektaşî öğretisinin bilgi, erdem ve toplumsal sorumluluk merkezli yapısının günümüz eğitim modellerine özgün bir etik çerçeve kazandırabileceğini ortaya koymaktadır.